✦

دوره اساطیری (پیشدادیان)

پادشاهی زوطهماسپ

❖

45 بیت در این گفتار

برای مشاهده شناسنامه، معنی و هم‌پُرسی با سیمرغ روی هر بیت کلیک کنید

دوگانه شعر و نثر روایت منثور داستان (Prose Retelling) ابیات اصیل شاهنامه (Distichs)

تاج‌گذاری زو پسر طهماسب، خشکسالی و پیمان صلح میان ایران و توران

شبی زال بنشست هنگام خواب

✦

سخن گفت بسیار ز افراسیاب

هم از رزم‌زن نامداران خویش

✦

وزان پهلوانان و یاران خویش

همی‌گفت هرچند کز پهلوان

✦

بود بخت بیدار و روشن روان

بباید یکی شاه خسرو‌نژاد

✦

که دارد گذشته سخن‌ها به‌یاد

به‌کردار کشتی‌ست کار سپاه

✦

همش باد و هم بادبان تخت شاه

اگر داردی طوس و گستهم فر

✦

سپاه است و گردان بسیار مر

نزیبد بر ایشان همی تاج و تخت

✦

بباید یکی شاه بیداربخت

که باشد بدو فرهٔ ایزدی

✦

بتابد ز دیهیم او بخردی

ز تخم فریدون بجُستند چند

✦

یکی شاه، زیبای تخت بلند

#10

ندیدند جز پور طهماسپ زو

✦

که زور کیان داشت و فرهنگ گو

#11

بشد قارن و موبد و مرزبان

✦

سپاهی ز بامین و ز گرزبان

#12

یکی مژده بردند نزدیک زو

✦

که تاج فریدون به تو گشت نو

#13

سپهدار دستان و یکسر سپاه

✦

ترا خواستند ای سزاوار گاه

#14

چو بشنید زو گفتهٔ موبدان

✦

همان گفتهٔ قارن و بخردان

#15

بیامد به نزدیک ایران سپاه

✦

به سر بر نهاده کیانی کلاه

#16

به‌شاهی بر او آفرین خواند زال

✦

نشست از بر تخت زو پنج سال

#17

کهن بود بر سال هشتاد مرد

✦

به‌داد و به‌خوبی جهان تازه‌کرد

#18

سپه را ز کار بدی باز داشت

✦

که با پاک یزدان یکی راز داشت

#19

گرفتن نیارست و بستن کسی

✦

وزان پس ندیدند کشتن بسی

#20

همان بد که تنگی بد اندر جهان

✦

شده خشک خاک و گیا را دهان

#21

نیامد همی ز آسمان هیچ نم

✦

همی برکشیدند نان با درم

#22

دو لشکر بران گونه تا هشت ماه

✦

به روی اندر آورده روی سپاه

#23

نکردند یک‌روز جنگی گران

✦

نه روز یلان بود و رزم سران

#24

ز تنگی چنان شد که چاره نماند

✦

سپه را همی پود و تاره نماند

#25

سخن رفتشان یک به‌یک هم‌زبان

✦

که از ماست بر ما بد آسمان

#26

ز هر دو سپه خاست فریاد و غَو

✦

فرستاده آمد به نزدیک زو

#27

که گر بهر ما زین سرای سپنج

✦

نیامد به جز درد و اندوه و رنج

#28

بیا تا ببخشیم روی زمین

✦

سراییم یک با دگر آفرین

#29

سر نامداران تهی شد ز جنگ

✦

ز تنگی نبد روزگار درنگ

#30

بر آن برنهادند هر دو سخن

✦

که در دل ندارند کین کهن

#31

ببخشند گیتی به رسم و به داد

✦

ز کار گذشته نیارند یاد

#32

ز دریای پیکند تا مرز تور

✦

ازان بخش گیتی ز نزدیک و دور

#33

روارو چنین تا به چین و ختن

✦

سپردند شاهی بران انجمن

#34

ز مرزی کجا مرز خرگاه بود

✦

ازو زال را دست کوتاه بود

#35

وزین روی ترکان نجویند راه

✦

چنین بخش کردند تخت و کلاه

#36

سوی پارس لشکر برون راند زو

✦

کهن بود لیکن جهان کرد نو

#37

سوی زابلستان بشد زال زر

✦

جهانی گرفتند هر یک به بر

#38

پر از غلغل و رعد شد کوهسار

✦

زمین شد پر از رنگ و بوی و نگار

#39

جهان چون عروسی رسیده جوان

✦

پر از چشمه و باغ و آب روان

#40

چو مردم بدارد نهاد پلنگ

✦

بگردد زمانه بر او تار و تنگ

#41

مهان را همه انجمن کرد زو

✦

به دادار بر آفرین خواند نو

#42

فراخی که آمد ز تنگی پدید

✦

جهان آفرین داشت آن را کلید

#43

به هر سو یکی جشن‌گه ساختند

✦

دل از کین و نفرین بپرداختند

#44

چنین تا برآمد برین سال پنج

✦

نبودند آگه کس از درد و رنج

#45

ببد بخت ایرانیان کندرو

✦

شد آن دادگستر جهاندار زو

پادشاهی زوطهماسپ

شناسنامه و تفسیر بیت

ترجمه انگلیسی:

معنی روان:

ابعاد ادبی و روایی:

موجودیت‌های نام‌برده:

رهنما