🦅 IRANLORE | ایران‌نامه
✦
✦
✦
✦
دوره پهلوانی (کیانیان)

پادشاهی کیخسرو شصت سال بود

❖
81 بیت در این گفتار
برای مشاهده شناسنامه، معنی و هم‌پُرسی با سیمرغ روی هر بیت کلیک کنید
بخش ۲ - گردش کیخسرو در ایران و نیایش آذرگشسپ، سوگند کین افراسیاب و یاری پهلوانان به جنگ
با برآمدن خورشید جهان‌آرا و برکشیده شدن تیغ روشنایی، تیرگی شب از پهنه گیتی ناپدید گشت. بانگ تبیره و کوس شاهی از بارگاه کیانی برخاست و پهلوانان و بزرگان ایران کلاه‌خودهای رزم بر سر نهادند. طوس، گودرز، گیو دلاور، گرگین، گستهم و بهرام شیردل به پیشگاه کی‌خسرو شتافتند. شاه جوان همراه با جهان‌پهلوان رستم و دیگر آزادگان کشوادگان به عزم نخچیر و سرکشی به بوم و بر به راه افتاد. سپاهی چندان گران به همراه یوزان و بازهای شکاری روانه شد که روشنی از مهر و ماه بگرفت.

کی‌خسرو سراسر سرزمین ایران را پیمود و بر هر شهر و دیاری که گذشت، ویرانی‌های حاصل از بیداد افراسیاب را نگریست. دل شاه از رنج مردم گران شد؛ پس درهای خزانه بگشود و به هر سو درم داد تا آبادی و دادگری را به مرزهای ایران بازگرداند. در هر شهری بر تخت نشست و جهانی را به بخشش و دینار بیاراست، تا آنکه به مرز آذرابادگان رسید. در آنجا، شهریار جوان به خان مقدس آذرگشسپ درآمد، رخ بر خاک نهاد و دادار جهان‌آفرین را نیایش کرد.

پس از به جا آوردن آیین نیایش، کی‌خسرو و پهلوانان روانه بارگاه کاووس‌شاه شدند. دو شهریار سرافراز در کنار یکدیگر به شادمانی نشستند. چون روز دیگر برآمد، کاووس‌شاه در حضور رستم، زال و بزرگان سپاه، سفره دل بگشود و از بیدادگری‌های افراسیاب سخن راند؛ از خون ناحق سیاوش، ویرانی شهرهای ایران، و ناله زنان و کودکان خردسال. کاووس از کی‌خسرو خواست تا سوگندی گران یاد کند که هرگز دل به مهر مادری افراسیاب نسپارد، به گنج و فریب او فریفته نشود و میان آنان جز تیغ و گرز میانجی نباشد.

کی‌خسرو سخن نیا را شنید، رو به سوی آتش پاک گردانید و به دادار دارنده جهان، روز سپید و شب لاژورد، خورشید و ماه، و تاج و تخت شاهی سوگند خورد که هرگز مهر افراسیاب را در دل نپرورد و تا گرفتن کین پدر آرام نگیرد. سپس سوگندنامه را به زبان پهلوی و با مرکب مشک‌افشان بر دفتر خسروی نگاشت. زال، رستم و سراسر بزرگان ایران بر آن گواه شدند و کی‌خسرو پیمان‌نامه را به عنوان امانتی مقدس به دست رستم سپرد.

پس از پایان آیین سوگند، بزم بزرگی آراسته شد و یک هفته به شادمانی گذشت. روز هشتم، کی‌خسرو سر و تن بشست و شب‌هنگام در پیشگاه خداوند گردان‌سپهر به نیایش ایستاد. اشک از دیدگان فرو ریخت و از دادار توانا یاری خواست تا او را در ستاندن کین سیاوش و رهاندن گیتی از جفای افراسیاب پیروزی بخشد. سپس بر تخت بازگشت و پهلوانان را گرد آورد و آنان را به رزم افراسیاب فراخواند. طوس، گودرز، رستم و پهلوانان یک‌صدا آمادگی خود را برای فدا کردن جان و تن در راه کین سیاوش و شهریار جوان اعلام داشتند و رخ شاه از این هم‌پیمانی چو گل ارغوان افروخته گشت.

شناسنامه و تفسیر بیت

ترجمه انگلیسی:

معنی روان:

ابعاد ادبی و روایی:
موجودیت‌های نام‌برده:
رهنما
هم‌سخن رازهای کهن و راهنمای شاهنامه
درود بر شما، پویندهٔ کارنامهٔ کهن! من «رهنما» هستم؛ همراه شما در شناخت پهلوانان، شهریاران، دیوان، جانوران شگفت و بازخوانی ابیات شاهنامه فردوسی. از هر گوشهٔ این حماسه بپرسید تا با هم به بازخوانی آن بنشینیم.
پیشنهادهای خوانش: