🦅 IRANLORE | ایران‌نامه
✦
✦
✦
✦
دوره تاریخی (اشکانیان و ساسانیان)

پادشاهی شیرویه

❖
45 بیت در این گفتار
برای مشاهده شناسنامه، معنی و هم‌پُرسی با سیمرغ روی هر بیت کلیک کنید
بخش ۴ - شیون باربد بر مرگ خسرو، بریدن چهار انگشت و سوختن آلات خویش
چون خبر دژم‌بارِ برافتادن خسروپرویز و تیره گشتن روزگار شهریار در پهنه جهرم به گوش باربد، رامشگر بی‌همتای دربار رسید، اشک از دیدگانش روان گشت و دلش از اندوه لبریز گردید. او سراسیمه روی به سوی تیسفون نهاد؛ آن‌گاه که به بالینِ شاهِ درخاک‌افتاده رسید، رخسار ارغوانی و شاهانه خسرو را دید که چون گل شنبلید زرد و پژمرده گشته است. باربد بر پیکر بی‌جانِ پادشاه مویه آغاز کرد و با نوایی پهلوانی و جان‌سوز، سوزِ درونش را آشکار ساخت؛ چنان‌که نگهبانان و حاضران در بارگاه نیز بر آتشِ این مهر و اندوه بریان گشته و زارزاری گریستند.

باربد بر فر و بزرگیِ گذشته شاه نالید و رفتن آن همه شکوه، تاج و تخت عاج، درفش کاویانی، شبستان و رامشگران، تیغ‌های بنفش، سپاهیان زرین‌کمر و اسب بی‌همتای شبدیز را یادآوری کرد. او از بی‌وفایی روزگار سخن گفت؛ روزگاری که زهرش بیش از پادزهر است و شاهی که فرزندی خواست تا یاور و پشتش باشد، سرانجام رنج و محنت از دست همان فرزند درکشت. رامشگر، ویرانیِ بومِ ایران و زوال دودمان ساسانی را پیش‌بینی کرد و هشدار داد که چون پاسبانِ بزرگ افتد، گرگان به رخنه‌ها درخواهند آمد.

پس از آن، باربد به یزدان پاک، به نام جاویدان شهریار، و به خرمیِ نوروز و مهر سوگند یاد کرد که از این پس هرگز دستش به رود و ساز نرسد و نغمه‌ای در ستایش بداندیشان و غاصبان تاج‌وتخت نسراید. آن‌گاه در برابر دیدگانِ شگفت‌زده، چهار انگشتِ نوازنده خویش را با تیغ برید و در مشت فشرد. سپس به خانه خویش درآمد، آتشی سوزان برافروخت و تمام سازها و ابزارهای رامشگری خود را یکسره در میان زبانه آتش افکند تا دفتر هنرنمایی‌اش بر درگاه پادشاهان برای همیشه بسته شود.

شناسنامه و تفسیر بیت

ترجمه انگلیسی:

معنی روان:

ابعاد ادبی و روایی:
موجودیت‌های نام‌برده:
رهنما
هم‌سخن رازهای کهن و راهنمای شاهنامه
درود بر شما، پویندهٔ کارنامهٔ کهن! من «رهنما» هستم؛ همراه شما در شناخت پهلوانان، شهریاران، دیوان، جانوران شگفت و بازخوانی ابیات شاهنامه فردوسی. از هر گوشهٔ این حماسه بپرسید تا با هم به بازخوانی آن بنشینیم.
پیشنهادهای خوانش: