سرگذشت و جایگاه در حماسه

مادر خردمند، فداکار و پارسای فریدون که فرزند نوزادش را از چنگال مأموران ضحاک نجات داد و به بیشه و البرز پناه برد. پس از سرنگونی ضحاک و جلوس فریدون بر تخت شاهی، فرانک سر بر خاک نیایش یزدان نهاد، شکرانه بجای آورد و یک هفته به نیازمندان کمک نهانی نمود. او سپس تمامی گنجینه‌ها، اسبان تازی با طوق زرین، گوهرها و سلاح‌های نبرد خویش را بار شتران کرد و همراه با آفرین‌های مادرانه برای شاه فریدون فرستاد.

نمونه ابیات شاهنامه در پیوند با این موجودیت (11)

خردمند مام فریدون چو دید / که بر جفت او بر چنان بد رسید

معنی: چون مادر دانای فریدون دید که چنان بلایی بر سر شوهرش آمده است،

ضحاک • بخش ۴ - زاده شدن فریدون، کشته شدن پدرش و پرورش او با شیر گاو برمایه بیت #694

فرانک بدش نام و فرخنده بود / به مهر فریدون دل آگنده بود

معنی: نامش فرانک و خجسته بود و دلش از مهر فریدون لبریز گشته بود.

ضحاک • بخش ۴ - زاده شدن فریدون، کشته شدن پدرش و پرورش او با شیر گاو برمایه بیت #695

پر از داغ دل خستهٔ روزگار / همی رفت پویان بدان مرغزار

معنی: با دلی داغدار و خسته از روزگار، شتابان به سوی آن مرغزار خرم رفت.

ضحاک • بخش ۴ - زاده شدن فریدون، کشته شدن پدرش و پرورش او با شیر گاو برمایه بیت #696

به پیش نگهبان آن مرغزار / خروشید و بارید خون بر کنار

معنی: در برابر نگهبان آن مرغزار نالید و اشک خونین بر دامن افشاند.

ضحاک • بخش ۴ - زاده شدن فریدون، کشته شدن پدرش و پرورش او با شیر گاو برمایه بیت #698

بدو گفت کاین کودک شیرخوار / ز من روزگاری بزنهار دار

معنی: به او گفت: این کودک شیرخوار را مدتی از من به پناه و امانت دار.

ضحاک • بخش ۴ - زاده شدن فریدون، کشته شدن پدرش و پرورش او با شیر گاو برمایه بیت #699

و گر باره خواهی روانم تراست / گروگان کنم جان بدان کت هواست

معنی: و اگر مزد و تاوانی می‌خواهی، جانم از آنِ توست و هر چه بخواهی جانم را به گرو می‌گذارم.

ضحاک • بخش ۴ - زاده شدن فریدون، کشته شدن پدرش و پرورش او با شیر گاو برمایه بیت #701

پرستندهٔ بیشه و گاو نغز / چنین داد پاسخ بدان پاک مغز

معنی: نگهبان بیشه و گاو شگفت‌انگیز چنین به آن بانوی پاک‌نهاد پاسخ داد:

ضحاک • بخش ۴ - زاده شدن فریدون، کشته شدن پدرش و پرورش او با شیر گاو برمایه بیت #702

فرانک بدو گفت کای نامجوی / بگویم تو را هر چه گفتی بگوی

معنی: فرانک به او گفت: ای جویای نام، هر چه پرسیدی یک‌به‌یک برایت بازگو می‌کنم.

ضحاک • بخش ۶ - شانزده‌سالگی فریدون و آگاهی او از گذشته و سرنوشت پدرش بیت #726

فرانک نه آگاه بد زین نهان / که فرزند او شاه شد بر جهان

معنی: فرانک هنوز از این راز آگاه نبود که فرزندش بر کل جهان پادشاه شده است.

فریدون • بخش ۱ - پادشاهی فریدون پانصد سال بود بیت #1057

پس آگاهی آمد ز فرخ پسر / به مادر که فرزند شد تاجور

معنی: پس از آن خبر خوشِ فرزند فرخنده به مادر رسید که فرزندش تاج پادشاهی بر سر نهاده است.

فریدون • بخش ۱ - پادشاهی فریدون پانصد سال بود بیت #1059

چو آن خواسته دید شاه زمین / بپذرفت و بر مام کرد آفرین

معنی: چون شهریار جهان آن پیشکش‌ها را دید، بپذیرفت و بر مادرش آفرین گفت.

فریدون • بخش ۱ - پادشاهی فریدون پانصد سال بود بیت #1075