سرگذشت و جایگاه در حماسه

شنگل پهلوان نامدار هندی و هم‌پیمان خاقان چین و افراسیاب است. او با غرور به میدان آمده و رستم را به تحقیر «سگزی» می‌نامد. با این حال، در نبرد تن‌به‌تن با رستم دستان به خواری شکست می‌خورد؛ رستم او را از زین برکنده، بر زمین می‌کوبد و دستش را با ششمیر می‌شکافد. شنگل با تنی زخمی از چنگ تهمتن می‌گریزد و به خاقان چین هشدار می‌دهد که رستم ژنده‌پیلی بی‌مانند و اژدهایی شکست‌ناپذیر است و هیچ سواری به تنهایی تاب نبرد با او را ندارد.

نمونه ابیات شاهنامه در پیوند با این موجودیت (21)

چو کاموس و منشور و خاقان چین / چو بیورد و چون شنگل بافرین

معنی: کاموس و منشور و خاقان چین و بیورد و شنگل نامدار،

داستان کاموس کشانی • بخش ۱۲ - شب مژدهٔ رسیدن سپاه ایران به طوس، رد درنگ پیران و پذیرش رأی ویرانگر کاموس بیت #13547

شوم بازگویم بگردان همین / بمنشور و شنگل بخاقان چین

معنی: بازمی‌گردم و همین سخنان را به پهلوانان، یعنی به منشور، شنگل و خاقان چین بازگو می‌کنم.

داستان خاقان چین • بخش ۴ - پیران نزد رستم: گله از خون سیاوش و پیشنهاد آشتی، لاف شنگل و صف‌آرایی دو سپاه بیت #14339

چنین گفت شنگل که ای سرفراز / چه باید کشیدن سخنها دراز

معنی: شنگل چنین گفت که: «ای پادشاه سربلند، چرا باید سخن را این‌قدر طولانی کنیم؟»

داستان خاقان چین • بخش ۴ - پیران نزد رستم: گله از خون سیاوش و پیشنهاد آشتی، لاف شنگل و صف‌آرایی دو سپاه بیت #14398

چو بشنید لشکر ز شنگل سخن / جوان شد دل مرد گشته کهن

معنی: چون سپاهیان این سخنان را از شنگل شنیدند، دل پیرانِ کهنه‌کار نیز دوباره جوان و پرامید شد.

داستان خاقان چین • بخش ۴ - پیران نزد رستم: گله از خون سیاوش و پیشنهاد آشتی، لاف شنگل و صف‌آرایی دو سپاه بیت #14412

همه نامداران و خاقان چین / گرفتند بر شاه هند آفرین

معنی: همهٔ بزرگان و خاقان چین، بر پادشاه هند (شنگل) آفرین و تحسین گفتند.

داستان خاقان چین • بخش ۴ - پیران نزد رستم: گله از خون سیاوش و پیشنهاد آشتی، لاف شنگل و صف‌آرایی دو سپاه بیت #14414

بهومان بگفت آنچ شنگل بگفت / سپه گشت با او به پیگار جفت

معنی: پیران آنچه را که شنگل گفته بود به هومان بازگفت و بیان کرد که چگونه سپاه برای نبرد با او همراه شده است.

داستان خاقان چین • بخش ۴ - پیران نزد رستم: گله از خون سیاوش و پیشنهاد آشتی، لاف شنگل و صف‌آرایی دو سپاه بیت #14419

غمی گشت هومان ازان کار سخت / برآشفت با شنگل شوربخت

معنی: هومان از این کار سخت و شتاب‌زده بسیار اندوهگین شد و بر شنگلِ بدطالع برآشفت.

داستان خاقان چین • بخش ۴ - پیران نزد رستم: گله از خون سیاوش و پیشنهاد آشتی، لاف شنگل و صف‌آرایی دو سپاه بیت #14420

بیامد بره پیش کلباد گفت / که شنگل مگر با خرد نیست جفت

معنی: هومان در راه نزد کلباد آمد و گفت: «گویا شنگل هیچ بهره‌ای از عقل و خرد نبرده است.»

داستان خاقان چین • بخش ۴ - پیران نزد رستم: گله از خون سیاوش و پیشنهاد آشتی، لاف شنگل و صف‌آرایی دو سپاه بیت #14422

همی گشت پیران به پیش سپاه / بیامد بر شنگل رزم‌خواه

معنی: پیران پیشاپیش سپاه می‌گشت و به نزد شنگلِ رزم‌جو آمد.

داستان خاقان چین • بخش ۴ - پیران نزد رستم: گله از خون سیاوش و پیشنهاد آشتی، لاف شنگل و صف‌آرایی دو سپاه بیت #14521

بدو گفت کای نامبردار هند / ز بربر بفرمان تو تا بسند

معنی: خاقان به شنگل گفت: ای پهلوان نامدار هند، که از سرزمین بربر تا سند همه فرمانبردار تو هستند!

داستان خاقان چین • بخش ۴ - پیران نزد رستم: گله از خون سیاوش و پیشنهاد آشتی، لاف شنگل و صف‌آرایی دو سپاه بیت #14522

بدو گفت شنگل من از گفت خویش / نگردم نبینی ز من کم و بیش

معنی: شنگل به او پاسخ داد: من از گفته خود بازنمی‌گردم و هیچ کم و کاستی در عهد من نخواهی دید.

داستان خاقان چین • بخش ۴ - پیران نزد رستم: گله از خون سیاوش و پیشنهاد آشتی، لاف شنگل و صف‌آرایی دو سپاه بیت #14525

همی گشت شنگل میان دو صف / یکی تیغ هندی گرفته بکف

معنی: شنگل در میان دو صف سپاه جولان می‌داد، در حالی که شمشیر هندی در دست داشت.

داستان خاقان چین • بخش ۴ - پیران نزد رستم: گله از خون سیاوش و پیشنهاد آشتی، لاف شنگل و صف‌آرایی دو سپاه بیت #14541

بغرید شنگل ز پیش سپاه / منم گفت گرداوژن رزم‌خواه

معنی: شنگل از پیشاپیش سپاه بانگ برآورد و گفت: من پهلوان دلاور و جنگ‌جو هستم.

داستان خاقان چین • بخش ۶ - رزم رستم با شنگل، گریختن شنگل و درهم شکستن لشکر چین و سقلاب بیت #14615

چو آواز شنگل برستم رسید / ز لشکر نگه کرد و او را بدید

معنی: چون صدای شنگل به گوش رستم رسید، از میان سپاه نگریست و او را دید.

داستان خاقان چین • بخش ۶ - رزم رستم با شنگل، گریختن شنگل و درهم شکستن لشکر چین و سقلاب بیت #14617

بدو گفت هان آمدم رزمخواه / نگر تا نگیری بلشکر پناه

معنی: رستم به او گفت: هان، من برای نبرد آمدم! مواظب باش که به میان سپاهت پناه نبری.

داستان خاقان چین • بخش ۶ - رزم رستم با شنگل، گریختن شنگل و درهم شکستن لشکر چین و سقلاب بیت #14618

بر شنگل آمد به آواز گفت / که ای بدنژاد فرومایه جفت

معنی: به نزدیکی شنگل آمد و با بانگ بلند گفت: ای بدتبار و فرومایه‌همت!

داستان خاقان چین • بخش ۶ - رزم رستم با شنگل، گریختن شنگل و درهم شکستن لشکر چین و سقلاب بیت #14623

یکی نیزه زد برگرفتش ز زین / نگونسار کرد و بزد بر زمین

معنی: نیزه‌ای بر او زد و او را از زین برگرفت، نگونسار کرد و بر زمین کوبید.

داستان خاقان چین • بخش ۶ - رزم رستم با شنگل، گریختن شنگل و درهم شکستن لشکر چین و سقلاب بیت #14627

چو شنگل گریزان شد از پیلتن / پراگنده گشتند زان انجمن

معنی: چون شنگل از پیش رستمِ پیلتن گریخت، آن گروه شمشیرزنان پراکنده شدند.

داستان خاقان چین • بخش ۶ - رزم رستم با شنگل، گریختن شنگل و درهم شکستن لشکر چین و سقلاب بیت #14630

بجان شنگل از دست رستم بجست / زره بود و جوشن تنش را نخست

معنی: شنگل با جانِ دربررفته از چنگ رستم گریخت، چرا که زره و جوشن تن او را ابتدا حفظ کرده بود.

داستان خاقان چین • بخش ۶ - رزم رستم با شنگل، گریختن شنگل و درهم شکستن لشکر چین و سقلاب بیت #14632

چنین گفت شنگل که این مرد نیست / کس او را بگیتی هم آورد نیست

معنی: شنگل چنین گفت که این رستم آدمی نیست و هیچ‌کس در جهان هم‌نبرد او نمی‌شود.

داستان خاقان چین • بخش ۶ - رزم رستم با شنگل، گریختن شنگل و درهم شکستن لشکر چین و سقلاب بیت #14633

بدو گفت خاقان ترا بامداد / دگر بود رای و دگر بود یاد

معنی: خاقان چین به شنگل گفت: بامدادان اندیشه و سخن تو به گونه‌ای دیگر بود!

داستان خاقان چین • بخش ۶ - رزم رستم با شنگل، گریختن شنگل و درهم شکستن لشکر چین و سقلاب بیت #14636