🦅 IRANLORE | ایران‌نامه
✦
✦
✦
✦
دوره تاریخی (اشکانیان و ساسانیان)

پادشاهی قباد چهل و سه سال بود

❖
209 بیت در این گفتار
برای مشاهده شناسنامه، معنی و هم‌پُرسی با سیمرغ روی هر بیت کلیک کنید
بخش ۱ - پادشاهی قباد چهل و سه سال بود
چون قبادِ فرخ‌پی بر تخت کیانی برآمد، نخست تاج بزرگی بر سر نهاد و دارالسلطنه را از اصطخر به طیسفون منتقل ساخت. او بر اورنگ پادشاهی خطبه‌ای بس نغز در حکمت، دادگری، خویشتن‌داری و نکوهش آز و شتاب‌زدگی ایراد کرد و درهای بارگاه خویش را بر روی برنا و پیر گشود. با این همه، قباد در نوجوانی (شانزده‌سالگی) به شاهی رسیده بود و سالار کهن‌سال، سوفزای، تمامی زمام امور گیتی، لشکر و گنجینه را در دست داشت، به گونه‌ای که شاه جز نامی از شهریاری نداشت. پس از سال‌ها، چون قباد به ۲۳ سالگی رسید، سوفزای از وی دستوری یافت و با کوس و لشکری آراسته راهی مقر خویش در شیراز شد و با شکوه و خراج‌ستانی بی‌پایان در پارس فرمان راند.

بداندیشان و رازداران قباد، دلِ جوانِ شاه را بر سوفزای گران کردند و هشدار دادند که فرمانروای واقعی ایران سوفزای است و شاهی قباد تنها نامی بیش نیست. قباد که نبرد مستقیم را صواب نمی‌دید، شاپور رازی را از ری فراخواند. شاپورنامه‌ای تند و سرزنش‌آمیز به سوفزای نوشت و با لشکری گران به شیراز شتافت. سوفزای با خواندن نامه غمگین شد و رنج‌ها و دلاوری‌های خویش را در رهانیدن قباد از بند هیتالیان یادآور شد، اما از روی مردانگی و وفاداری، تن به بند سپرد و با شاپور به طیسفون آمد. قباد او را به زندان افکند و چندی بعد به وسوسه موبدان و بدخواهان، فرمان به قتل آن سپهسالار فرزانه داد.

کشته شدن سوفزای، موجی از خشم و سوگ در سراسر ایران برانگیخت. مردم و بزرگان بر قباد شوریدند، او را از تخت فرود آورده و در بند آهن کشیدند و برادر کوچک‌ترش جاماسب را بر تخت نشاندند. دادار چنان تقدیر کرد که قبادِ دربند را به دستِ زرمهر، فرزندِ خردمند و یزدان‌پرستِ همان سوفزایِ مقتول سپردند. زرمهر بر خلاف انتظار، کینه پدر را در دل نپروراند و به شاه وفادار ماند؛ او بند از پای قباد برگشاد و شبی تاریک، همراه شاه و پنج یار وفادار به سوی قلمرو هیتالیان گریختند.

در راه اهواز، آنان در خان دهقانی والاتبار فرود آمدند. قباد دل در گرو دخترِ ماهرو و خردمندِ دهقان بست و او را به زنی خواست و انگشتریِ گرانبهای خویش را به یادگار به او داد. سپس به دربار شاه هیتال رفت و با پیمان دوستی، لشکری سی‌هزار نفره از سواران جنگجو گرفت. هنگام بازگشت به اهواز، مژده رسید که آن بانوی دهقان پسری خجسته به دنیا آورده است؛ قباد او را «کسری» نامید و دهقان فاش ساخت که نژادشان به فریدونِ گرد می‌رسد. با شنیدن خبر بازگشت قباد با سپاه هیتالی، بزرگان ایران و جاماسب پیشمان شده و به پیشواز شاه آمدند. قباد از گناهانشان گذشت، جاماسب را نواخت و دگربار بر تخت شاهنشاهی نشست. او کسری را به فرهنگبانان سپرد، به روم لشکر کشید و پیروز شد، شهرها و بیمارستان‌ها (چون حلوان و مییافارقین) بنیاد نهاد، آتشکده‌ها برافروخت و آیین سده و نوروز را آبادان ساخت.
#1
چو بر تخت بنشست فرخ قباد
✦
کلاه بزرگی به سر برنهاد
#2
سوی طیسفون شد ز شهر صطخر
✦
که آزادگان را بدو بود فخر
#3
چو بر تخت پیروز بنشست گفت
✦
که از من مدارید چیزی نهفت
#4
شما را سوی من گشادست راه
✦
به روز سپید و شبان سیاه
#5
بزرگ آن کسی کو به گفتار راست
✦
زبان را بیاراست و کژی نخواست
#6
چو بخشایش آرد به خشم اندرون
✦
سر راستان خواندش رهنمون
#7
نهد تخت خشنودی اندر جهان
✦
بیابد به داد آفرین مهان
#8
دل خویش را دور دارد ز کین
✦
مهان و کهانش کنند آفرین
#9
هر آن گه که شد پادشا کژ گوی
✦
ز کژی شود شاه پیکارجوی
#10
سخن را بباید شنیدن نخست
✦
چو دانا شود پاسخ آید درست
#11
چو داننده مردم بود آزوِر
✦
همی دانش او نیاید به بر
#12
هر آن گه که دانا بود پرشتاب
✦
چه دانش مر او را چه در سر شراب
#13
چنان هم که باید دل لشکری
✦
همه در نکوهش کند کهتری
#14
توانگر کجا سخت باشد به چیز
✦
فرومایه‌تر شد ز درویش نیز
#15
چو درویش نادان کند مهتری
✦
به دیوانگی ماند این داوری
#16
چو عیب تن خویش داند کسی
✦
ز عیب کسان برنخواند بسی
#17
ستون خرد بردباری بود
✦
چو تندی کند تن به خواری بود
#18
چو خرسند گشتی به داد خدای
✦
توانگر شدی یکدل و پاکرای
#19
گر آزاد داری تنت را ز رنج
✦
تن مرد بی‌رنج بهتر ز گنج
#20
هر آن کس که بخشش کند با کسی
✦
بمیرد تنش نام ماند بسی
#21
همه سر به سر دست نیکی برید
✦
جهان جهان را به بد مسپرید
#22
همه مهتران آفرین خواندند
✦
زبرجد به تاجش برافشاندند
#23
جوان بود سالش سه پنج و یکی
✦
ز شاهی ورا بهره بود اندکی
#24
همی‌راند کار جهان سوفزای
✦
قباد اندر ایران نبد کدخدای
#25
همه کار او پهلوان راندی
✦
کسی را بر شاه ننشاندی
#26
نه موبد بد او را نه فرمان روای
✦
جهان بد به دستوری سوفزای
#27
چنین بود تا بیست و سه ساله گشت
✦
به جام اندرون باده چون لاله گشت
#28
بیامد بر تاجور سوفزای
✦
به دستوری بازگشتن به جای
#29
سپهبد خود و لشکرش ساز کرد
✦
بزد کوس و آهنگ شیراز کرد
#30
همی‌رفت شادان سوی شهر خویش
✦
ز هر کام برداشته بهر خویش
#31
همه پارس او را شده چون رهی
✦
همی‌بود با تاج شاهنشهی
#32
بدان بد که من شاه بنشاندم
✦
به شاهی بر او آفرین خواندم
#33
گر از من کسی زشت گوید بدوی
✦
ورا سرد گوید براند ز روی
#34
همی باژ جستی ز هر کشوری
✦
ز هر نامداری و هر مهتری
#35
چو آگاهی آمد به سوی قباد
✦
ز شیراز وز کار بیداد و داد
#36
همی‌گفت هر کس که جز نام شاه
✦
ندارد ز ایران ز گنج و سپاه
#37
نه فرمانش باشد به چیزی نه رای
✦
جهان شد همه بندهٔ سوفزای
#38
هر آن کس که بد رازدار قباد
✦
بر او بر سخنها همی‌کرد یاد
#39
که از پادشاهی به نامی بسند
✦
چرا کردی ای شهریار بلند
#40
ز گنج تو آگنده‌تر گنج او
✦
بباید گسست از جهان رنج او
#41
همه پارس چون بندهٔ او شدند
✦
بزرگان پرستندهٔ او شدند
#42
ز گفتار بد شد دل کیقباد
✦
ز رنجش به دل برنکرد ایچ یاد
#43
همی‌گفت گر من فرستم سپاه
✦
سر او بگردد شود رزمخواه
#44
چو من دشمنی کرده باشم به گنج
✦
از او دید باید بسی درد و رنج
#45
کند هر کسی یاد کردار اوی
✦
نهانی ندانند بازار اوی
#46
ندارم ز ایران یکی رزمخواه
✦
کز ایدر شود پیش او با سپاه
#47
بدو گفت فرزانه مندیش ز این
✦
که او شهریاری شود بآفرین
#48
تو را بندگانند و سالار هست
✦
که سایند بر چرخ گردنده دست
#49
چو شاپور رازی بیاید ز جای
✦
به درد دل بدکنش سوفزای
#50
شنید این سخن شاه و نیرو گرفت
✦
هنرها بشست از دل آهو گرفت
#51
همانگه جهاندیده‌ای کیقباد
✦
بفرمود تا برنشیند چو باد
#52
به نزدیک شاپور رازی شود
✦
بر آواز نخچیر و بازی شود
#53
هم اندر زمان برنشاند ورا
✦
ز ری سوی درگاه خواند ورا
#54
دو اسبه فرستاده آمد به ری
✦
چو باد خزانی به هنگام دی
#55
چو دیدش بپرسید سالار بار
✦
وز او بستد آن نامهٔ شهریار
#56
بیامد به شاپور رازی سپرد
✦
سوار سرافراز را پیش برد
#57
بر او خواند آن نامهٔ کیقباد
✦
بخندید شاپور مهرک‌نژاد
#58
که جز سوفزا دشمن اندر جهان
✦
ورا نیست در آشکار و نهان
#59
ز هر جای فرمانبران را بخواند
✦
سوی طیسفون تیز لشکر براند
#60
چو آورد لشکر به نزدیک شاه
✦
هم اندر زمان برگشادند راه
#61
چو دیدش جهاندار بنواختش
✦
بر تخت پیروزه بنشاختش
#62
بدو گفت ز این تاج بی‌بهره‌ام
✦
به بی‌بهرگی در جهان شهره‌ام
#63
همه سوفزا راست بهر از مهی
✦
همی نام بینم ز شاهنشهی
#64
از این داد و بیداد در گردنم
✦
به فرجام روزی بپیچد تنم
#65
به ایران برادر بدی کدخدای
✦
به هستی ز بیدادگر سوفزای
#66
بدو گفت شاپور کای شهریار
✦
دلت را بدین کار رنجه مدار
#67
یکی نامه باید نوشتن درشت
✦
تو را نام و فر و نژادست و پشت
#68
بگویی که از تخت شاهنشاهی
✦
مرا بهره رنجست و گنج تهی
#69
تویی باژخواه و منم با گناه
✦
نخواهم که خوانی مرا نیز شاه
#70
فرستادم اینک یکی پهلوان
✦
ز کردار تو چند باشم نوان
#71
چو نامه بدین‌گونه باشد بدوی
✦
چو من دشمن و لشکری جنگجوی
#72
نمانم که بر هم زند نیز چشم
✦
نگویم سخن پیش او جز به خشم
#73
نویسندهٔ نامه را خواندند
✦
به نزدیک شاپور بنشاندند
#74
بگفت آن سخنها که با شاه گفت
✦
شد آن کلک بیجاده با قار جفت
#75
چو بر نامه بر مهر بنهاد شاه
✦
بیاورد شاپور لشکر به راه
#76
گزین کرد پس هرکه بد نامدار
✦
پراگنده از لشکر شهریار
#77
خود و نامداران پرخاشجوی
✦
سوی شهر شیراز بنهاد روی
#78
چو آگاه شد زآن سخن سوفزای
✦
همانگه بیاورد لشکر ز جای
#79
پذیره شدش با سپاهی گران
✦
گزیده سواران و جوشنوران
#80
رسیدند پس یک به دیگر فراز
✦
فرود آمدند آن دو گردن‌فراز
#81
چو بنشست شاپور با سوفزای
✦
فراوان زدند از بد و نیک رای
#82
بدو داد پس نامهٔ شهریار
✦
سخن رفت هرگونه دشوار و خوار
#83
چو برخواند آن نامه را پهلوان
✦
بپژمرد و شد کند و تیره‌روان
#84
چو آن نامه برخواند شاپور گفت
✦
که اکنون سخن را نباید نهفت
#85
تو را بند فرمود شاه جهان
✦
فراوان بنالید پیش مهان
#86
بر آن سان که برخوانده‌ای نامه را
✦
تو دانی شهنشاه خودکامه را
#87
چنین داد پاسخ بدو پهلوان
✦
که داند مرا شهریار جهان
#88
بدان رنج و سختی که بردم ز شاه
✦
برفتم ز زابلستان با سپاه
#89
به مردی رهانیدم او را ز بند
✦
نماندم که آید به رویش گزند
#90
مرا داستان بود نزدیک شاه
✦
همان نزد گردان ایران سپاه
#91
گر ایدون که بندست پاداش من
✦
تو را چنگ دادن به پرخاش من
#92
نخواهم زمان از تو پایم ببند
✦
بدارد مرا بند او سودمند
#93
ز یزدان وز لشکرم نیست شرم
✦
که من چند پالوده‌ام خون گرم
#94
بدانگه کجا شاه در بند بود
✦
به یزدان مرا سخت سوگند بود
#95
که دستم نبیند مگر دست تیغ
✦
به جنگ آفتاب اندر آرم به میغ
#96
مگر سر دهم گر سر خوشنواز
✦
به مردی ز تخت اندر آرم به گاز
#97
کنونم که فرمود بندم سزاست
✦
سخنهای ناسودمندم سزاست
#98
ز فرمان او هیچ گونه مگرد
✦
چو پیرایه دان بند بر پای مرد
#99
چو بنشست شاپور پایش ببست
✦
بزد نای رویین و خود برنشست
#100
بیاوردش از پارس پیش قباد
✦
قباد از گذشته نکرد ایچ یاد
#101
بفرمود کو را به زندان برند
✦
به نزدیک ناهوشمندان برند
#102
به شیراز فرمود تا هرچه بود
✦
ز مردان و گنج و ز کشت و درود
#103
بیاورد یک سر سوی طیسفون
✦
سپردش به گنجور او رهنمون
#104
چو یک هفته بگذشت هرگونه رای
✦
همی‌راند با موبد از سوفزای
#105
چنین گفت پس شاه را رهنمون
✦
که یارند با او همه طیسفون
#106
همه لشکر و زیردستان ما
✦
ز دهقان وز در پرستان ما
#107
گر او اندر ایران بماند درست
✦
ز شاهی بباید تو را دست شست
#108
بداندیش شاه جهان کشته به
✦
سر بخت بدخواه برگشته به
#109
چو بشنید مهتر ز موبد سخن
✦
بنو تاخت و بیزار شد از کهن
#110
بفرمود پس تاش بیجان کنند
✦
بر او بر دل و دیده پیچان کنند
#111
بکردند پس پهلوان را تباه
✦
شد آن گرد فرزانه و نیک‌خواه
#112
چو آگاهی آمد به ایرانیان
✦
که آن پیلتن را سرآمد زمان
#113
خروشی برآمد ز ایران به درد
✦
زن و مرد و کودک همی مویه کرد
#114
برآشفت ایران و برخاست گرد
✦
همی هر کسی کرد ساز نبرد
#115
همی‌گفت هرکس که تخت قباد
✦
اگر سوفزا شد به ایران مباد
#116
سپاهی و شهری همه شد یکی
✦
نبردند نام قباد اندکی
#117
برفتند یکسر به ایوان شاه
✦
ز بدگوی پردرد و فریادخواه
#118
کسی را که بر شاه بدگوی بود
✦
بداندیش او و بلاجوی بود
#119
بکشتند و بردند ز ایوان کشان
✦
ز جاماسب جستند چندی نشان
#120
که کهتر برادر بد و سرفراز
✦
قبادش همی‌پروریدی به ناز
#121
ورا برگزیدند و بنشاندند
✦
به شاهی بر او آفرین خواندند
#122
به آهن ببستند پای قباد
✦
ز فر و نژادش نکردند یاد
#123
چنینست رسم سرای کهن
✦
سرش هیچ پیدا نبینی ز بن
#124
یکی پور بد سوفزا را گزین
✦
خردمند و پاکیزه و بآفرین
#125
جوانی بی‌آزار و زرمهر نام
✦
که از مهر او بد پدر شادکام
#126
سپردند بسته بدو شاه را
✦
بدان گونه بد رای بدخواه را
#127
که آن مهربان کینهٔ سوفزای
✦
بخواهد به درد از جهان کدخدای
#128
بی‌آزار زرمهر یزدان‌پرست
✦
نسودی به بد با جهاندار دست
#129
پرستش همی‌کرد پیش قباد
✦
وز آن بد نکرد ایچ بر شاه یاد
#130
جهاندار ز او ماند اندر شگفت
✦
ز کردار او مردمی برگرفت
#131
همی‌کرد پوزش که بدخواه من
✦
پرآشوب کرد اختر و ماه من
#132
گر ایدون که یابم رهایی ز بند
✦
تو را باشد از هر بدی سودمند
#133
ز دل پاک بردارم آزار تو
✦
کنم چشم روشن به دیدار تو
#134
بدو گفت زرمهر کای شهریار
✦
زبان را بدین باز رنجه مدار
#135
پدر گر نکرد آنچه بایست کرد
✦
ز مرگش پسر گرم و تیمار خورد
#136
تو را من به سان یکی بنده‌ام
✦
به پیش تو اندر پرستنده‌ام
#137
چو گویی به سوگند پیمان کنم
✦
که هرگز وفای تو را نشکنم
#138
از او ایمنی یافت جان قباد
✦
ز گفتار آن پر خرد گشت شاد
#139
وز آن پس بدو راز بگشاد و گفت
✦
که اندیشه از تو تخواهم نهفت
#140
گشادست بر پنج تن راز من
✦
جز این نشنود یک تن آواز من
#141
همین تاج و تخت از تو دارم سپاس
✦
بوم جاودانه تو را حق‌شناس
#142
چو بشنید زر مهر پاکیزه‌رای
✦
سبک بند را برگشادش ز پای
#143
فرستاد و آن پنج تن را بخواند
✦
همه رازها پیش ایشان براند
#144
شب تیره از شهر بیرون شدند
✦
ز دیدار دشمن به هامون شدند
#145
سوی شاه هیتال کردند روی
✦
ز اندیشگان خسته و راه جوی
#146
بر این گونه سرگشته آن هفت مرد
✦
به اهواز رفتند تازان چو گرد
#147
رسیدند پویان به پرمایه ده
✦
به ده در یکی نامبردار مه
#148
بدان خان دهقان فرود آمدند
✦
ببودند و یک هفته دم برزدند
#149
یکی دختری داشت دهقان چو ماه
✦
ز مشک سیه بر سرش بر کلاه
#150
جهانجوی چون روی دختر بدید
✦
ز مغز جوان شد خرد ناپدید
#151
همانگه بیامد به زرمهر گفت
✦
که با تو سخن دارم اندر نهفت
#152
برو راز من پیش دهقان بگوی
✦
مگر جفت من گردد این خوبروی
#153
بشد تیز و رازش به دهقان بگفت
✦
که این دخترت را کسی نیست جفت
#154
یکی پاک انبازش آمد به جای
✦
که گردی بر اهواز بر کدخدای
#155
گرانمایه دهقان به زرمهر گفت
✦
که این دختر خوب را نیست جفت
#156
اگر شاید این مرد فرمان تو راست
✦
مر این را بدان ده که او را هواست
#157
بیامد خردمند نزد قباد
✦
چنین گفت کاین ماه جفت تو باد
#158
پسندیدی و ناگهان دیدیش
✦
بدان سان که دیدی پسندیدیش
#159
قباد آن پری روی را پیش خواند
✦
به زانوی کنداورش برنشاند
#160
ابا او یک انگشتری بود و بس
✦
که ارزش به گیتی ندانست کس
#161
بدو داد و گفت این نگین را بدار
✦
بود روز کاین را بود خواستار
#162
بدان ده یکی هفته از بهر ماه
✦
همی‌بود و هشتم بیامد به راه
#163
بر شاه هیتال شد کیقباد
✦
گذشته سخنها بدو کرد یاد
#164
بگفت آنچه کردند ایرانیان
✦
بدی را ببستند یک یک میان
#165
بدو گفت شاه از بد خوشنواز
✦
همانا بدین روزت آمد نیاز
#166
به پیمان سپارم تو را لشکری
✦
از آن هر یکی بر سران افسری
#167
که گر باز یابی تو گنج و کلاه
✦
چغانی بباشد تو را نیکخواه
#168
مرا باشد این مرز و فرمان تو را
✦
ز کرده نباشد پشیمان تو را
#169
زبردست را گفت خندان قباد
✦
کزین بوم هرگز نگیریم یاد
#170
چو خواهی فرستمت بی‌مر سپاه
✦
چغانی که باشد که یازد به گاه
#171
چو کردند عهد آن دو گردن فراز
✦
در گنج زر و درم کرد باز
#172
به شاه جهاندار دادش رمه
✦
سلیح سواران و لشکر همه
#173
بپذرفت شمشیرزن سی‌هزار
✦
همه نامداران گرد و سوار
#174
ز هیتالیان سوی اهواز شد
✦
سراسر جهان زو پر آواز شد
#175
چو نزدیکی خان دهقان رسید
✦
بسی مردم از خانه بیرون دوید
#176
یکی مژده بردند نزد قباد
✦
که این پور بر شاه فرخنده باد
#177
پسر زاد جفت تو در شب یکی
✦
که از ماه پیدا نبود اندکی
#178
چو بشنید در خانه شد شادکام
✦
همانگاه کسریش کردند نام
#179
ز دهقان بپرسید زان پس قباد
✦
که ای نیکبخت از که داری نژاد
#180
بدو گفت کز آفریدون گرد
✦
که از تخم ضحاک شاهی ببرد
#181
پدرم این چنین گفت و من این چنین
✦
که بر آفریدون کنیم آفرین
#182
ز گفتار او شادتر شد قباد
✦
ز روزی که تاج کیی برنهاد
#183
عماری بسیجید و آمد به راه
✦
نشسته بدو اندرون جفت شاه
#184
بیاورد لشکر سوی طیسفون
✦
دل از درد ایرانیان پر ز خون
#185
به ایران همه سالخورده ردان
✦
نشستند با نامور بخردان
#186
که این کار گردد به ما بر دراز
✦
میان دو شهزاد گردن‌فراز
#187
ز روم و ز چین لشکر آید کنون
✦
بریزند ز این مرز بسیار خون
#188
بباید خرامید سوی قباد
✦
مگر کان سخنها نگیرد به یاد
#189
بیاریم جاماسب ده ساله را
✦
که با در همتا کند ژاله را
#190
مگرمان ز تاراج و خون ریختن
✦
به یک سو گراییم ز آویختن
#191
برفتند یکسر سوی کیقباد
✦
بگفتند کای شاه خسرونژاد
#192
گر از تو دل مردمان خسته شد
✦
به شوخی دل و دیدها شسته شد
#193
کنون کامرانی بدان کت هواست
✦
که شاه جهان بر جهان پادشاست
#194
پیاده همه پیش او در دوان
✦
برفتند پر خاک تیره‌روان
#195
گناه بزرگان ببخشید شاه
✦
ز خون ریختن کرد پوزش به راه
#196
ببخشید جاماسب را همچنین
✦
بزرگان بر او خواندند آفرین
#197
بیامد به تخت کیی برنشست
✦
ورا گشت جاماسب مهترپرست
#198
بر این گونه تا گشت کسری بزرگ
✦
یکی کودکی شد دلیر و سترگ
#199
به فرهنگیان داد فرزند را
✦
چنان بار شاخ برومند را
#200
همه کار ایران و توران بساخت
✦
بگردون کلاه مهی برفراخت
#201
وز آن پس بیاورد لشکر به روم
✦
شد آن بارهٔ او چو یک مهره موم
#202
همه بوم و بر آتش اندر زدند
✦
همه رومیان دست بر سر زدند
#203
همی‌کرد زان بوم و بر خارستان
✦
ازو خواست زنهار دو شارستان
#204
یکی مندیا و دگر فارقین
✦
بیامختشان زند و بنهاد دین
#205
نهاد اندر آن مرز آتشکده
✦
بزرگی به نوروز و جشن سده
#206
مداین پی افگند جای کیان
✦
پراگنده بسیار سود و زیان
#207
از اهواز تا پارس یک شارستان
✦
بکرد و برآورد بیمارستان
#208
اران خواند آن شارستان را قباد
✦
که تازی کنون نام حلوان نهاد
#209
گشادند هر جای رودی ز آب
✦
زمین شد پر از جای آرام و خواب

شناسنامه و تفسیر بیت

ترجمه انگلیسی:

معنی روان:

ابعاد ادبی و روایی:
موجودیت‌های نام‌برده:
رهنما
هم‌سخن رازهای کهن و راهنمای شاهنامه
درود بر شما، پویندهٔ کارنامهٔ کهن! من «رهنما» هستم؛ همراه شما در شناخت پهلوانان، شهریاران، دیوان، جانوران شگفت و بازخوانی ابیات شاهنامه فردوسی. از هر گوشهٔ این حماسه بپرسید تا با هم به بازخوانی آن بنشینیم.
پیشنهادهای خوانش: