✦

دوره تاریخی (اشکانیان و ساسانیان)

پادشاهی شیرویه

❖

45 بیت در این گفتار

برای مشاهده شناسنامه، معنی و هم‌پُرسی با سیمرغ روی هر بیت کلیک کنید

دوگانه شعر و نثر روایت منثور داستان (Prose Retelling) ابیات اصیل شاهنامه (Distichs)

بخش ۴ - شیون باربد بر مرگ خسرو، بریدن چهار انگشت و سوختن آلات خویش

کنون شیون باربد گوش دار

✦

سر مهتران را به آغوش دار

چو آگاه شد باربد زانک شاه

✦

بپرداخت بیداد و بی‌کام گاه

ز جهرم بیامد سوی طیسفون

✦

پر از آب مژگان و دل پر ز خون

بیامد بدان خانه او را بدید

✦

شده لعل رخسار او شنبلید

زمانی همی‌بود در پیش شاه

✦

خروشان بیامد سوی بارگاه

همی پهلوانی برو مویه کرد

✦

دو رخساره زرد و دلی پر ز درد

چنان بد که زاریش بشنید شاه

✦

همان کس کجا داشت او را نگاه

نگهبان که بودند گریان شدند

✦

چو بر آتش مهر بریان شدند

همی‌گفت الایا، ردا، خسروا

✦

بزرگا، سترگا، تناور گَوا

#10

کجات آن بزرگی و آن دستگاه

✦

کجات آن همه فر و تخت و کلاه

#11

کجات آن همه برز و بالا و تاج

✦

کجات آن همه یاره و تخت عاج

#12

کجات آن همه مردی و زور و فر

✦

جهان را همی‌داشتی زیر پر

#13

کجا آن شبستان و رامشگران

✦

کجا آن بر و بارگاه سران

#14

کجا افسر و کاویانی درفش

✦

کجا آن همه تیغهای بنفش

#15

کجا آن دلیران جنگ آوران

✦

کجا آن رد و موبد و مهتران

#16

کجا آن همه بزم وساز شکار

✦

کجا آن خرامیدن کارزار

#17

کجا آن غلامان زرین کمر

✦

کجا آن همه رای وآیین وفر

#18

کجا آن سرافراز جانوسپار

✦

که با تخت زر بود و با گوشوار

#19

کجا آن همه لشکر و بوم و بر

✦

کجا آن سرافرازی و تخت زر

#20

کجا آن سر خود و زرین زره

✦

ز گوهر فگنده گره بر گره

#21

کجا اسپ شبدیز و زرین رکیب

✦

که زیر تو اندر بدی ناشکیب

#22

کجا آن سواران زرین ستام

✦

که دشمن بدی تیغشان را نیام

#23

کجا آن همه راز و آن بخردی

✦

کجا آن همه فره ایزدی

#24

کجا آن همه بخشش روز بزم

✦

کجا آن همه کوشش روز رزم

#25

کجا آن همه راهوار استران

✦

عماری زرین و فرمانبران

#26

هیونان و بالا وپیل سپید

✦

همه گشته از جان تو ناامید

#27

کجا آن سخنها به شیرین زبان

✦

کجا آن دل و رای و روشن روان

#28

ز هر چیز تنها چرا ماندی

✦

ز دفتر چنین روز کی خواندی

#29

مبادا که گستاخ باشی به دهر

✦

که زهرش فزون آمد از پای زهر

#30

پسر خواستی تا بود یار و پشت

✦

کنون از پسر رنجت آمد به مشت

#31

ز فرزند، شاهان به نیرو شوند

✦

ز رنج زمانه بی آهو شوند

#32

شهنشاه را چونک نیرو بکاست

✦

چو بالای فرزند او گشت راست

#33

هر آنکس که او کار خسرو شنود

✦

به گیتی نبایدش گستاخ بود

#34

همه بوم ایران تو ویران شمر

✦

کنام پلنگان و شیران شمر

#35

سر تخم ساسانیان بود شاه

✦

که چون او نبیند دگر تاج و گاه

#36

شد این تخمه ویران و ایران همان

✦

برآمد همه کامهٔ بدگمان

#37

فزون زین نباشد کسی را سپاه

✦

ز لشکر که آمدش فریادخواه

#38

گزند آمد از پاسبان بزرگ

✦

کنون اندر آید سوی رخنه گرگ

#39

نباشد سپاه تو هم پایدار

✦

چو برخیزد از چار سو کارزار

#40

روان تو را دادگر یار باد

✦

سر بد سگالان نگونسار باد

#41

به یزدان و نام تو ای شهریار

✦

به نوروز و مهر و به خُرم بهار

#42

که گر دست من زین سپس نیز رود

✦

بساید مبادا به من بر درود

#43

بسوزم همه آلت خویش را

✦

بدان تا نبینم بداندیش را

#44

ببرید هر چارانگشت خویش

✦

بریده همی‌داشت در مشت خویش

#45

چو در خانه شد آتشی بر فروخت

✦

همه آلت خویش یکسر بسوخت

پادشاهی شیرویه

شناسنامه و تفسیر بیت

ترجمه انگلیسی:

معنی روان:

ابعاد ادبی و روایی:

موجودیت‌های نام‌برده:

رهنما