🦅 IRANLORE | ایران‌نامه
✦
✦
✦
✦
دوره تاریخی (اشکانیان و ساسانیان)

پادشاهی فرایین

❖
52 بیت در این گفتار
برای مشاهده شناسنامه، معنی و هم‌پُرسی با سیمرغ روی هر بیت کلیک کنید
پادشاهی فرایین
چون فرایین، آن غاصب پست‌نژاد، تاج کیانی بر سر نهاد و بر تخت تکیه زد، غروری گزاف وجودش را فراگرفت. با خود می‌گفت که پادشاهیِ دمِ‌غنیمت و تکیه بر اورنگ شهریاری، هرچند کوتاه، بر شصت سال بندگی و رنج بردن و سر فرود آوردن ترجیح دارد. او پند پسر مهتر خویش را که او را به هوشیاری و گردآوری گنج برای روز مبادا فرامی‌خواند نادیده گرفت و در عوض، دل به هوس‌رانی و ریخت‌وپاش سپرد.

در مدتی کوتاه، خزائن برجامانده از روزگار شاه اردشیر به باد فنا رفت. فرایین دیوان شاهی را برپا کرد و از تیره شب تا سپیده‌دم، دینارها و خلعتهای ناچیز به ناکسان بخشید، چنان‌که ظرف دو هفته از آن ثروت بیکران چیزی بر جای نماند. شب‌های او در باغ‌ها و میدان‌ها به بزم و نوشخواری سپری می‌شد، در میان هاله شمع‌های عنبرین و تشت‌های زرین مرصع به گوهر.

با گذشت زمان، دادگری جای خود را به ستم، ناجوانمردی و آزمندی داد. فرایین چشمان خویش را بر حق بست و بی‌گناهان را به خاک و خون کشید و بر سپاهیان خویش نیز زبان به دشنام و خشم گشود. خشم و کینه در دل مهتران و مردم ایران برنشست و همگان مرگ آن بی‌دادگر را از یزدان خواستار شدند.

در این میان، پهلوانی برگزیده و نامدار از شهر استخر، به نام هرمزد شهران‌گراز، راز دل با بزرگان و لشکریان درمیان نهاد و آنان را بر ضد فرایین شوراند. سپاهیان که از ستم شهریار خودسر به تنگ آمده بودند، هم‌پیمان شدند تا پشتیبان شهران‌گراز باشند. شهران‌گراز بر اسب سیاه‌فام خویش برنشست، تیری پولادپیکان بر چله کمان نهاد و با نیروی بازو کمان را تا گوش کشید. پیکان آتشین تیر، پشت فرایین را شکافت و از نافش بیرون زد. غاصب تاج‌وتخت، سرنگون از اسب بر خاک افتاد و جوی خون از پیکرش جاری شد. با مرگ فرایین، شب تاریک هرج‌ومرج و تاریکی بر ایران‌زمین سایه افکند و سپاهیان سرگردان در خشم و آشفتگی پراکنده گشتند، درحالی‌که تختی خالی از شهریار راستین بر جای مانده بود.

شناسنامه و تفسیر بیت

ترجمه انگلیسی:

معنی روان:

ابعاد ادبی و روایی:
موجودیت‌های نام‌برده:
رهنما
هم‌سخن رازهای کهن و راهنمای شاهنامه
درود بر شما، پویندهٔ کارنامهٔ کهن! من «رهنما» هستم؛ همراه شما در شناخت پهلوانان، شهریاران، دیوان، جانوران شگفت و بازخوانی ابیات شاهنامه فردوسی. از هر گوشهٔ این حماسه بپرسید تا با هم به بازخوانی آن بنشینیم.
پیشنهادهای خوانش: