داستان با اندرز پندآموز پیر فرزانه آغاز می‌شود که چون روزگار بر آدمی تنگ گردد، پرهیزکاری سودمند نیفتد و دلیری باید با دانش و خرد همگام باشد. جهان‌پهلوان رستم دستان در شهر نوند—سرزمینی آباد که آتش درخشان آذربرزین بر ستیغ آن می‌فروخت—بزمی بس باشکوه و خسروانی برپا ساخت. بزرگان و گوهای نامدار ایران‌زمین همچون طوس، گودرز کشوادگان، بهرام، گیو، گرگین، زنگهٔ شاوران، گستهم، خراد، برزین و گرازه با لشکریان خویش به بزم پهلوان شتافتند و روزها به چوگان‌بازی، تیراندازی و باده‌گساری گذشت.
در میان سرمستی، گیو آزادگان رو به رستم کرد و پیشنهاد داد که برای شکار و شادمانی به نخجیرگاه اختصاصی افراسیاب در دشت توران، نزدیکی رود شهد و بیابان سرخس بتازند و دشت را از گرد سواران و یوز و باز بپوشانند. رستم پیشنهاد گیو را پسندید و سحرگاه، هفت یل نامدار همراه با بازان و یوزان شکاری به خاک توران تاختند. یک هفته در دشت توران به تاخت‌وتاز و باده‌گساری پرداختند و انبوهی از گور و آهو و درندگان از پای درآمدند.
در سپیده‌دم روز هشتم، رستمِ دوراندیش به سرکشان یادآور شد که بی‌گمان آگاهیِ این جسارت به گوش افراسیاب رسیده است و او سپاهی برای تنگ کردن عرصه بر آنان خواهد فرستاد. از این رو، گرازهٔ پهلوان را با کمان کشیده به دیده‌بانی فرستاد. شبانگاه، خبرِ هجوم هفت یل ایرانی به افراسیاب رسید. شاه توران شگفت‌زده و خشمگین، سرکردگان سپاهش را گرد آورد و سی هزار سوار جنگجو و شمشیرزن برگزید تا ناگهان بر پهلوانان ایرانی شبیخون زنند.
گرازه چون گردِ تیرهٔ سپاه توران و درفش خورشیدگون افراسیاب را دید، چون باد به نخجیرگاه بازگشت و رستم را که در حال نوشیدن می بود خبر داد. اما جهان‌پهلوان با شنیدن بیم‌باش گرازه خنده‌ای بلند سر داد و گفت که هفت گردِ شمشیرزن ایرانی برابر با هزاران سوار تورانی‌اند و حضور او بر پشت باره برای درهم شکستن تورانیان بس است. سپس رستم جام شراب بابلی را به دست گرفت، نخست یاد کی‌کاووس شاه کرد و جام را بنوشید، آن‌گاه زمین را بوسید و به یاد طوس و زواره باده پیما ساخت تا نشان دهد که بیمی از لشکر بی‌شمار دشمن در دل ندارد.