🦅 IRANLORE | ایران‌نامه
✦
✦
✦
✦
دوره اساطیری (پیشدادیان)

ضحاک

❖
11 بیت در این گفتار
برای مشاهده شناسنامه، معنی و هم‌پُرسی با سیمرغ روی هر بیت کلیک کنید
بخش ۱ - پادشاهی ضحاک تازی هزار سال بود
چون ضحاک ماردوش بر سریر پادشاهی جهان تکیه زد، سقف هزاره‌ای تیره و جانکاه بر سر گیتی سایه افکند. در این روزگار دراز، چرخ فلک بر مدار پلیدی چرخید و منش خردمندان و فرزانگان در پرده‌ی خفا فرورفت. کام دیوان و نادانان برافراشته گشت، فضیلت و هنر خوار و بی‌مقدار شد و بازار جادوگری و افسون رونق یافت. راستی و درستی چهره نهان ساخت و زیان و گزند آشکارا سر برآورد. دست دیوان اهریمن‌خو برای هر بدی و جنایتی گشوده شد و کسی را یارای آن نبود که از نیکی سخن گوید، مگر به راز و پنهانی.

در این میان، دو بانوی پاک‌دامن و خردمند، شهرناز و ارنواز، دختران جمشید که بسان تاجی بر تارک بانوان جهان بودند، لرزان چو بید از شبستان شاهی بیرون کشیده شدند و به ایوان تاریک ضحاک اژدهافش سپرده گشتند. ضحاک ستمگر آنان را در آغوش افسون و جادوی خویش کشید و خوی کژی و پلیدی را به آنان آموخت؛ چرا که آن شهریار اهریمن‌تبار، آیین و هنری جز آموختن تباهی، کشتار، غارت و به آتش کشیدن جهان نمی‌شناخت.
#1
چو ضحاک شد بر جهان شهریار
✦
بر او سالیان انجمن شد هزار
#2
سراسر زمانه بدو گشت باز
✦
برآمد بر این روزگار دراز
#3
نهان گشت کردار فرزانگان
✦
پراگنده شد کام دیوانگان
#4
هنر خوار شد جادویی ارجمند
✦
نهان راستی آشکارا گزند
#5
شده بر بدی دست دیوان دراز
✦
به نیکی نرفتی سخن جز به راز
#6
دو پاکیزه از خانهٔ جمّشید
✦
برون آوریدند لرزان چو بید
#7
که جمشید را هر دو دختر بدند
✦
سر بانوان را چو افسر بدند
#8
ز پوشیده‌رویان یکی شهرناز
✦
دگر پاکدامن به نام ارنواز
#9
به ایوان ضحاک بردندشان
✦
بر آن اژدهافش سپردندشان
#10
بپروردشان از ره جادویی
✦
بیاموختشان کژی و بدخویی
#11
ندانست جز کژی آموختن
✦
جز از کشتن و غارت و سوختن

شناسنامه و تفسیر بیت

ترجمه انگلیسی:

معنی روان:

ابعاد ادبی و روایی:
موجودیت‌های نام‌برده:
رهنما
هم‌سخن رازهای کهن و راهنمای شاهنامه
درود بر شما، پویندهٔ کارنامهٔ کهن! من «رهنما» هستم؛ همراه شما در شناخت پهلوانان، شهریاران، دیوان، جانوران شگفت و بازخوانی ابیات شاهنامه فردوسی. از هر گوشهٔ این حماسه بپرسید تا با هم به بازخوانی آن بنشینیم.
پیشنهادهای خوانش: