🦅 IRANLORE | ایران‌نامه
بازگشت به فهرست پهلوانان و چهره‌ها
⚔️

ویسه

human hero خاستگاه / مسکن: Turan وابستگی / جبهه: touran

سرگذشت و جایگاه در حماسه

ویسه نیای بزرگ خاندان ویسه و سپهسالار توران، پدر پیران، لهاک و فرشیدورد بود. نام او همواره یادآور دودمان بزرگ نبردآزمودهٔ تورانی در حماسه شاهنامه است.

نمونه ابیات شاهنامه در پیوند با این موجودیت (13)

سپهبدش چون ویسهٔ تیزچنگ / که سالار بد بر سپاه پشنگ
معنی: همراه با سپهسالار خویش ویسه تیزچنگ که فرمانده اصلی سپاه پشنگ بود.
پادشاهی نوذر • بخش ۲ - آگاهی توران از مرگ منوچهر و تصمیم پشنگ و افراسیاب برای کین‌خواهی و حمله به ایران بیت #3664
چنین گفت با ویسهٔ نامور / که دل سخت گردان به مرگ پسر
معنی: افراسیاب به ویسهٔ نامدار چنین گفت: «دلت را بر مرگ فرزندت سخت و شکیبا کن،
پادشاهی نوذر • بخش ۷ - گرفتار شدن نوذر به دست افراسیاب و فرار قارن بیت #3919
ترا رفت باید ببسته کمر / یکی لشکری ساخته پرهنر
معنی: «تو باید کمر رزم ببندی و با لشکری پر از هنر و پهلوانی رهسپار شوی.»
پادشاهی نوذر • بخش ۷ - گرفتار شدن نوذر به دست افراسیاب و فرار قارن بیت #3921
بشد ویسه سالار توران سپاه / ابا لشکری نامور کینه‌خواه
معنی: ویسه، فرمانده سپاه توران، با لشکری نامدار و کینه‌خواه به راه افتاد.
پادشاهی نوذر • بخش ۸ - نبرد قارن با ویسه در انتقام بارمان و شکست ویسه بیت #3922
ز ویسه به قارن رسید آگهی / که آمد به پیروزی و فرهی
معنی: خبر به قارن رسید که ویسه با غرور و خشمی فروزان به سوی او می‌آید.
پادشاهی نوذر • بخش ۸ - نبرد قارن با ویسه در انتقام بارمان و شکست ویسه بیت #3926
ز درد پسر ویسهٔ جنگجوی / سوی پارس چون باد بنهاد روی
معنی: ویسه جنگجو از درد داغ فرزندش، چون باد شتابان به سوی پارس روی نهاد.
پادشاهی نوذر • بخش ۸ - نبرد قارن با ویسه در انتقام بارمان و شکست ویسه بیت #3928
ز قلب سپه ویسه آواز داد / که شد تاج و تخت بزرگی به باد
معنی: از قلب سپاه، ویسه بانگ برآورد که: تاج و تخت بزرگی ایران به باد رفته است!
پادشاهی نوذر • بخش ۸ - نبرد قارن با ویسه در انتقام بارمان و شکست ویسه بیت #3932
بر ویسه شد قارن رزم جوی / ازو ویسه در جنگ برگاشت روی
معنی: قارنِ رزم‌جو به سوی ویسه حمله کرد و ویسه در میدان نبرد از او روی گردانید.
پادشاهی نوذر • بخش ۸ - نبرد قارن با ویسه در انتقام بارمان و شکست ویسه بیت #3941
فراوان ز جنگ آوران کشته شد / بآورد چون ویسه سرگشته شد
معنی: فراوان از جنگ‌آوران کشته شدند و ویسه در آوردگاه سرگشته و درمانده گشت.
پادشاهی نوذر • بخش ۸ - نبرد قارن با ویسه در انتقام بارمان و شکست ویسه بیت #3942
چو بر ویسه آمد ز اختر شکن / نرفت از پسش قارن رزم‌زن
معنی: چون شکست و بخت بد از جانب ستاره بر ویسه فرود آمد، قارنِ رزم‌آور به دنبال او نتاخت.
پادشاهی نوذر • بخش ۸ - نبرد قارن با ویسه در انتقام بارمان و شکست ویسه بیت #3943
بشد ویسه تا پیش افراسیاب / ز درد پسر مژه کرده پرآب
معنی: ویسه با چشمانی پر از اشک از داغ فرزندش، شتابان به نزد افراسیاب گریخت.
پادشاهی نوذر • بخش ۸ - نبرد قارن با ویسه در انتقام بارمان و شکست ویسه بیت #3944
برآشفت و گفتا که نوذر کجاست / کزو ویسه خواهد همی کینه خواست
معنی: خشمگین شد و گفت: نوذر کجاست تا ویسه کینِ کشته‌شدگانش را از او بخواهد؟
پادشاهی نوذر • بخش ۱۱ - کشته شدن نوذر به دست افراسیاب و نجات اسیران به شفاعت اغریرث بیت #4016
نگون گشت و هم در زمان جان بداد / شد آن نامور گرد ویسه نژاد
معنی: نگونسار شد و در دم جان داد، آن پهلوان نامدار از نژاد ویسه.
داستان دوازده رخ • بخش ۳۴ - خفتن لهاک و فرشیدورد در بیشه، کشته شدنشان به دست گستهم و نیایش زخمی بر سر چشمه بیت #19312
رهنما
هم‌سخن رازهای کهن و راهنمای شاهنامه
درود بر شما، پویندهٔ کارنامهٔ کهن! من «رهنما» هستم؛ همراه شما در شناخت پهلوانان، شهریاران، دیوان، جانوران شگفت و بازخوانی ابیات شاهنامه فردوسی. از هر گوشهٔ این حماسه بپرسید تا با هم به بازخوانی آن بنشینیم.
پیشنهادهای خوانش: