✦

دوره تاریخی (اشکانیان و ساسانیان)

پادشاهی فرایین

❖

52 بیت در این گفتار

برای مشاهده شناسنامه، معنی و هم‌پُرسی با سیمرغ روی هر بیت کلیک کنید

دوگانه شعر و نثر روایت منثور داستان (Prose Retelling) ابیات اصیل شاهنامه (Distichs)

پادشاهی فرایین

فرایین چو تاج کیان برنهاد

✦

همی‌گفت چیزی که آمدش یاد

همی‌گفت شاهی کنم یک زمان

✦

نشینم برین تخت بر شادمان

به از بندگی توختن شست سال

✦

برآورده رنج و فرو برده یال

پس از من پسر بر نشیند بگاه

✦

نهد بر سر آن خسروانی کلاه

نهانی بدو گفت مهتر پسر

✦

که اکنون به گیتی توی تاجور

مباش ایمن و گنج را چاره کن

✦

جهان بان شدی کار یکباره کن

چو از تخمهٔ شهریاران کسی

✦

بیاید نمانی تو ایدر بسی

وزان پس چنین گفت کهتر پسر

✦

که اکنون به گیتی توی تاجور

سزاوار شاهی سپاهست و گنج

✦

چو با گنج باشی نمانی به رنج

#10

فریدون که بد آبتینش پدر

✦

مر او را که بد پیش او تاجور

#11

جهان را بسه پور فرخنده داد

✦

که اندر جهان او بد از داد شاد

#12

به مرد و به گنج این جهان را بدار

✦

نزاید ز مادر کسی شهریار

#13

ورا خوش نیامد بدین سان سخن

✦

به مهتر پسر گفت خامی مکن

#14

عرض را به دیوان شاهی نشاند

✦

سپه را سراسر به درگاه خواند

#15

شب تیره تا روز دینار داد

✦

بسی خلعت ناسزاوار داد

#16

به دو هفته از گنج شاه اردشیر

✦

نماند از بهایی یکی پر تیر

#17

هر آنگه که رفتی به می سوی باغ

✦

نبردی جز از شمع عنبر چراغ

#18

همان تشت زرین و سیمین بدی

✦

چو زرین بدی گوهر آگین بدی

#19

چو هشتاد در پیش و هشتاد پس

✦

پس شمع یاران فریادرس

#20

همه شب بدی خوردن آیین اوی

✦

دل مهتران پرشد ازکین اوی

#21

شب تیره همواره گردان بدی

✦

به پالیزها گر به میدان بدی

#22

نماندش به ایران یکی دوستدار

✦

شکست اندر آمد به آموزگار

#23

فرایین همان ناجوانمرد گشت

✦

ابی داد و بی‌بخشش و خرد گشت

#24

همی زر بر چشم بر دوختی

✦

جهان را به دینار بفروختی

#25

همی‌ریخت خون سر بی‌گناه

✦

از آن پس برآشفت به روی سپاه

#26

به دشنام لبها بیاراستند

✦

جهانی همه مرگ او خواستند

#27

شب تیره هرمزد شهران گراز

✦

سخنها همی‌گفت چندان به راز

#28

گزیده سواری ز شهر صطخر

✦

که آن مهتران را بدو بود فخر

#29

به ایرانیان گفت کای مهتران

✦

شد این روزگار فرایین گران

#30

همی‌دارد او مهتران را سبک

✦

چرا شد چنین مغز و دلتان تُنُک

#31

همه دیده‌ها زو شده پر سرشک

✦

جگر پر ز خون شد بباید پزشک

#32

چنین داد پاسخ مرا او را سپاه

✦

که چون کس نماند از در پیشگاه

#33

نه کس را همی‌آید از رشک یاد

✦

که پردازدی دل بدین بد نژاد

#34

بدیشان چنین گفت شهران گراز

✦

که این کار ایرانیان شد دراز

#35

گر ایدون که بر من نسازید بد

✦

کنید آنک از داد و گردی سزد

#36

هم اکنون به نیروی یزدان پاک

✦

مر او را ز باره در آرم به خاک

#37

چنین یافت پاسخ ز ایرانیان

✦

که بر تو مبادا که آید زیان

#38

همه لشکر امروز یار توایم

✦

گرت زین بد آید حصار توایم

#39

چو بشنید ز ایشان ز ترکش نخست

✦

یکی تیر پولاد پیکان بجست

#40

برانگیخت از جای اسپ سیاه

✦

همی‌داشت لشکر مر او را نگاه

#41

کمان رابه بازو همی‌درکشید

✦

گهی در بروگاه بر سرکشید

#42

به شورش‌گری تیر بازه ببست

✦

چو شد غرقه پیکانش بگشاد شست

#43

بزد تیر ناگاه بر پشت اوی

✦

بیفتاد تازانه از مشت اوی

#44

همه تیرتا پر در خون گذشت

✦

سرآهن ازناف بیرون گذشت

#45

ز باره در افتاد سر سرنگون

✦

روان گشت زان زخم او جوی خون

#46

بپیچید و برزد یکی باد سرد

✦

به زاری بران خاک دل پر ز درد

#47

سپه تیغها بر کشیدند پاک

✦

برآمد شب تیره از دشت خاک

#48

همه شب همی خنجر انداختند

✦

یکی از دگر باز نشناختند

#49

همی این از آن بستد و آن ازین

✦

یکی یافت نفرین دگر آفرین

#50

پراگنده گشت آن سپاه بزرگ

✦

چومیشان بددل که بینند گرگ

#51

فراوان بماندند بی شهریار

✦

نیامد کسی تاج را خواستار

#52

بجستند فرزند شاهان بسی

✦

ندیدند زان نامداران کسی

پادشاهی فرایین

شناسنامه و تفسیر بیت

ترجمه انگلیسی:

معنی روان:

ابعاد ادبی و روایی:

موجودیت‌های نام‌برده:

رهنما