بخش ۴ - ناخوشی بوی ناهید، بازگرداندنش به فیلقوس، زادن اسکندر و مرگ داراب

حکایت باستانی بخش «بخش ۴ - ناخوشی بوی ناهید، بازگرداندنش به فیلقوس، زادن اسکندر و مرگ داراب» از کهن‌دیار ایران‌زمین.

شبی خفته بد ماه با شهریار

✦

پر از گوهر و بوی و رنگ و نگار

همانا که برزد یکی تیز دم

✦

شهنشاه زان تیز دم شد دژم

بپیچید در جامه و سر بتافت

✦

که از نکهتش بوی ناخوش بیافت

ازان بوی شد شاه ایران دژم

✦

پراندیشه جان ابروان پر ز خم

پزشکان داننده را خواندند

✦

به نزدیک ناهید بنشاندند

یکی مرد بینادل و نیک‌رای

✦

پژوهید تا دارو آمد به جای

گیاهی که سوزندهٔ کام بود

✦

به روم اندر اسکندرش نام بود

بمالید بر کام او بر پزشک

✦

ببارید چندی ز مژگان سرشک

بشد ناخوشی بوی و کامش بسوخت

✦

به کردار دیبا رخش برفروخت

#10

اگر چند مشکین شد آن خوب‌چهر

✦

دژم شد دلارای را جای مهر

#11

دل پادشا سرد گشت از عروس

✦

فرستاد بازش بر فیلقوس

#12

غمی دختر و کودک اندر نهان

✦

نگفت آن سخن با کسی در جهان

#13

چو نه ماه بگذشت بر خوب‌چهر

✦

یکی کودک آمد چو تابنده مهر

#14

ز بالا و اروند و بویا برش

✦

سکندر همی خواندی مادرش

#15

بفرخ همی داشت آن نام را

✦

کزو یافت از ناخوشی کام را

#16

همی گفت قیصر به هر مهتری

✦

که پیدا شد از تخم من قیصری

#17

نیاورد کس نام دارا به بر

✦

سکندر پسر بود و قیصر پدر

#18

همی ننگش آمد که گفتی به کس

✦

که دارا ز فرزند من کرد بس

#19

بر آخر یکی مادیان بد بلند

✦

که کارزاری و زیبا سمند

#20

همان شب یکی کره‌ای زاد خنگ

✦

برش چون بر شیر و کوتاه لنگ

#21

ز زاینده قیصر برافراخت یال

✦

که آن زادنش فرخ آمد به فال

#22

به شبگیر فرزند را خواستی

✦

همان مادیان را بیاراستی

#23

بسودی همان کره را چشم و یال

✦

که همتای اسکندر او بد به سال

#24

سپهر اندرین نیز چندی بگشت

✦

ز هرگونه‌ای سالیان برگذشت

#25

سکندر دل خسروانی گرفت

✦

سخن گفتن پهلوانی گرفت

#26

فزون از پسر داشتی قیصرش

✦

بیاراستی پهلوانی برش

#27

خرد یافت لختی و شد کاردان

✦

هشیوار و با سنگ و بسیاردان

#28

ولی عهد گشت از پس فیلقوس

✦

بدیدار او داشتی نعم و بوس

#29

هنرها که باشد کیان را به کار

✦

سکندر بیاموخت ز آموزگار

#30

تو گفتی نشاید مگر داد را

✦

وگر تخت شاهی و بنیاد را

#31

وزان پس که ناهید نزد پدر

✦

بیامد زنی خواست دارا دگر

#32

یکی کودک آمدش با فر و یال

✦

ز فرزند ناهید کهتر به سال

#33

همان روز داراش کردند نام

✦

که تا از پدر بیش باشد به کام

#34

چو ده سال بگذشت زین با دو سال

✦

شکست اندر آمد به سال و به مال

#35

بپژمرد داراب پور همای

✦

همی خواندندش به دیگر سرای

#36

بزرگان و فرزانگان را بخواند

✦

ز تخت بزرگی فراوان براند

#37

بگفت این که دارای داراکنون

✦

شما را به نیکی بود رهنمون

#38

همه گوش دارید و فرمان کنید

✦

ز فرمان او رامش جان کنید

#39

که این تخت شاهی نماند دراز

✦

به خوشی رود زود خوانند باز

#40

بکوشید تا مهر و داد آورید

✦

به شادی مرا نیز یاد آورید

#41

بگفت این و باد از جگر برکشید

✦

شد آن برگ گلنار چون شنبلید

پادشاهی داراب دوازده سال بود

شناسنامه و تفسیر بیت

ترجمه انگلیسی:

معنی روان:

ابعاد ادبی و روایی:

موجودیت‌های نام‌برده:

رهنما