از آن دم که پروردگار جهان، آسمان و زمین را بیافرید، مرزبانی چنین فرهمند و دادگر بر گیتی پای ننهاده است. چونان خورشیدی که تاج زرین بر تارک چرخ نهد و زمین را به درخشش عاج بدل سازد، شاه پیروزبخت، ابوالقاسم، اورنگ شهریاری خویش را بر فراز چرخ گردان برافراشته و از خاوران تا باختر گیتی را به فرّ و داد خویش آراسته است.
در شبی دیرپای و تاریک، آنگاه که اندیشهٔ دادگری این شهریار، دل را آکنده از آفرین ساخته بود، رویایی تابناک بر روان پدیدار گشت: از ژرفای آب‌ها، شمعی رخشان و فروزان سر برآورد و سراسر گیتی لاجوردین را چون یاقوتی زرد به تابش درآورد. دشت و کوهسار چون حریر و دیبا درخشید و ناگاه تختی از فیروزه نمایان شد که بر آن، شهریاری ماه‌چهره با تاجی درخشان بر سر جلوس کرده بود. در پیشگاهش، لشکری گران تا دو میل صف کشیده بودند و در دست چپ، هفتصد پیل جنگی سرفراز ایستاده بودند؛ در برابر تخت، دستوری پاک‌نهاد و خردمند به داد و دین، شاه را رهنمایی می‌کرد.
در برابر این شکوه حیرت‌انگیز که گویی ستارگان چرخ بر زمین فرود آمده بودند، ندایی از نامداران خاست که: این است فرمانروای روم و هند، از قنوج تا کرانهٔ دریای سند؛ در ایران و توران همگان سر به فرمان او نهاده‌اند و عدلش چنان فراگیر است که میش و گرگ را در یک آبشخور همنشین می‌سازد. از کشمیر تا دریای چین، شهریاران بر او آفرین می‌خوانند، کودکان از گهواره به نام او زبان می‌گشایند و هیچ گردن‌کشی را یاریِ سرپیچی از پیمان او نیست. ندایی رازآمیز فراخواند که: «تو نیز ای سراینده، بر او آفرین خوان تا نامت تا ابد جاویدان بماند.»
با بیداری از این رویای شگفت، جان بر آستان این شکوه افشانده شد؛ شهریاری که از فرّ داد او، جهان چون بوستان بهار خرم گشته و باران رحمت، زمین را به کردار باغ ارم آراسته است. در بزم، آسمانِ بخشش و جود است و در رزم، اژدهایی تیزچنگ؛ تنش پیلی سرفراز و روانش به پاکی جبرئیل، کفِ دستش چون ابر بهمن باران‌زا و دلش به فراخی رود نیل. در کنار او، برادر جوان‌ترش، بی‌همتا در جوانمردی، در سایهٔ دولت شاه روزگار می‌گذراند و سپهدار دلاور طوس، هماورد شیران و بخشندهٔ درم، کمر به خدمت بسته است. جهان هرگز بی‌تاج و تخت این خسرو مباد! و اکنون، زمان آن است که روی به آغاز کار آید و نامهٔ باستانی شاهان جهان برگشوده شود.