بخش ۱ - نشستن بهرام بر تخت زر پس از مرگ پدر، آفرین مهتران، اندرز پرهیز و گشودن گنج
#1
چو بهرام بنشست بر تخت زر
✦
دل و مغز جوشان ز مرگ پدر
#2
همه نامداران ایرانیان
✦
برفتند پیشش کمر بر میان
#3
برو خواندند آفرین خدای
✦
که تا جای باشد تو مانی به جای
#4
که تاج کیی تارکت را سزاست
✦
پدر بر پدر پادشاهی تراست
#5
رخ بدسگالان تو زرد باد
✦
وزان رفته جان تو بی‌درد باد
#6
چنین داد پاسخ که ای مهتران
✦
سواران جنگی و کنداوران
#7
ز دهقان وز مرد خسروپرست
✦
به گیتی سوی بد میازید دست
#8
بدانید کاین چرخ ناپایدار
✦
نه پرورده داند نه پروردگار
#9
سراسر ببندید دست از هوا
✦
هوا را مدارید فرمانروا
#10
کسی کو بپرهیزد از بدکنش
✦
نیالاید اندر بدی‌ها تنش
#11
بدین سوی همواره خرم بود
✦
گه رفتن آیدش بی‌غم بود
#12
پناهی بود گنج را پادشا
✦
نوازندهٔ مردم پارسا
#13
تن شاه دین را پناهی بود
✦
که دین بر سر او کلاهی بود
#14
خنک آنک در خشم هشیارتر
✦
همان بر زمین او بی‌آزارتر
#15
گه دست تنگی دلی شاد و راد
✦
جهان بی‌تن مرد دانا مباد
#16
چو بر دشمنی بر توانا بود
✦
به پی نسپرد ویژه دانا بود
#17
ستیزه نه نیک آید از نامجوی
✦
بپرهیز و گرد ستیزه مپوی
#18
سپاهی و دهقان و بیکار شاه
✦
چنان دان که هر سه ندارند راه
#19
به خواب اندرست آنک بیکار بود
✦
پشیمان شود پس چو بیدار بود
#20
ز گفتار نیکو و کردار زشت
✦
ستایش نیابی نه خرم بهشت
#21
همه نام جویید و نیکی کنید
✦
دل نیک‌پِی مردمان مشکنید
#22
مرا گنج و دینار بسیار هست
✦
بزرگی و شاهی و نیروی دست
#23
خورید آنک دارید و آن را که نیست
✦
بداند که با گنج ما او یکیست
#24
سر بدرهٔ ما گشادست باز
✦
نباید نشستن کس اندر نیاز
شناسنامه و تفسیر بیت
ترجمه انگلیسی:
معنی روان:
ابعاد ادبی و روایی:
موجودیت‌های نام‌برده:
رهنما
هم‌سخن رازهای کهن و راهنمای شاهنامه
درود بر شما، پویندهٔ کارنامهٔ کهن! من «رهنما» هستم؛ همراه شما در شناخت پهلوانان، شهریاران، دیوان، جانوران شگفت و بازخوانی ابیات شاهنامه فردوسی. از هر گوشهٔ این حماسه بپرسید تا با هم به بازخوانی آن بنشینیم.