🦅 IRANLORE | ایران‌نامه
✦
✦
✦
✦
دوره تاریخی (اشکانیان و ساسانیان)

پادشاهی اورمزد

❖
63 بیت در این گفتار
برای مشاهده شناسنامه، معنی و هم‌پُرسی با سیمرغ روی هر بیت کلیک کنید
بخش ۲ - اندرز واپسین بهرام بهرامیان به پسر، مرگ شاه، سوگ چهل‌روزه و نهادن دیهیم کوتاه بهرام
چون بهرام بهرامیان دریافت که دستِ ناگزیرِ مرگ نزدیک آمده و هیچ خردمندی را یارای گریختن از این سرنوشت نیست، اشکِ خونین بر چهره فروریخت. ایوانِ شاهی را با فرش‌های گران‌مایه بیاراست و فرزند جوانش بهرام را به پیشگاه خویش فراخواند. شاهِ سپیدموی، نگریسته بر قامتِ سروآسای فرزند و یادآورِ تباهیِ بهارِ خویش، او را جانشین خود ساخت و دهان به پند و اندرز گشود.

شهریارِ سال‌خورده فرزند را هشدار داد که بنیادِ تاج‌وتخت بر دادگری و خرد استوار است. او را گفت تا زبان از دروغ بازدارد، سر از دادخواه نپیچد و هرگز هوا و هوس را بر جان خویش فرمانروا نسازد. خرد باید مهترِ روانِ او باشد و شرم و آزرم، وزیرِ اندیشه‌اش. شاه پند داد که ستمکاران و سخن‌چینان و بی‌دانشان را به حریم شهریاری راه ندهد، خشم را در بند کشد و آز را که مایهٔ بیم و نیاز است از دل براند. او آموخت که بردباری آراستگیِ مرد است، اما نبايد از اندازه بگذرد تا دلاوران آن را بر سستی نگیرند؛ و میانجیِ همهٔ کارها باید خردِ بیدار باشد.

بهرام پدرانه سفارش کرد که شاه نباید از دشمن طلبِ دوستی کند، چه دوستیِ بدخواه چون درختی است ناخوشایند که بارِ سمی برآورد. او شهریارِ جوان را به دوری از رشک و حسد خواند، چه رشک، جانِ پادشاه را می‌سوزاند و روانِ او را بر بی‌گناهان گران می‌سازد. چون اندرزهایِ والای شاه پایان یافت، دبیرِ فرخنده آن را بر طومار ثبت کرد و پیشِ وزیر نهاد. شاه بهرامیان آهی سرد از دل برکشید، رنگِ چهره‌اش لعل‌گون به زردی گرایید و جانِ پاکش از تن پرکشید. بهرامِ جوان از سوگِ پدر دل‌شکسته گشت و چهل روز پردهٔ عزا بر کشید و تاج و تخت را واگذاشت تا آیینِ سوگواری به‌جای آورد؛ چرخِ گردون نیز بر همین آیین بوده و خواهد بود، گهی پر از مهر و گهی آکنده از درد.

شناسنامه و تفسیر بیت

ترجمه انگلیسی:

معنی روان:

ابعاد ادبی و روایی:
موجودیت‌های نام‌برده:
رهنما
هم‌سخن رازهای کهن و راهنمای شاهنامه
درود بر شما، پویندهٔ کارنامهٔ کهن! من «رهنما» هستم؛ همراه شما در شناخت پهلوانان، شهریاران، دیوان، جانوران شگفت و بازخوانی ابیات شاهنامه فردوسی. از هر گوشهٔ این حماسه بپرسید تا با هم به بازخوانی آن بنشینیم.
پیشنهادهای خوانش: