🦅 IRANLORE | ایران‌نامه
بازگشت به جانورنامه و دیوان
👹

زن جادو

demon div خاستگاه / مسکن: Enchanted Grove of the Fourth Stage وابستگی / جبهه: ahrimanic

سرگذشت و جایگاه در حماسه

جادوگر زشت‌روی و پرآژنگ خان چهارم که شاهان او را غول می‌نامند. او توانایی دگرگونی بیابان به دریا و تغییر چهره خویش به دلبری ترکی زیباروی با موهای مشکین را داشت تا جوانان را بفریبد. وی کوشید اسفندیار را به دام اندازد، اما با زنجیر زردشت گرفتار شد، ابتدا به هیبت شیری ژیان درآمد و سرانجام به شکل اصلی پیرزنی سیه‌چروده برگشت و به دست اسفندیار گردن زده شد.

نمونه ابیات شاهنامه در پیوند با این موجودیت (11)

به گوش زن جادو آمد سرود / همان نالهٔ رستم و زخم رود
معنی: سرودِ تهمتن و نالهٔ دلنشینِ تنبور به گوشِ زنِ جادو رسید.
پادشاهی کی‌کاووس و رفتن او به مازندران • بخش ۸ - خان چهارم رستم: رویارویی با زن جادو و کشتن او بیت #5001
بیاراست رخ را بسان بهار / وگر چند زیبا نبودش نگار
معنی: چهرهٔ خویش را مانندِ بهارِ شاداب بیاراست، هرچند که در واقعیت هیچ زیبایی و لطافتی نداشت.
پادشاهی کی‌کاووس و رفتن او به مازندران • بخش ۸ - خان چهارم رستم: رویارویی با زن جادو و کشتن او بیت #5002
بر رستم آمد پر از رنگ و بوی / بپرسید و بنشست نزدیک اوی
معنی: پر از رنگ و بوی عطرآگین نزدِ رستم آمد، احوال پرسید و در کنارِ او بنشست.
پادشاهی کی‌کاووس و رفتن او به مازندران • بخش ۸ - خان چهارم رستم: رویارویی با زن جادو و کشتن او بیت #5003
ندانست کاو جادوی ریمنست / نهفته به رنگ اندر اهریمنست
معنی: او نمی‌دانست که این نگار، جادوگری فریبکار است و اهریمن در پشتِ این رنگ و لعاب پنهان شده است.
پادشاهی کی‌کاووس و رفتن او به مازندران • بخش ۸ - خان چهارم رستم: رویارویی با زن جادو و کشتن او بیت #5006
چو آواز داد از خداوند مهر / دگرگونه‌تر گشت جادو به چهر
معنی: چون نامِ پروردگارِ مهربان بر زبانِ رستم جاری شد، سیمای زنِ جادو ناگهان دگرگون گشت.
پادشاهی کی‌کاووس و رفتن او به مازندران • بخش ۸ - خان چهارم رستم: رویارویی با زن جادو و کشتن او بیت #5008
روانش گمان نیایش نداشت / زبانش توان ستایش نداشت
معنی: روانِ اهریمنی‌اش تاب و توانِ نیایش نداشت و زبانش از ستایشِ خداوند عاجز بود.
پادشاهی کی‌کاووس و رفتن او به مازندران • بخش ۸ - خان چهارم رستم: رویارویی با زن جادو و کشتن او بیت #5009
سیه گشت چون نام یزدان شنید / تهمتن سبک چون درو بنگرید
معنی: با شنیدنِ نامِ یزدان، چهره‌اش سیاه گشت؛ تهمتن چون در او نگریست، حقیقت بر او آشکار شد.
پادشاهی کی‌کاووس و رفتن او به مازندران • بخش ۸ - خان چهارم رستم: رویارویی با زن جادو و کشتن او بیت #5010
بینداخت از باد خم کمند / سر جادو آورد ناگه ببند
معنی: رستم با شتابِ باد کمندِ خویش را افکند و گردنِ زنِ جادو را در بند کشید.
پادشاهی کی‌کاووس و رفتن او به مازندران • بخش ۸ - خان چهارم رستم: رویارویی با زن جادو و کشتن او بیت #5011
بپرسید و گفتش چه چیزی بگوی / بدان‌گونه کت هست بنمای روی
معنی: او را بازخواست کرد و گفت: «بگو چیستی؟ و سیمای واقعی خویش را همان‌گونه که هست نشان بده!»
پادشاهی کی‌کاووس و رفتن او به مازندران • بخش ۸ - خان چهارم رستم: رویارویی با زن جادو و کشتن او بیت #5012
یکی گنده پیری شد اندر کمند / پر آژنگ و نیرنگ و بند و گزند
معنی: در کمندِ رستم، او به عجوزه‌ای گندیده و پر از چین و چروک و مکر و زیان بدل گشت.
پادشاهی کی‌کاووس و رفتن او به مازندران • بخش ۸ - خان چهارم رستم: رویارویی با زن جادو و کشتن او بیت #5013
میانش به خنجر به دو نیم کرد / دل جادوان زو پر از بیم کرد
معنی: رستم با خنجر خویش او را از میان به دو نیم ساخت و دلِ جادوانِ مازندران را پر از بیم و هراس کرد.
پادشاهی کی‌کاووس و رفتن او به مازندران • بخش ۸ - خان چهارم رستم: رویارویی با زن جادو و کشتن او بیت #5014
رهنما
هم‌سخن رازهای کهن و راهنمای شاهنامه
درود بر شما، پویندهٔ کارنامهٔ کهن! من «رهنما» هستم؛ همراه شما در شناخت پهلوانان، شهریاران، دیوان، جانوران شگفت و بازخوانی ابیات شاهنامه فردوسی. از هر گوشهٔ این حماسه بپرسید تا با هم به بازخوانی آن بنشینیم.
پیشنهادهای خوانش: