🦅 IRANLORE | ایران‌نامه
بازگشت به فهرست پهلوانان و چهره‌ها
👑

ابوالقاسم محمود غزنوی

human monarch خاستگاه / مسکن: Ghazni وابستگی / جبهه: iran

سرگذشت و جایگاه در حماسه

سلطان ابوالقاسم محمود غزنوی، شهریار مقتدر و دادگر غزنوی که فردوسی در سرآغاز شاهنامه او را به فرّ ایزدی، بخشندگی بی‌کران و دادگری می‌ستاید. او که ماه و کیوان به تعظیمش توصیف شده‌اند، خریدار سخن و تاجدار سرآغاز دفتر شاهنامه است.

نمونه ابیات شاهنامه در پیوند با این موجودیت (8)

ابوالقاسم آن شهریار جهان / کزو تازه شد تاج شاهنشاهان
معنی: تا آنکه ابوالقاسم، شهریار جهان ظهور کرد؛ همان که تاج پادشاهان از وجود او تازه و درخشان گشت.
پادشاهی گشتاسپ صد و بیست سال بود • بخش ۲۶ - ستایش محمود غزنوی و سخن فردوسی دربارهٔ نظم شاهنامه بیت #24584
جهاندار محمود با فر و جود / که او را کند ماه و کیوان سجود
معنی: جهاندار محمود، دارنده فرّ ایزدی و بخشندگی، که ماه و کیوان پیش جلال او سر تعظیم فرود می‌آورند.
پادشاهی گشتاسپ صد و بیست سال بود • بخش ۲۶ - ستایش محمود غزنوی و سخن فردوسی دربارهٔ نظم شاهنامه بیت #24585
سر نامه را نام او تاج گشت / به فرش دل تیره چون عاج گشت
معنی: نام مبارک او تاج سرآغاز این نامه شد و دل تیره را از شادمانی مانند عاج درخشان ساخت.
پادشاهی گشتاسپ صد و بیست سال بود • بخش ۲۶ - ستایش محمود غزنوی و سخن فردوسی دربارهٔ نظم شاهنامه بیت #24586
به بخش و به داد و به رای و هنر / نبد تاج را زو سزاوارتر
معنی: در بخشش، دادگری، تدبیر و هنر، هیچ‌کس برای بر سر گذاشتن تاج پادشاهی سزاوارتر از او نبود.
پادشاهی گشتاسپ صد و بیست سال بود • بخش ۲۶ - ستایش محمود غزنوی و سخن فردوسی دربارهٔ نظم شاهنامه بیت #24587
بیامد نشست از بر تخت داد / جهاندار چون او ندارد به یاد
معنی: او بر تخت دادگری نشست؛ روزگار هیچ پادشاهی مانند او به یاد ندارد.
پادشاهی گشتاسپ صد و بیست سال بود • بخش ۲۶ - ستایش محمود غزنوی و سخن فردوسی دربارهٔ نظم شاهنامه بیت #24588
ز شاهان پیشی همی بگذرد / کسی داستان را همی نشمرد
معنی: او در بزرگی از شاهان گذشته درمی‌گذرد، بدان گونه که دیگر کسی داستان‌های گذشته را به شمار نمی‌آورد.
پادشاهی گشتاسپ صد و بیست سال بود • بخش ۲۶ - ستایش محمود غزنوی و سخن فردوسی دربارهٔ نظم شاهنامه بیت #24589
چه دینار بر چشم او بر چه خاک / به رزم و به بزم اندرش نیست باک
معنی: طلا و خاک در چشم او یکسان است؛ در نبرد و بزم هیچ باک و هراسی به دل راه نمی‌دهد.
پادشاهی گشتاسپ صد و بیست سال بود • بخش ۲۶ - ستایش محمود غزنوی و سخن فردوسی دربارهٔ نظم شاهنامه بیت #24590
گه بزم زر و گه رزم تیغ / ز خواهنده هرگز ندارد دریغ
معنی: به هنگام بزم زر می‌بخشد و به گاه رزم تیغ می‌زند و هرگز نیازمند و خواهنده را بی‌نسیب نمی‌گذارد.
پادشاهی گشتاسپ صد و بیست سال بود • بخش ۲۶ - ستایش محمود غزنوی و سخن فردوسی دربارهٔ نظم شاهنامه بیت #24591
رهنما
هم‌سخن رازهای کهن و راهنمای شاهنامه
درود بر شما، پویندهٔ کارنامهٔ کهن! من «رهنما» هستم؛ همراه شما در شناخت پهلوانان، شهریاران، دیوان، جانوران شگفت و بازخوانی ابیات شاهنامه فردوسی. از هر گوشهٔ این حماسه بپرسید تا با هم به بازخوانی آن بنشینیم.
پیشنهادهای خوانش: