داراب که همواره تفاوت خویش را با گازر و همسرش احساس می‌کرد، روزی راز درون آشکار ساخت و گفت مهر پدری در دل ندارد و چهره‌اش هیچ شباهتی به چهره گازر ندارد. گازر رنجهای گذشته را یادآور شد و او را به پرسش از مادر فراخواند. روزی که گازر برای شستن جامه به لب رود رفت، داراب در خانه را بست، تیغ برکشید و همسر گازر را سوگند داد تا حقیقت گوهر و نژاد او را فاش سازد. زن گازر از بیم جان، پرده از راز صندوق، کودک شیرخوار، دینارهای فراوان و گوهر گرانبهای شاهوار برداشت و اعتراف کرد که آنان کارگرانی ساده‌اند و هرچه دارند از فرّ داراب است.
داراب با دریافت دینارها و گوهر رخشنده، اسبی خریدی و زین و کمندی اندک‌بها برساخت. او روانه درگاه مرزبانی خردمند و بزرگوار شد و مدتی در پناه او زیست. اما ناگاه سپاهی از روم بر آن سامان تاخت و در نبردی سنگین، مرزبان کشته شد و لشکریانش پراکنده گشتند. چون خبر تهاجم رومیان به پادشاه ایران، همای چهرزاد رسید، وی سپهسالار نامدار خویش، رشنواد را فرمان داد تا سپاهی گران گرد آورد و کین ایران را از روم بازستاند.
داراب شادمان از رزم‌خواهی، خود را به پایگاه رشنواد رساند و نام خویش در دفتر جنگ‌آوران ثبت کرد. روز رژه و سان دیدن از لشکر فرا رسید؛ همای چهرزاد با بزرگان و مرزبانان به دشت آمد تا سپاه را برکاوَد. در میان گردان، چشم همای بر داراب افتاد؛ جوانی با فر و شکوه کیانی، گرزی پولادین بر دوش که گویی زمین زیر گام‌های بلندش کوچک می‌نمود. با دیدن چهره دلپذیر و قامت استوار داراب، پیوند پنهان مادری بیدار شد و شیر از پستان همای پالودن گرفت. همای شگفت‌زده از رشنواد پرسید این سوار برومند و جنگاور کیست که با وجود شایستگی بی‌مانند، سلاحی برازنده بر تن ندارد.