پس از گذر از دشواری‌های پیشین، اسفندیار بفرمود تا گرگسار، اسیر تورانی را پیش آوردند. شاهزاده سه جام آکنده از می سرخ و خوش‌گوار بدو داد تا زبانی نرم یابد و روانش گشاده گردد. آن‌گاه به او گفت: «نگاه کن که به یاری پروردگار، نه از سیمرغ اثری ماند، نه از شیر و گرگ و نه از اژدهای تیزچنگ! اکنون بگو در منزلگاه بعدی چه مایه شور و سختی برپا خواهد شد؟ آیا آب و گیاهی برای چارپایان یافت می‌شود؟»
گرگسار لب به سخن گشود و گفت: «ای اسفندیار فرخنده! اگر از همین راه بازگردی، شگفت نیست و باید اندازه‌ی بخت خویش را بدانی. تا کنون ایزد یاورت بود و درخت خسروانی‌ات به بار نشست، اما فردا کاری پیش است که هیچ مرد جنگی در روزگار نبرد به اندیشه‌اش نیز نیاورده است. در آنجا نه گرز و کمان به کار آید و نه تیغ بران؛ نه راه جنگی بینی و نه جای گریزی. برفی به بلندی یک نیزه خواهد بارید که دو روز تمام زمین و زمان را در بر می‌گیرد و تو و سپاه نامدارت در میان برف گرفتار خواهید شد. پس از آن نیز، فرسنگ‌ها بیابان سوزان در پیش است که هیچ مرغ و مور و ملخی بر آن نگذرد؛ زمینی که از تابش آفتاب می‌جوشد و قطره‌ای آب در آن یافت نمی‌شود. ناچار چهل فرسنگ در این ریگ روان خواهی راند، در حالی که نه اسب توان ماندن دارد و نه مرد دلِ رزم.»
گرگسار سپس از منزلگاه پایانی پرده برداشت و گفت: «چون از این تفتیدگی بگذرید، به رویین‌دژ خواهید رسید؛ دژی بس شگرف و مهیب که بارویش به ماه راز می‌گوید و بر برج‌هایش ابرهای بارنده سایه افکنده‌اند. از بیرون دژ هیچ خورش و آذوقه‌ای برای چارپایان به دست نمی‌آید و اگر صد هزار گوهرین‌رزم از ایران و توران صد سال آن را محاصره کنند و تیر بر بارش ببارانند، دژ رخنه نخواهد پذیرفت و بسان حلقه‌ای استوار بر درگاه اهریمن برجای خواهد ماند.»
چون بزرگان و جنگاوران ایران این سخنان سهمگین را از گرگسار شنیدند، دل‌هایشان لبریز از بیم و درد گشت. گرد پیش اسفندیار آمدند و زاری‌کنان گفتند: «ای شاه آزادمرد! گرد بلا مگرد! ما برای فرسودن کلاه‌خود و جان دادن نشنیده‌ایم. تو این‌همه رنج هفتخوان را برداشتی و بر دد و دام پیروز شدی؛ اکنون همین پیروزی را سپاس بدار و نزد شاه گشتاسپ بازگرد یا از راهی دیگر به توران‌زمین بتاز. تن خویش را خوار مدار و سر خویش را پس از پیروزی به باد مده!»
چون اسفندیار این سخنانِ آکنده از هراس را از سپاهیان کهن شنید، چهره‌ی تازه‌اش از خشم افروخته و تیره گشت. فریاد برآورد: «شما از ایران برای پند دادن آمدید یا برای نام بلند؟ کجا رفت آن‌همه خلعت، تاج، کمربندهای زرین و پیمان‌هایی که به یزدان سوگند خوردید؟ اکنون پای کشیده‌اید و رایتان پراکنده شده است؟ شما اگر می‌خواهید، پیروز و شاد بازگردید! مرا جز رزم‌جستن کام دیگری نیست. به گفتار این دیو ناسازگار سرکشیدید؟ مرا در این نبرد، نه به سپاه ایران نیازی است و نه به همراهی شما؛ تنها برادرم پشوتن و پسرم مرا بس است! جهاندار پیروز یاور من است و من با زورِ دست و مردی، هنر خویش را به دشمن خواهم نمود تا بدانید با رویین‌دژ چه خواهم کرد!»
ایرانیان چون دیدگان برگشادند و چهره‌ی خشمگین و پرآذر اسفندیار را دیدند، لرزه بر تنشان افتاد. پوزش‌کنان به پیشگاهش شتافتند و بر خاک افتادند و گفتند: «جان و تن ما فدای شاه باد! پیمان ما تا زنده باشیم بر این است که سر از کارزار نپیچیم. ما تنها نگران تن شاه بودیم، وگرنه از کوشش و کارزار درمانده نیستیم.» اسفندیار چون پوزش و پیمانِ دوباره‌ی ایشان را شنید، خشمش فرونشست، بر آنان آفرین خواند و وعده‌ی گنج و گهر بخشید.