بخش ۱ - دیباچهٔ داستان بیژن و منیژه: شب قیرگون، بزم با یار مهربان و آغاز داستان از دفتر پهلوی

حکایت باستانی بخش «بخش ۱ - دیباچهٔ داستان بیژن و منیژه: شب قیرگون، بزم با یار مهربان و آغاز داستان از دفتر پهلوی» از کهن‌دیار ایران‌زمین.

شبی چون شبه روی شسته به قیر

✦

نه بهرام پیدا نه کیوان نه تیر

دگرگونه آرایشی کرد ماه

✦

بسیچ گذر کرد بر پیشگاه

شده تیره اندر سرای درنگ

✦

میان کرده باریک و دل کرده تنگ

ز تاجش سه بهره شده لاژورد

✦

سپرده هوا را به زنگار و گرد

سپاه شب تیره بر دشت و راغ

✦

یکی فرش گسترده از پرّ زاغ

نمودم ز هر سو به چشم اهرمن

✦

چو مار سیه باز کرده دهن

چو پولاد زنگار خورده سپهر

✦

تو گفتی به قیر اندر اندود چهر

هرآنگه که برزد یکی باد سرد

✦

چو زنگی برانگیخت ز انگشت گرد

چنان گشت باغ و لب جویبار

✦

کجا موج خیزد ز دریای قار

#10

فرو ماند گردون گردان به جای

✦

شده سست خورشید را دست و پای

#11

سپهر اندر آن چادر قیرگون

✦

تو گفتی شدستی به خواب اندرون

#12

جهان را دل از خویشتن پر هراس

✦

جرس برکشیده نگهبان پاس

#13

نه آوای مرغ و نه هَرّای دد

✦

زمانه زبان بسته از نیک و بد

#14

نبد هیچ پیدا نشیب از فراز

✦

دلم تنگ شد زان شب دیریاز

#15

بدان تنگی اندر بجستم ز جای

✦

یکی مهربان بودم اندر سرای

#16

خروشیدم و خواستم زو چراغ

✦

بیامد بت مهربانم به باغ

#17

مرا گفت شمعت چه‌ باید همی

✦

شب تیره خوابت بباید همی

#18

بدو گفتم ای بت نیم مرد خواب

✦

یکی شمع پیش آر چون آفتاب

#19

بنه پیشم و بزم را ساز کن

✦

به چنگ آر چنگ و می آغاز کن

#20

برفت آن بت مهربانم ز باغ

✦

بیاورد رخشنده شمع و چراغ

#21

می آورد و نار و ترنج و بهی

✦

زدوده یکی جام شاهنشهی

#22

مرا گفت برخیز و دل شاددار

✦

روان را ز درد و غم آزاد دار

#23

نگر تا که دل را نداری تباه

✦

ز اندیشه و داد فریاد خواه

#24

جهان چون گذاری همی بگذرد

✦

خردمند مردم چرا غم خورد

#25

گهی می گسارید و گه چنگ ساخت

✦

تو گفتی که هاروت نیرنگ ساخت

#26

دلم بر همه کام پیروز کرد

✦

که بر من شب تیره نوروز کرد

#27

بدان سرو بن گفتم ای ماهروی

✦

یکی داستان امشبم بازگوی

#28

که دل گیرد از مهر او فر و مهر

✦

بدو اندرون خیره ماند سپهر

#29

مرا مهربان یار بشنو چه‌ گفت

✦

ازان پس که با کام گشتیم جفت

#30

بپیمای می تا یکی داستان

✦

بگویَمْت از گفتهٔ باستان

#31

پر از چاره و مهر و نیرنگ و جنگ

✦

همان از در مرد فرهنگ و سنگ

#32

بگفتم بیار ای بت خوب چهر

✦

بخوان داستان و بیفزای مهر

#33

ز نیک و بد چرخ ناسازگار

✦

که آرد به مردم ز هرگونه کار

#34

نگر تا نداری دل خویش تنگ

✦

بتابی ازو چند جویی درنگ

#35

نداند کسی راه و سامان اوی

✦

نه پیدا بود درد و درمان اوی

#36

پس آنگه بگفت ار ز من بشنوی

✦

به شعر آری از دفتر پهلوی

#37

همت گویم و هم پذیرم سپاس

✦

کنون بشنو ای جفت نیکی‌شناس

داستان بیژن و منیژه

شناسنامه و تفسیر بیت

ترجمه انگلیسی:

معنی روان:

ابعاد ادبی و روایی:

موجودیت‌های نام‌برده:

رهنما