تمامی سخن‌های نغز و آگاهی‌های گیتی پیش از این در باغ خرد سروده و روفته شده است، اما آن کس که بر بلندای درخت معرفت دست نیابد، باز می‌تواند در سایه‌سار تهم‌شاخی پرطراوت پناه گیرد و پایه‌ای استوار برپا سازد تا یادگاری جاودان از نامورنامه شهریاران به یادگار گذارد. این افسانه‌ها و روایتهای کهن را نباید دروغ، فسانه یا جادوی بی‌بنیاد پنداشت؛ هر چه از آن با ترازوی خرد راست آید باید پذیرفته شود و باقی به راه رمز، تمثیل و معنای باطنی رهنمون گردد. در روزگاران گذشته، کتابی از دوران باستان بر جای بود که روایاتش در میان موبدان و بخردان هر گوشه از مرزوبوم پراکنده شده بود. در این میان، پهلوانی آزاده از تبار دهقانان—دلاور، فرزانه، بخشنده و شیفته روزگاران نخست—برآن شد تا گذشته ایران‌زمین را بازجوید. او موبدان کهنسال و دانای هر کشور را گرد آورد و از سرگذشت کیان جهان، نامداران فرخ‌پی، چگونگی جهانداری ایشان در آغاز و سرانجام کارشان پرسش نمود. دانایان یک‌به‌یک داستان‌های شاهان و گردش روزگار را بر او برخواندند؛ سپهبد چون این سخنان بشند، بنیاد نامورنامه‌ای گران‌سنگ را نهاد که یادگار آن در گیتی جاودانه گشت و آفرین جهانیان را برانگیخت.