🦅 IRANLORE | ایران‌نامه
✦
✦
✦
✦
دوره پهلوانی (کیانیان)

پادشاهی داراب دوازده سال بود

❖
15 بیت در این گفتار
برای مشاهده شناسنامه، معنی و هم‌پُرسی با سیمرغ روی هر بیت کلیک کنید
بخش ۲ - نبرد سه روزهٔ داراب با شعیب تازی، گریختن عرب و خواستن باژ از دشت
چون شعیب، سالار نامدار تازیان از نژاد قتیب، با لشکری گران مجهز به صد هزار سوار کارآزموده و نیزه‌گزار قصد سرکوبی و تازش نمود، داراب شاه، فرزند همای، سپاهی بی‌کران از ایران گرد آورد که هیچ حسابی قادر به شمارش آن نبود. دو لشکر در دشت نبرد به هم رسیدند و از انبوهی جنگجویان کینه‌توز، جهان تاریک و دژم گشت. پهنه زمین تاب تحمل آن همه پادآورد را نداشت و هیچ جایی برای گذر باقی نمانده بود.

از بارش ژوپین و برانگیخته شدن تیرهای بی‌شمار، خاک دشت چون آبگیری از خون رنگین گردید و از هر گوشه خروشی سهمگین برمی‌خاست و پشته‌های کشته‌شدگان تپه به تپه پدیدار می‌گشت. این پیکار خونین سه روز و سه شب بی‌وقفه ادامه یافت، چنان‌که گویی عرصه جهان بر هر دو سپاه تنگ شده بود. در شب و روز چهارم، سرنوشت چرخید؛ شعیب در میان معرکه به دست ایرانیان کشته شد و تازیان شکست‌خورده، تاریکی شب را غنیمت شمرده و از دشت نبرد گریختند.

اسبان تازی فراوان با زین‌های استوار، همراه با نیزه‌ها، شمشیرها و خفتان‌های رزم بر جای ماند. داراب تمامی آن غنایم بی‌شمار را میان لشکریان خویش بخشید تا سپاهیانش کامروا گردند. سپس از میان لشکریان، مرزبانی خردمند و آگاه به زبان و گفتار تازیان را برگزید و او را گسیل داشت تا باژ و خراج سالیان گذشته و زمان حال را از دشت‌نشینان عرب مطالبه نموده و بر مقررات شهریاری گردن نهد.
#1
چنان بد که از تازیان صدهزار
✦
نبرده سواران نیزه گزار
#2
برفتند و سالار ایشان شعیب
✦
یکی نامدار از نژاد قتیب
#3
جهاندار ایران سپاهی ببرد
✦
بگفتند کان را نشاید شمرد
#4
فراز آمدند آن دو لشکر بهم
✦
جهان شد ز پرخاشجویان دژم
#5
زمین آن سپه را همی برنتافت
✦
بران بوم کس جای رفتن نیافت
#6
ز باران ژوپین و باران تیر
✦
زمین شد ز خون چون یکی آبگیر
#7
خروشی برآمد ز هر پهلوی
✦
تلی کشته دیدند بر هر سوی
#8
سه روز و سه شب زین نشان جنگ بود
✦
تو گفتی بریشان جهان تنگ بود
#9
چهارم عرب روی برگاشتند
✦
به شب دشت پیکار بگذاشتند
#10
شعیب اندران رزمگه کشته شد
✦
عرب را همه روز برگشته شد
#11
بسی اسپ تازی به زین خدنگ
✦
هم از نیزه و تیغ و خفتان جنگ
#12
ازان رفتگان ماند آنجا به جای
✦
به نزد جهاندار پور همای
#13
ببخشید چیزی که بد بر سپاه
✦
ز اسپ و ز رمح و ز تیغ و کلاه
#14
ز لشکر یکی مرزبان برگزید
✦
که گفتار ایشان بداند شنید
#15
فرستاد تا باژ خواهد ز دشت
✦
ازان سال و آن سال کاندر گذشت

شناسنامه و تفسیر بیت

ترجمه انگلیسی:

معنی روان:

ابعاد ادبی و روایی:
موجودیت‌های نام‌برده:
رهنما
هم‌سخن رازهای کهن و راهنمای شاهنامه
درود بر شما، پویندهٔ کارنامهٔ کهن! من «رهنما» هستم؛ همراه شما در شناخت پهلوانان، شهریاران، دیوان، جانوران شگفت و بازخوانی ابیات شاهنامه فردوسی. از هر گوشهٔ این حماسه بپرسید تا با هم به بازخوانی آن بنشینیم.
پیشنهادهای خوانش: