🦅 IRANLORE | ایران‌نامه
بازگشت به جانورنامه و دیوان
🏰

آذرگشسپ

location realm خاستگاه / مسکن: Ganzak / Media (Azerbaijan) وابستگی / جبهه: iran

سرگذشت و جایگاه در حماسه

آتشکده مقدس آذرگشسپ، یکی از سه آتشکده بزرگ ایران باستان و جایگاه عبادت شاهان و پهلوانان ساسانی. بهرام گور پس از خطبه خویش به آنجا رفت، بخشش‌های گرانبها داد و سپینود را در آن مکان مقدس به دین به مشرف ساخت.

نمونه ابیات شاهنامه در پیوند با این موجودیت (7)

کنون آنکه گفتی ز کار دو اسپ / فروزان به کردار آذرگشسپ
معنی: و اما آنچه از دو بارهٔ درخشان چون آتش آذرگشسپ گفتی:
منوچهر • بخش ۲۱ - پاسخ زال به معماهای موبدان، هنرنمایی در میدان و دریافت خلعت از منوچهر بیت #3220
ز بیرون دو نیمی تگ تازی اسپ / برآورد و بنهاد آذرگشسپ
معنی: در بیرون آن، به اندازهٔ مسافت نیم‌تاختِ اسبی تازنده، آتشکدهٔ آذرگشسپ را بنا نهاد.
داستان سیاوش • بخش ۲۲ - نامهٔ کیخسرو بر نیزه، گشودن دژ به فر یزدان، بنای آذرگشسپ و تاجگذاری به دست کاووس بیت #10922
گهی باده خورد و گهی تاخت اسپ / بیامد سوی خان آذرگشسپ
معنی: گاهی باده می‌نوشید و گاهی اسب می‌تاخت تا به آتشکده آذرگشسپ رسید.
پادشاهی کیخسرو شصت سال بود • بخش ۲ - گردش کیخسرو در ایران و نیایش آذرگشسپ، سوگند کین افراسیاب و یاری پهلوانان به جنگ بیت #11035
بپیمودم این بوم ایران بر اسپ / ازین مرز تا خان آذرگشسپ
معنی: من این سرزمین ایران را سوار بر اسب پیمودم، از این مرز تا آتشکده آذرگشسپ.
پادشاهی کیخسرو شصت سال بود • بخش ۲ - گردش کیخسرو در ایران و نیایش آذرگشسپ، سوگند کین افراسیاب و یاری پهلوانان به جنگ بیت #11081
چنین گفت پس پهلوان با زرسپ / که بفروز دل را چو آذرگشسپ
معنی: سپس طوس سپهسالار به زرسپ گفت: دلت را چون آتش آذرگشسپ فروزان و پرحرارت کن.
گفتار اندر داستان فرود سیاوش • بخش ۹ - تاختن زرسپ پسر طوس، کشته شدنش به تیر فرود و خیزش طوس به کین بیت #11631
بیاورد لشکر ز آذر گشسپ / همه بی‌بنه هر یکی با دو اسپ
معنی: سپاه خود را از نزدیکی آتشکده آذرگشسپ به حرکت درآورد؛ لشکری سبک‌بار که هر جنگاورش دو اسب همراه داشت.
پادشاهی بهرام گور • بخش ۲۱ - تاختن نهانی بهرام به مرو، شبیخون بر خاقان در نخچیر کشمیهن و گرفتاری او بیت #35713
نشست آن زمان شاه و لشکر بر اسپ / بیامد سوی خان آذر گشسپ
معنی: آن‌گاه شاه و لشکر بر اسب نشستند و به سوی آتشکده آذرگشسپ آمدند.
پادشاهی بهرام گور • بخش ۴۱ - بازگشت بهرام از قنوج، خطبهٔ داد بر تخت و دین‌آموزی سپینود در آذرگشسپ بیت #36600
رهنما
هم‌سخن رازهای کهن و راهنمای شاهنامه
درود بر شما، پویندهٔ کارنامهٔ کهن! من «رهنما» هستم؛ همراه شما در شناخت پهلوانان، شهریاران، دیوان، جانوران شگفت و بازخوانی ابیات شاهنامه فردوسی. از هر گوشهٔ این حماسه بپرسید تا با هم به بازخوانی آن بنشینیم.
پیشنهادهای خوانش: