🦅 IRANLORE | ایران‌نامه
✦
✦
✦
✦
دوره تاریخی (اشکانیان و ساسانیان)

پادشاهی اردشیر شیروی

❖
40 بیت در این گفتار
برای مشاهده شناسنامه، معنی و هم‌پُرسی با سیمرغ روی هر بیت کلیک کنید
بخش ۲ - نامهٔ گراز به پیروز خسرو، کشتن اردشیر در شب مستی و تاختن سپاه روم به طیسفون
چون خبر مرگ شیرویه به گراز در دیار روم رسید، آگاه گشت که تاج و تخت ساسانی اینک به اردشیر خردسال رسیده است. گراز در ظاهر بر روزگار خسروپرویز اندوه گسست، اما در نهان دلی پر از کینه و آز داشت. او نوندی تیزتک به نزد پیروز خسرو —دستور و گنجور شاه جوان— فرستاد و او را برانگیخت تا اردشیر را از میان بردارد و راه را برای فرمانروایی جدید بگشاید، و تهدید کرد که اگر این راز فاش شود، لشکری بی‌شمار از روم خواهد آورد که روزگارش را تیره کند.

پیروز خسرو که دلی ناپاک و خردمندیِ اندک داشت، فریب گراز را خورد و نقشه شوم را پذیرفت. شبی در کاخ شاهی، اردشیر مجلسی از بزم و می گسترد. می جام‌به‌جام گردانده شد و چون پاسی از شب گذشت، یاران و رامشگران شاه از مستی بیهوش گشتند. پیروز خسرو بداندیش، دیگران را از پیشگاه شاه راند تا تنها خود و اردشیر در ایوان ماندند. جفاپیشه فرصت را غنیمت شمرده، بر سر شاه خردسال پرید و لب و دهان او را آن‌قدر فشرد تا اردشیر بی‌جان گشت. با کشته شدن شهریار، پیروز خسرو کاخ را به تصرف خود درآورد و پیکی تیزرو نزد گراز فرستاد. گراز با شنیدن خبرِ مرگ اردشیر، جانِ تاریکش به روشنی گرایید و سپاهی بیکران گرد آورد و چون بادِ خزان به سوی طیسفون تاخت تا تاج‌وتخت ساسانیان را به چنگ آورد.

شناسنامه و تفسیر بیت

ترجمه انگلیسی:

معنی روان:

ابعاد ادبی و روایی:
موجودیت‌های نام‌برده:
رهنما
هم‌سخن رازهای کهن و راهنمای شاهنامه
درود بر شما، پویندهٔ کارنامهٔ کهن! من «رهنما» هستم؛ همراه شما در شناخت پهلوانان، شهریاران، دیوان، جانوران شگفت و بازخوانی ابیات شاهنامه فردوسی. از هر گوشهٔ این حماسه بپرسید تا با هم به بازخوانی آن بنشینیم.
پیشنهادهای خوانش: