🦅 IRANLORE | ایران‌نامه
بازگشت به فهرست پهلوانان و چهره‌ها
⚔️

زرسپ

human hero خاستگاه / مسکن: Iran وابستگی / جبهه: iran

سرگذشت و جایگاه در حماسه

فرزند جوان و سرافراز طوس که در نبرد کلات به دست فرود تیر خورد و کشته شد.

نمونه ابیات شاهنامه در پیوند با این موجودیت (12)

چنین گفت پس پهلوان با زرسپ / که بفروز دل را چو آذرگشسپ
معنی: سپس طوس سپهسالار به زرسپ گفت: دلت را چون آتش آذرگشسپ فروزان و پرحرارت کن.
گفتار اندر داستان فرود سیاوش • بخش ۹ - تاختن زرسپ پسر طوس، کشته شدنش به تیر فرود و خیزش طوس به کین بیت #11631
زرسپ آمد و ترگ بر سر نهاد / دلی پر ز کین و لبی پر ز باد
معنی: زرسپ پیش آمد و کلاه‌خود بر سر نهاد؛ در حالی که دلی پر از کینه و لبی پر از خشم داشت.
گفتار اندر داستان فرود سیاوش • بخش ۹ - تاختن زرسپ پسر طوس، کشته شدنش به تیر فرود و خیزش طوس به کین بیت #11634
که این پور طوسست نامش زرسپ / که از پیل جنگی نگرداند اسپ
معنی: این فرزند طوس است که نامش زرسپ است و حتی در برابر پیل جنگی اسبش را عقب نمی‌کشد.
گفتار اندر داستان فرود سیاوش • بخش ۹ - تاختن زرسپ پسر طوس، کشته شدنش به تیر فرود و خیزش طوس به کین بیت #11639
فرود دلاور برانگیخت اسپ / یکی تیر زد بر میان زرسپ
معنی: فرود دلاور اسبش را برانگیخت و تیری راست بر میانگاه زرسپ زد.
گفتار اندر داستان فرود سیاوش • بخش ۹ - تاختن زرسپ پسر طوس، کشته شدنش به تیر فرود و خیزش طوس به کین بیت #11644
زرسپ گرانمایه زو شد بباد / سواری سرافراز نوذرنژاد
معنی: زرسپ گران‌قدر به دست او بر باد رفت؛ سواری سرافراز که از نژاد نوذر بود.
گفتار اندر داستان فرود سیاوش • بخش ۱۱ - تیر فرود بر اسب طوس، بازگشت پیادهٔ سپهبد و خشم و سوگ ایرانیان بیت #11692
که زین را نگردانم از پشت اسپ / مگر کشته آیم بکین زرسپ
معنی: که زین را از پشت اسب برنگردانم، مگر آنکه در کین‌خواهی زرسپ کشته شوم!
گفتار اندر داستان فرود سیاوش • بخش ۱۲ - تیر فرود بر سینهٔ اسپ گیو، تازیانهٔ پدر بر بیژن و رهسپار شدنش به سپیدکوه بیت #11730
زرسپ سپهدار چون ریونیز / سپهبد که گیتی ندارد بچیز
معنی: زرسپ سپهدار و ریونیز کشته شدند؛ همان سپهبدی که گیتی در چشمش ناچیز بود.
گفتار اندر داستان فرود سیاوش • بخش ۱۲ - تیر فرود بر سینهٔ اسپ گیو، تازیانهٔ پدر بر بیژن و رهسپار شدنش به سپیدکوه بیت #11736
کزین ترک من برنگردانم اسپ / زمانم سراید مگر چون زرسپ
معنی: که از نبرد با این ترک (فرود) اسب برنگردانم، مگر آنکه اجل من هم مانند زرسپ سر آید و کشته شوم.
گفتار اندر داستان فرود سیاوش • بخش ۱۲ - تیر فرود بر سینهٔ اسپ گیو، تازیانهٔ پدر بر بیژن و رهسپار شدنش به سپیدکوه بیت #11742
بدو گفت بیژن بکین زرسپ / پیاده بپویم نخواهم خود اسپ
معنی: بیژن به او گفت: من برای گرفتن انتقام خون زرسپ، پیاده به راه می‌افتم و اصلاً اسب نمی‌خواهم.
گفتار اندر داستان فرود سیاوش • بخش ۱۲ - تیر فرود بر سینهٔ اسپ گیو، تازیانهٔ پدر بر بیژن و رهسپار شدنش به سپیدکوه بیت #11747
بکین زرسپ گرامی سپاه / برآرم بسازم یکی رزمگاه
معنی: «به کینه‌خواهی خون زرسپ گرامی سپاه، در اینجا رزمگاهی برپا خواهم ساخت!»
گفتار اندر داستان فرود سیاوش • بخش ۱۳ - شناساندن بیژن پسر گیو، کشتن اسپ او، رزم پیاده، گریختن فرود به دژ و سوگند طوس بیت #11790
چو در پیش او کشته شد ریونیز / زرسپ آن جوان سرافراز نیز
معنی: چون در برابر چشمان او ریونیز و زرسپ، آن جوان سرافراز و جوانمرد کشته شدند،
داستان کاموس کشانی • بخش ۲ - شرمساری لشکر از کشتن فرود، خشم کیخسرو و پوزش طوس به خواهش رستم بیت #12677
ز پاکیزه جان فرود و زرسپ / همی برفروزم چو آذرگشسپ
معنی: از غم داغ جان‌های پاک فرود و زرسپ، درون من همچون آتش آذرگشسپ می‌سوزد و شعله‌ور می‌شود.
داستان کاموس کشانی • بخش ۲ - شرمساری لشکر از کشتن فرود، خشم کیخسرو و پوزش طوس به خواهش رستم بیت #12686
رهنما
هم‌سخن رازهای کهن و راهنمای شاهنامه
درود بر شما، پویندهٔ کارنامهٔ کهن! من «رهنما» هستم؛ همراه شما در شناخت پهلوانان، شهریاران، دیوان، جانوران شگفت و بازخوانی ابیات شاهنامه فردوسی. از هر گوشهٔ این حماسه بپرسید تا با هم به بازخوانی آن بنشینیم.
پیشنهادهای خوانش: