🦅 IRANLORE | ایران‌نامه
✦
✦
✦
✦
دوره تاریخی (اشکانیان و ساسانیان)

پادشاهی شیرویه

❖
111 بیت در این گفتار
برای مشاهده شناسنامه، معنی و هم‌پُرسی با سیمرغ روی هر بیت کلیک کنید
بخش ۱ - پیام شیروی به خسرو زندانی: نکوهش گناهان، خواست پوزش و فال شوم بهی
چون خورشید جهانداری بر افق ساسانیان دگرگون گشت، شیرویه تاج کیانی بر سر نهاد و بر تخت عاج جلوس نمود. بزرگان و موبدان ایران‌زمین به آفرین‌خوانی پیش آمدند و پادشاهی نوین را فرخنده داشتند. قباد برنا به ایرانیان پاسخ داد که آیین دادگری برپا خواهد داشت، ریشه رفتارهای اهریمنی را خواهد برید و دل مستمندان را نخواهد شکست. نخستین تدبیر او گشودن دفتر گذشته و فرستادن پیامی هشداردهنده به پدرش خسرو پرویز بود که در دژ طیسفون در بند افتاده بود.

قباد از میان بزرگان، دو پیر فرزانه و آزموده، خراد برزین و اشتاد را برگزید. این دو خردمند، اشبارین اشک بر چشم، فرمان شاه را پذیرفتند و مرکب‌های خویش را به سوی طیسفون تاختند. پیام شیرویه به پدر آکنده از سرزنش و نکوهش ستمگری‌های گذشته بود: یادآوری خون‌های بیگناه ریخته‌شده، بی‌حرمتی به قیصر روم که به خسرو پناه داده بود و دریغ داشتن دار مسیحا از او، گردآوری ثروت از بینوایان و پراکنده ساختن پهلوانان ایران در گوشه و کنار جهان. شیرویه خود را بی‌تقصیر در سرنگونی خسرو خواند و از پدر خواست تا به درگاه یزدان توبه کند و پوزش جوید تا مگر بخشایش الهی یاور روزهای سختی‌اش گردد.

چون دو فرستاده به طیسفون رسیدند، گلینوش پاسدار زندان که زره‌پوش و گرز بر دست نگهبانی می‌داد، آنان را پذیرفت. او پس از گفت‌وگو، راه را برای دیدار فرستادگان با خسرو پرویز هموار ساخت. دو دانا روی خود را به دستار چینی پوشاندند و به حضور شاه برکنارشده درآمدند. خسرو بر بستر لاژورد و دیبای زرد خفته بود و به‌نشان نژندی بهیِ تناوری به دست داشت. چون برپا خاست تا سخن بشنود، آن بهی از بالینش لغزید و بر روی زمین افتاد. اشتاد غبار از آن سترد و بر سر نهاد، اما خسرو رخ برتافت؛ چه، این افتادن بهی را فالی شوم بر تبه شدن فرّ شاهی و انقراض دودمان خویش دید. شاهِ گرفتار، دست به سوی آسمان برداشت و گریست و سپس آماده شنیدن پیام تلخ فرزند گشت.

شناسنامه و تفسیر بیت

ترجمه انگلیسی:

معنی روان:

ابعاد ادبی و روایی:
موجودیت‌های نام‌برده:
رهنما
هم‌سخن رازهای کهن و راهنمای شاهنامه
درود بر شما، پویندهٔ کارنامهٔ کهن! من «رهنما» هستم؛ همراه شما در شناخت پهلوانان، شهریاران، دیوان، جانوران شگفت و بازخوانی ابیات شاهنامه فردوسی. از هر گوشهٔ این حماسه بپرسید تا با هم به بازخوانی آن بنشینیم.
پیشنهادهای خوانش: