بخش ۴ - پاسخ سعد به نامهٔ رستم: دعوت به اسلام، آمدن شعبه و برگزیدن نبرد

حکایت باستانی بخش «بخش ۴ - پاسخ سعد به نامهٔ رستم: دعوت به اسلام، آمدن شعبه و برگزیدن نبرد» از کهن‌دیار ایران‌زمین.

چو بشنید سعد آن گرانمایه مرد

✦

پذیره شدش با سپاهی چو گرد

فرود آوریدندش اندر زمان

✦

بپرسید سعد از تن پهلوان

هم از شاه و دستور وز لشکرش

✦

ز سالار بیدار وز کشورش

ردا زیر پیروز بفگند و گفت

✦

که ما نیزه و تیغ داریم جفت

ز دیبا نگویند مردان مرد

✦

ز زر و ز سیم و ز خواب و ز خورد

گرانمایه پیروز نامه بداد

✦

سخنهای رستم همی‌ کرد یاد

سخنهاش بشنید و نامه بخواند

✦

درآن گفتن نامه خیره بماند

به تازی یکی نامه پاسخ نوشت

✦

پدیدار کرد اندرو خوب و زشت

ز جنی سخن گفت وز آدمی

✦

ز گفتار پیغمبر هاشمی

#10

ز توحید و قرآن و وعد و وعید

✦

ز تأیید وز رسمهای جدید

#11

ز قطران و ز آتش و زمهریر

✦

ز فردوس وز حور وز جوی شیر

#12

ز کافور منشور و ماء معین

✦

درخت بهشت و می و انگبین

#13

اگر شاه بپذیرد این دین راست

✦

دو عالم به شاهی و شادی وراست

#14

همان تاج دارد همان گوشوار

✦

همه ساله با بوی و رنگ و نگار

#15

شفیع از گناهش محمد بود

✦

تنش چون گلاب مصعد بود

#16

بکاری که پاداش یابی بهشت

✦

نباید به باغ بلا کینه کشت

#17

تن یزدگرد و جهان فراخ

✦

چنین باغ و میدان و ایوان وکاخ

#18

همه تختگاه و همه جشن و سور

✦

نخَرَّم به دیدار یک موی حور

#19

دو چشم تو اندر سرای سپنج

✦

چنین خیره شد از پی تاج و گنج

#20

بس ایمن شده‌ستی برین تخت عاج

✦

بدین یوز و بازو بدین مهر و تاج

#21

جهانی کجا شربتی آب سرد

✦

نیرزد دلت را چه داری به درد

#22

هرآنکس که پیش من آید به جنگ

✦

نبیند بجز دوزخ و گور تنگ

#23

بهشتست اگر بگروی جای تو

✦

نگر تا چه باشد کنون رای تو

#24

به قرطاس مهر عرب برنهاد

✦

درود محمد همی‌ کرد یاد

#25

چو شعبه مغیره بگفت آن زمان

✦

که آید بر رستم پهلوان

#26

ز ایران یکی نامداری ز راه

✦

بیامد بر پهلوان سپاه

#27

که آمد فرستاده‌ای پیر و سست

✦

نه اسپ و سلیح و نه چشمی درست

#28

یکی تیغ باریک بر گردنش

✦

پدید آمده چاک پیراهنش

#29

چو رستم به گفتار او بنگرید

✦

ز دیبا سراپرده‌ای برکشید

#30

ز زربفت چینی کشیدند نخ

✦

سپاه اندر آمد چو مور و ملخ

#31

نهادند زرین یکی زیرگاه

✦

نشست از برش پهلوان سپاه

#32

بر او از ایرانیان شست مرد

✦

سواران و مردان روز نبرد

#33

به زر بافته جامه‌های بنفش

✦

بپا اندرون کرده زرینه کفش

#34

همه طوق داران با گوشوار

✦

سراپرده آراسته شاهوار

#35

چو شعبه به بالای پرده‌سرای

✦

بیامد بر آن جامه ننهاد پای

#36

همی‌ رفت بر خاک بر خوار خوار

✦

ز شمشیر کرده یکی دستوار

#37

نشست از بر خاک و کس را ندید

✦

سوی پهلوان سپه ننگرید

#38

بدو گفت رستم که جان شاددار

✦

به دانش روان و تن آباد دار

#39

بدو گفت شعبه که ای نیک نام

✦

اگر دین پذیری شوم شادکام

#40

بپیچید رستم ز گفتار اوی

✦

بَروهاش پُرچین شد و زرد روی

#41

ازو نامه بستد به خواننده داد

✦

سخنها برو کرد خواننده یاد

#42

چنین داد پاسخ که او را بگوی

✦

که نه شهریاری نه دیهیم جوی

#43

ندیده سر نیزه‌ات بخت را

✦

دلت آرزو کرد مر تخت را

#44

سخن نزد دانندگان خوار نیست

✦

تو را اندرین کار دیدار نیست

#45

اگر سعد با تاج ساسان بدی

✦

مرا رزم او کردن آسان بدی

#46

ولیکن بدان که‌اخترت بی‌وفاست

✦

چه گوییم که‌امروز روز بلاست

#47

تو را گر محمد بود پیش رو

✦

به دین کهن گویم از دین نو

#48

همان کژ پرگار این گوژپشت

✦

بخواهد همی‌ بود با ما درشت

#49

تو اکنون بدین خرمی بازگرد

✦

که جای سخن نیست روز نبرد

#50

بگویش که در جنگ مردن به نام

✦

به از زنده دشمن بدو شادکام

پادشاهی یزدگرد

شناسنامه و تفسیر بیت

ترجمه انگلیسی:

معنی روان:

ابعاد ادبی و روایی:

موجودیت‌های نام‌برده:

رهنما