کیقباد

بر فراز اورنگ شهریاری، کیقباد تاج گوهرنگار کیانی را بر سر نهاد و شکوه پادشاهی را زنده ساخت. بزرگان و نامداران ایران، از دستان زال و قارن رزم‌زن تا کشواد، خراد و برزین، گرد هم آمدند و به شادمانی این تاج‌گذاری نو، دامان‌دامان گوهر بر سر شهریار تازه برتخت‌نشسته افشاندند. کیقباد پند و سخن بزرگان را به گوش جان شنید و آن‌گاه دیده به سواد سپاه توران و افراسیاب دوخت. بامدادان، خروش کوس و طبل از پرده‌سرای شاهی برآمد و لشکر ایران به جنبش درآمد. رستم، پهلوان پیل‌پیکر، سلیح کارزار پوشید و چون فیلی ژیان گرد از زمین برانگیخت. ایرانیان رده بستند و برای دفع تجاوز دشمن پیمان بستند. در یک سو مهراب، سالار کابل، و در سوی دیگر گژدهم جنگاور جای گرفتند. در قلب سپاه، قارن رزم‌زن در کنار کشواد لشکرشکن ایستاد و پسِ پشت آنان، زال زر همراه کیقباد شاه قرار گرفتند—یکی چون آذر درخشان و دیگری چون باد شتابان. پیشاپیش این دریای خروشان، درفش کاویانی برافراشته گشت و جهان از فروغ سرخ و زرد و بنفش آن روشنی گرفت. زمین از سنگینی پیادگان و سواران چون کشتی بر امواج دریای چین می‌لرزید؛ سپرها در هم تنیده و تیغ‌های برهنه چون شمع‌های افروخته در شب تار می‌درخشیدند. از بانگ شیپورها و غریو لشکریان، گویی خورشید گردونه‌ی خویش را در آسمان گم کرده بود. قارن سپهسالار چون این هنگامه‌ی شگرف را دید، نعره‌ای رعدآسا برکشید و به کردار شیری گرسنه به قلب سپاه دشمن تاخت. او از چپ و راست تیغ می‌زد، گرز می‌کوفت و سنان می‌گذارد و پهلوانان تورانی را بر خاک می‌افکند، چنان‌که از کشته‌ها کوه ساخت و دل دلاوران ترکان را پر از هراس نمود. در این میان، او شماساس، پهلوان نامدار توران را دید که چون شیر نر غرش می‌کرد. قارن شتابان بر او تاخت، تیغ زهرآگین از میان کشید و بر تارک شماساس فرود آورد و بانگ برآورد که «منم قارن نامدار!». شماساس سرنگون بر خاک افتاد و جان سپرد تا بار دیگر آشکار شود که گردش چرخ گردون گاه چون کمان انحنا می‌پذیرد و گاه چون تیر بی‌رحمانه بر هدف می‌نشیند.