#1
چو شد پادشا بر جهان یزدگرد
✦
سپاه پراگنده را کرد گرد
“When Yazdegerd became king over the world, he gathered together the scattered army.”
#2
نشستند با موبدان و ردان
✦
بزرگان و سالاروَش بخردان
“He sat in council with the mobads and noble lords, the grandees and wise commanders.”
#3
جهانجوی بر تخت زرین نشست
✦
در رنج و دست بدی را ببست
“The world-seeker sat upon the golden throne; he closed the door to suffering and bound the hand of evil.”
#4
نخستین چنین گفت کو کز گناه
✦
برآسود شد ایمن از کینه‌خواه
“He spoke first, saying, 'He who refrains from sin stays secure from the vengeful.'”
#5
هر آنکس که دل تیره دارد ز رشک
✦
مر آن درد را دور باشد پزشک
“'Whoever harbors a heart darkened by envy—from that affliction the physician stands far away.'”
#6
که رشک آورد آز و گرم و گداز
✦
دُژآگاه دیوی بود دیرساز
“'For envy breeds greed, heat, and anguish; it is a deceitful demon of persistent harm.'”
#7
هرآن چیز کآنت نیاید پسند
✦
دل دوست و دشمن بر آن برمبند
“'Whatever thing is displeasing to yourself, do not inflict it upon the heart of friend or foe.'”
#8
مدارا خرد را برابر بود
✦
خرد بر سر دانش افسر بود
“'Tolerance and moderation equal wisdom itself, and wisdom is the crown atop knowledge.'”
#9
به جای کسی گر تو نیکی کنی
✦
مزن بر سرش تا دلش نشکنی
“'If you bestow a favor upon anyone, do not taunt them with it, lest you break their heart.'”
#10
چو نیکی‌کنِش باشی و بردبار
✦
نباشی به چشم خردمند خوار
“'If you are beneficent and patient, you shall never be held low in the eyes of the wise.'”
#11
اگر بخت پیروز یاری دهد
✦
مرا بر جهان کامگاری دهد
“'If triumphant Fortune aids me and grants me sovereignty over the world,'”
#12
یکی دفتری سازم از راستی
✦
که بندد در کژی و کاستی
“'I shall construct a record based on truth, closing the door to falsehood and deficiency.'”
#13
همی‌داشت یک چند گیتی به داد
✦
زمانه بدو شاد و او نیز شاد
“He governed the world in justice for a time; the times were joyful through him, and he too was content.”
#14
به هر سو فرستاد بی‌مر سپاه
✦
همی‌داشت گیتی ز دشمن نگاه
“He dispatched countless armies to every border, safeguarding the world from enemies.”
#15
ده و هشت بگذشت سال از برش
✦
به پاییز چون تیره گشت افسرش
“Eighteen years passed over him; when in autumn his royal crown grew dim,”
#16
بزرگان و دانندگان را بخواند
✦
بر تخت زرین به زانو نشاند
“He summoned the grandees and learned scholars, seating them respectfully beside his golden throne.”
#17
چنین گفت کین چرخ ناپایدار
✦
نه پرورده داند نه پرودگار
“He said: 'This unstable sky knows neither the nurtured nor the nurturer.'”
#18
به تاج گرانمایگان ننگرد
✦
شکاری که یابد همی بشکرد
“'It does not look upon the crowns of the majestic; whatever prey it finds, it relentlessly hunts down.'”
#19
کنون روز من بر سر آید همی
✦
به نیرو شکست اندر آید همی
“'Now my days draw to an end, and weakness creeps into my strength.'”
#20
سپردم به هرمز کلاه و نگین
✦
همه لشکر و گنج ایران زمین
“'I have entrusted the crown, signet ring, total army, and treasure of the Iranian realm to Hormoz.'”
#21
همه گوش دارید و فرمان کنید
✦
ز پیمان او رامش جان کنید
“'All of you must obey his command, and find peace for your souls in keeping faith with him.'”
#22
اگر چند پیروز با فر و یال
✦
ز هرمز فزونست چندی به سال
“'Although Piruz possesses royal glory and stature, and is several years older than Hormoz,'”
#23
ز هرمز همی‌بینم آهستگی
✦
خردمندی و داد و شایستگی
“'Yet in Hormoz I perceive gentle composure, wisdom, justice, and worthiness.'”
#24
بگفت این و یک هفته زان پس بزیست
✦
برفت و بر او تخت چندی گریست
“He spoke thus and lived but one week more; he departed, and for a time the throne wept for his passing.”
#25
اگر صد بمانی و گر بیست‌وپنج
✦
ببایدت رفتن ز جای سپنج
“Whether you remain a hundred years or twenty-five, you must inevitably depart this temporary abode.”
#26
هر آن چیز کآید همی در شمار
✦
سزد گر نخوانی ورا پایدار
“Whatever can be reckoned by number—it is fitting that you count it not as permanent.”