🦅 IRANLORE | ایران‌نامه
بازگشت به جانورنامه و دیوان
⚡

آذرگشسپ

supernatural force خاستگاه / مسکن: Media / Iran وابستگی / جبهه: iran

سرگذشت و جایگاه در حماسه

آذرگشسپ یکی از سه آتش مقدس و پرشکوه ایران باستان و نماد نبرد، قدرت پهلوانی و فرّه ایزدی است. در شاهنامه، شجاعت و التهاب رزم‌آوران به آتش آذرگشسپ تشبیه می‌شود؛ چنان‌که طوس زرسپ را گفت تا دل خویش را چون آذرگشسپ فروزان سازد.

نمونه ابیات شاهنامه در پیوند با این موجودیت (5)

کنون آنکه گفتی ز کار دو اسپ / فروزان به کردار آذرگشسپ
معنی: و اما آنچه از دو بارهٔ درخشان چون آتش آذرگشسپ گفتی:
منوچهر • بخش ۲۱ - پاسخ زال به معماهای موبدان، هنرنمایی در میدان و دریافت خلعت از منوچهر بیت #3220
ز بیرون دو نیمی تگ تازی اسپ / برآورد و بنهاد آذرگشسپ
معنی: در بیرون آن، به اندازهٔ مسافت نیم‌تاختِ اسبی تازنده، آتشکدهٔ آذرگشسپ را بنا نهاد.
داستان سیاوش • بخش ۲۲ - نامهٔ کیخسرو بر نیزه، گشودن دژ به فر یزدان، بنای آذرگشسپ و تاجگذاری به دست کاووس بیت #10922
گهی باده خورد و گهی تاخت اسپ / بیامد سوی خان آذرگشسپ
معنی: گاهی باده می‌نوشید و گاهی اسب می‌تاخت تا به آتشکده آذرگشسپ رسید.
پادشاهی کیخسرو شصت سال بود • بخش ۲ - گردش کیخسرو در ایران و نیایش آذرگشسپ، سوگند کین افراسیاب و یاری پهلوانان به جنگ بیت #11035
بپیمودم این بوم ایران بر اسپ / ازین مرز تا خان آذرگشسپ
معنی: من این سرزمین ایران را سوار بر اسب پیمودم، از این مرز تا آتشکده آذرگشسپ.
پادشاهی کیخسرو شصت سال بود • بخش ۲ - گردش کیخسرو در ایران و نیایش آذرگشسپ، سوگند کین افراسیاب و یاری پهلوانان به جنگ بیت #11081
چنین گفت پس پهلوان با زرسپ / که بفروز دل را چو آذرگشسپ
معنی: سپس طوس سپهسالار به زرسپ گفت: دلت را چون آتش آذرگشسپ فروزان و پرحرارت کن.
گفتار اندر داستان فرود سیاوش • بخش ۹ - تاختن زرسپ پسر طوس، کشته شدنش به تیر فرود و خیزش طوس به کین بیت #11631
رهنما
هم‌سخن رازهای کهن و راهنمای شاهنامه
درود بر شما، پویندهٔ کارنامهٔ کهن! من «رهنما» هستم؛ همراه شما در شناخت پهلوانان، شهریاران، دیوان، جانوران شگفت و بازخوانی ابیات شاهنامه فردوسی. از هر گوشهٔ این حماسه بپرسید تا با هم به بازخوانی آن بنشینیم.
پیشنهادهای خوانش: