🦅 IRANLORE | ایران‌نامه
بازگشت به فهرست پهلوانان و چهره‌ها
⚔️

نستیهن

human hero خاستگاه / مسکن: Turan وابستگی / جبهه: touran

سرگذشت و جایگاه در حماسه

نستیهن، برادر پیران ویسه و یکی از دلاوران نامدار توران بود. پس از کشته شدن هومان، او به همراه ده هزار سوار برگزیده تورانی سپیده‌دم بر لشکر ایران تاخت، اما او نیز همانند برادرش به دست بیژن سر بریده شد و موج دیگری از سوگ را بر پیران و افراسیاب تحمیل نمود.

نمونه ابیات شاهنامه در پیوند با این موجودیت (15)

ز گردان گزین کرد کلباد را / چو نستیهن و گرد پولاد را
معنی: از میان پهلوانان، کلباد، نستیهن و پولاد دلاور را برگزید.
داستان سیاوش • بخش ۱۸ - جستن هفت‌سالهٔ گیو در توران، یافتن کیخسرو کنار چشمه و نبرد با سپاه پیران بیت #10438
به نستیهن گرد کلباد گفت / که این کوه خارا‌ست نه یال و سفت
معنی: کلباد پهلوان به نستیهن گفت: «این پهلوان کوه خارا است، نه فقط سینه و شانهٔ انسانی!»
داستان سیاوش • بخش ۱۸ - جستن هفت‌سالهٔ گیو در توران، یافتن کیخسرو کنار چشمه و نبرد با سپاه پیران بیت #10458
یکی لشکر آمد بر ما به جنگ / چو کلباد و نستیهن تیز چنگ
معنی: «سپاهی برای نبرد به سوی ما آمد که فرماندهانی چون کلباد و نستیهنِ تیزچنگ داشت.»
داستان سیاوش • بخش ۱۸ - جستن هفت‌سالهٔ گیو در توران، یافتن کیخسرو کنار چشمه و نبرد با سپاه پیران بیت #10463
تو رفتی و نستیهن نامور / سپاهی به کردار شیران نر
معنی: «تو و نستیهنِ نامدار همراه با سپاهی که مانند شیران ژیان بودند به میدان رفتید،»
داستان سیاوش • بخش ۱۸ - جستن هفت‌سالهٔ گیو در توران، یافتن کیخسرو کنار چشمه و نبرد با سپاه پیران بیت #10481
بنستیهن گرد و کلباد گفت / که شمشیر و نیزه بباید نهفت
معنی: پیران به نستیهن دلاور و کلباد گفت که باید شمشیر و نیزه را پنهان کنیم و دست از جنگ بکشیم.
داستان خاقان چین • بخش ۱۰ - بند خاقان چین به کمند رستم، گریز پیران و سپردن بستگان و غنایم به فریبرز بیت #14802
به نستیهن آنگه فرستاد کس / که ای نامور گرد فریادرس
معنی: سپس فرستاده‌ای نزد نستیهن فرستاد و گفت: ای پهلوان نامدار و یاور من!
داستان دوازده رخ • بخش ۱۰ - نبرد تن‌به‌تن بیژن و هومان، کشتن هومان و آوردن سر و سلیح او به پیش گودرز بیت #17877
بدو گفت نستیهن ایدون کنم / که از خون زمین رود جیحون کنم
معنی: نستیهن به او گفت: چنین خواهم کرد و از خون آنان زمین را مانند رود جیحون خواهم ساخت.
داستان دوازده رخ • بخش ۱۰ - نبرد تن‌به‌تن بیژن و هومان، کشتن هومان و آوردن سر و سلیح او به پیش گودرز بیت #17883
چو نستیهن آن لشکر کینه‌خواه / بیاورد نزدیک ایران سپاه
معنی: هنگامی که نستیهن آن سپاه کینه‌توز را به نزدیکی سپاه ایران آورد،
داستان دوازده رخ • بخش ۱۱ - شبیخون سپیده‌دم نستیهن، کشته شدنش به گرز بیژن و سوگ پیران بر برادر بیت #17886
چو بیژن به نستیهن اندر رسید / درفش سر ویسگان را بدید
معنی: چون بیژن به نستیهن نزدیک شد، درفش خاندان ویسه را دید.
داستان دوازده رخ • بخش ۱۱ - شبیخون سپیده‌دم نستیهن، کشته شدنش به گرز بیژن و سوگ پیران بر برادر بیت #17902
یکی تیر بر اسب نستیهنا / رسید از گشاد و بر بیژنا
معنی: تیری از شست بیژن بر اسب نستیهن نشست.
داستان دوازده رخ • بخش ۱۱ - شبیخون سپیده‌دم نستیهن، کشته شدنش به گرز بیژن و سوگ پیران بر برادر بیت #17905
که آرد نشانی ز نستیهنم / وگرنه دو دیده ز سر برکنم
معنی: تا خبری از نستیهن برایم بیاورد، وگرنه دو چشمم را از کاسه درمی‌آورم!
داستان دوازده رخ • بخش ۱۱ - شبیخون سپیده‌دم نستیهن، کشته شدنش به گرز بیژن و سوگ پیران بر برادر بیت #17916
که نستیهن آنک بدان رزمگاه / ابا نامداران توران سپاه
معنی: خبر آورد که نستیهن در آن رزمگاه در میان نامداران سپاه توران،
داستان دوازده رخ • بخش ۱۱ - شبیخون سپیده‌دم نستیهن، کشته شدنش به گرز بیژن و سوگ پیران بر برادر بیت #17918
چو نستیهن آن شیر شرزه به جنگ / که روباه بودی به جنگش پلنگ
معنی: نستیهن آن شیر خشمگین جنگ بود که در برابر نبردش، پلنگ چون روباه مینمود!
داستان دوازده رخ • بخش ۱۱ - شبیخون سپیده‌دم نستیهن، کشته شدنش به گرز بیژن و سوگ پیران بر برادر بیت #17927
و دیگر چو نستیهن نامدار / ابا ده هزار آزموده سوار
معنی: و دیگری نستیهن نامدار بود که همراه با ده هزار سوار کارآزموده،
داستان دوازده رخ • بخش ۱۶ - پیام پیران به افراسیاب: گزارش مرگ هومان و نستیهن و درخواست آمدن شاه به کین بیت #18394
برفت از بر من سپیده دمان / همان بیژنش کند سر در زمان
معنی: بامدادان از نزد من رفت و همان بیژن در دم سر از تنش جدا کرد.
داستان دوازده رخ • بخش ۱۶ - پیام پیران به افراسیاب: گزارش مرگ هومان و نستیهن و درخواست آمدن شاه به کین بیت #18395
رهنما
هم‌سخن رازهای کهن و راهنمای شاهنامه
درود بر شما، پویندهٔ کارنامهٔ کهن! من «رهنما» هستم؛ همراه شما در شناخت پهلوانان، شهریاران، دیوان، جانوران شگفت و بازخوانی ابیات شاهنامه فردوسی. از هر گوشهٔ این حماسه بپرسید تا با هم به بازخوانی آن بنشینیم.
پیشنهادهای خوانش: