بخش ۳ - گریستن شیروی از خون پدر، گفت‌وگو با گردنکشان دژم، مهلت یک ماه و نخوردن خسرو جز از دست شیرین
حکایت باستانی بخش «بخش ۳ - گریستن شیروی از خون پدر، گفت‌وگو با گردنکشان دژم، مهلت یک ماه و نخوردن خسرو جز از دست شیرین» از کهن‌دیار ایران‌زمین.
#1
چو بشنید شیروی بگریست سخت
✦
دلش گشت ترسان ازان تاج و تخت
#2
چو از پیش برخاستند آن گروه
✦
که او را همی‌داشتندی ستوه
#3
به گفتار زشت و به خون پدر
✦
جوان را همی‌سوختندی جگر
#4
فرود آمد از تخت شاهی قباد
✦
دو دست گرامی به سر برنهاد
#5
ز مژگان همی بر برش خون چکید
✦
چو آگاهی او به دشمن رسید
#6
چو برزد سر از تیره کوه آفتاب
✦
بد‌اندیش را سر بر آمد ز خواب
#7
برفتند یکسر سوی بارگاه
✦
چو بشنید بنشست بر گاه شاه
#8
برفتند گردنکشان پیش او
✦
ز گردان بیگانه و خویش او
#9
نشستند با روی کرده دژم
✦
زبانش نجنبید بر بیش و کم
#10
بدانست کایشان بدانسان دژم
✦
نشسته چرایند با درد و غم
#11
بدیشان چنین گفت کان شهریار
✦
کجا باشد از پشت پروردگار
#12
که غمگین نباشد به درد پدر
✦
نخوانمش جز بد تن و بد گهر
#13
نباید که دارد بدو کس امید
✦
که او پوده‌تر باشد از پوده بید
#14
چنین یافت پاسخ ز مرد گناه
✦
که هرکس که گوید پرستم دو شاه
#15
تو او را به دل نا‌هشیوار خوان
✦
وگر ارجمندی بود خوار خوان
#16
چنین داد شیروی پاسخ که شاه
✦
چو بی‌گنج باشد نیرزد سپاه
#17
سخن خوب رانیم یک ماه نیز
✦
ز راه درشتی نگوییم چیز
#18
مگر شاد باشیم ز اندرز او
✦
که گنجست سرتاسر این مرز او
#19
چو پاسخ شنیدند برخاستند
✦
سوی خانه‌ها رفتن آراستند
#20
به خوالیگران شاه شیروی گفت
✦
که چیزی ز خسرو نباید نهفت
#21
به پیشش همه خوان زرین نهید
✦
خورش‌ها برو چرب و شیرین نهید
#22
برنده همی‌برد و خسرو نخورد
✦
ز چیزی که دیدی بخوان گرم و سرد
#23
همه خوردش از دست شیرین بدی
✦
که شیرین بخوردنش غمگین بدی
شناسنامه و تفسیر بیت
ترجمه انگلیسی:
معنی روان:
ابعاد ادبی و روایی:
موجودیت‌های نام‌برده:
رهنما
هم‌سخن رازهای کهن و راهنمای شاهنامه
درود بر شما، پویندهٔ کارنامهٔ کهن! من «رهنما» هستم؛ همراه شما در شناخت پهلوانان، شهریاران، دیوان، جانوران شگفت و بازخوانی ابیات شاهنامه فردوسی. از هر گوشهٔ این حماسه بپرسید تا با هم به بازخوانی آن بنشینیم.