بخش ۱ - نشستن شاه اورمزد بر تخت، اندرز داد و خرد به بخردان، و مرگ زودهنگام او
#1
سر گاه و دیهیم شاه اورمزد
✦
بیارایم اکنون چو ماه اورمزد
#2
ز شاهی برو هیچ تاوان نبود
✦
ازان بد که عهدش فراوان نبود
#3
چو بنشست شاه اورمزد بزرگ
✦
به آبشخور آمد همی میش و گرگ
#4
چنین گفت کای نامور بخردان
✦
جهان گشته و کار دیده ردان
#5
بکوشیم تا نیکی آریم و داد
✦
خنک آنک پند پدر کرد یاد
#6
چو یزدان نیکی‌دهش نیکوی
✦
بما داد و تاج سر خسروی
#7
به نیکی کنم ویژه انبازتان
✦
نخواهم که بی من بود رازتان
#8
بدانید کان کو منی فش بود
✦
بر مهتران سخت ناخوش بود
#9
ستیزه بود مرد را پیش رو
✦
بماند نیازش همه ساله نو
#10
همان رشک شمشیر نادان بود
✦
همیشه برو بخت خندان بود
#11
دگر هرک دارد ز هر کار ننگ
✦
بود زندگانی و روزیش تنگ
#12
در آز باشد دل سفله مرد
✦
بر سفلگان تا توانی مگرد
#13
هرانکس که دانش نیابی برش
✦
مکن ره‌گذر تازید بر درش
#14
به مرد خردمند و فرهنگ و رای
✦
بود جاودان تخت شاهی به پای
#15
دلت زنده باشد به فرهنگ و هوش
✦
به بد در جهان تا توانی مکوش
#16
خرد همچو آبست و دانش زمین
✦
بدان کاین جدا و آن جدا نیست زین
#17
دل شاه کز مهر دوری گرفت
✦
اگر بازگردد نباشد شگفت
#18
هرانکس که باشد مرا زیردست
✦
همه شادمان باد و یزدان‌پرست
#19
به خشنودی کردگار جهان
✦
خرد یار باد آشکار و نهان
#20
خردمند گر مردم پارسا
✦
چو جایی سخن راند از پادشا
#21
همه سخته باید که راند سخن
✦
که گفتار نیکو نگردد کهن
#22
نباید که گویی به جز نیکوی
✦
وگر بد سراید نگر نشنوی
#23
ببیند دل پادشا راز تو
✦
همان بشنود گوش آواز تو
#24
چه گفت آن سخن‌گوی پاسخ نیوش
✦
که دیوار دارد به گفتار گوش
#25
همه انجمن خواندند آفرین
✦
بران شاه بینادل و پاک‌دین
#26
پراگنده گشت آن بزرگ انجمن
✦
همه شاد زان سرو سایه فگن
#27
همان رسم شاپور شاه اردشیر
✦
همی داشت آن شاه دانش‌پذیر
#28
جهانی سراسر بدو گشت شاد
✦
چه نیکو بود شاه با بخش و داد
#29
همی راند با شرم و با داد کار
✦
چنین تا برآمد برین روزگار
#30
بگسترد کافور بر جای مشک
✦
گل و ارغوان شد به پالیز خشک
#31
سهی سرو او گشت همچون کمان
✦
نه آن بود کان شاه را بدگمان
#32
نبود از جهان شاد بس روزگار
✦
سرآمد بران دادگر شهریار
شناسنامه و تفسیر بیت
ترجمه انگلیسی:
معنی روان:
ابعاد ادبی و روایی:
موجودیت‌های نام‌برده:
رهنما
هم‌سخن رازهای کهن و راهنمای شاهنامه
درود بر شما، پویندهٔ کارنامهٔ کهن! من «رهنما» هستم؛ همراه شما در شناخت پهلوانان، شهریاران، دیوان، جانوران شگفت و بازخوانی ابیات شاهنامه فردوسی. از هر گوشهٔ این حماسه بپرسید تا با هم به بازخوانی آن بنشینیم.