🦅 IRANLORE | ایران‌نامه
بازگشت به فهرست پهلوانان و چهره‌ها
👑

سکندر

human monarch خاستگاه / مسکن: Macedon / Greece / Rome وابستگی / جبهه: independent

سرگذشت و جایگاه در حماسه

اسکندر یا سگندر، پادشاه کشورگشای رومی/یونانی است که پس از فتح مصر و شکست دارا، بر ایران و قلمروهای مجاور فرمانروایی یافت. در این بخش، او نه فرزانه رومی را برای راست‌آزمایی و ارزیابی شگفتی‌های چهارگانه کید (شاه هند) می‌فرستد. با دریافت نامه‌های فرزانگان در وصف جمال بی‌نظیر دختر کید، اسکندر آن را بهشت خرم نامیده، کید را ایمنی داده و فرمان انتقال شگفتی‌ها و دختر شاه هند (فغستان) به دربار خود را صادر می‌کند.

نمونه ابیات شاهنامه در پیوند با این موجودیت (19)

چو دارا ز پیش سکندر برفت / به هر سو سواران فرستاد تفت
معنی: چون دارا از برابر سکندر عقب نشست، شتابان سوارانی به هر سو فرستاد.
پادشاهی دارای داراب چهارده سال بود • بخش ۵ - شکست دارا در نبرد سه‌روزه، امان سکندر و برانگیختن ایرانیان در اصطخر بیت #28756
سکندر چو بشنید لشکر براند / پذیره شد و سازش آنجا بماند
معنی: سکندر چون خبر را شنید لشکر براند، به پیشواز آمد و در آنجا توقف کرد.
پادشاهی دارای داراب چهارده سال بود • بخش ۵ - شکست دارا در نبرد سه‌روزه، امان سکندر و برانگیختن ایرانیان در اصطخر بیت #28760
سکندر بیامد پس او چو گرد / بسی از جهان‌آفرین یاد کرد
معنی: سکندر چون گرد بر اثر او آمد و بسیار از جهان‌آفرین یاد و سپاس کرد.
پادشاهی دارای داراب چهارده سال بود • بخش ۵ - شکست دارا در نبرد سه‌روزه، امان سکندر و برانگیختن ایرانیان در اصطخر بیت #28765
خروشی برآمد ز پیش سپاه / که ای زیردستان گم کرده راه
معنی: خروشی از پیش سپاه برآمد که ای زیردستانِ راه گم‌کرده!
پادشاهی دارای داراب چهارده سال بود • بخش ۵ - شکست دارا در نبرد سه‌روزه، امان سکندر و برانگیختن ایرانیان در اصطخر بیت #28766
شما را ز من بیم و آزار نیست / سپاه مرا با شما کار نیست
معنی: شما را از من بیم و آزاری نیست و سپاه مرا با شما کاری نیست.
پادشاهی دارای داراب چهارده سال بود • بخش ۵ - شکست دارا در نبرد سه‌روزه، امان سکندر و برانگیختن ایرانیان در اصطخر بیت #28767
سکندر بیامد به دشت نبرد / همه خواسته سربسر گرد کرد
معنی: سکندر به دشت نبرد آمد و همه غنایم را سراسر گرد آورد.
پادشاهی دارای داراب چهارده سال بود • بخش ۵ - شکست دارا در نبرد سه‌روزه، امان سکندر و برانگیختن ایرانیان در اصطخر بیت #28771
ببخشید بر لشکرش خواسته / به نیرو سپاهی شد آراسته
معنی: اموال را بر لشکرش بخشید و سپاهی نیرومند و آراسته پدید آمد.
پادشاهی دارای داراب چهارده سال بود • بخش ۵ - شکست دارا در نبرد سه‌روزه، امان سکندر و برانگیختن ایرانیان در اصطخر بیت #28772
ببود اندران بوم و بر چار ماه / چو آسوده شد شهریار و سپاه
معنی: چهار ماه در آن دیار بماند تا شهریار و سپاه به آسایش رسیدند.
پادشاهی دارای داراب چهارده سال بود • بخش ۵ - شکست دارا در نبرد سه‌روزه، امان سکندر و برانگیختن ایرانیان در اصطخر بیت #28773
همه پادشاهی سکندر گرفت / جهاندار شد تخت و افسر گرفت
معنی: سکندر همه پادشاهی را گرفت و جهاندار شد و تخت و تاج بگرفت.
پادشاهی دارای داراب چهارده سال بود • بخش ۵ - شکست دارا در نبرد سه‌روزه، امان سکندر و برانگیختن ایرانیان در اصطخر بیت #28787
گزین کرد زان رومیان مرد چند / خردمند و بادانش و بی‌گزند
معنی: اسکندر از میان رومیان چند مرد خردمند، پردانش و بی‌گزند را برگزید.
پادشاهی اسکندر • بخش ۱۰ - دیدار نه فرزانهٔ اسکندر از دختر کید، وصف اندام‌ها و شگفتی شاه از خرم‌بهشت بیت #29327
یکی نامه بنوشت پس شهریار / پر از پوزش و رنگ و بوی و نگار
معنی: سپس شهریار نامه‌ای نوشت سرشار از پوزش، ظرافت و آراستگی.
پادشاهی اسکندر • بخش ۱۰ - دیدار نه فرزانهٔ اسکندر از دختر کید، وصف اندام‌ها و شگفتی شاه از خرم‌بهشت بیت #29328
چو من نامه یابم ز پیران خویش / جهاندیده و رازداران خویش
معنی: هنگامی که از پیران جهاندیده و رازدار خویش نامه‌ای دریافت کنم،
پادشاهی اسکندر • بخش ۱۰ - دیدار نه فرزانهٔ اسکندر از دختر کید، وصف اندام‌ها و شگفتی شاه از خرم‌بهشت بیت #29333
خردمند نه مرد رومی برفت / ز پیش سکندر سوی کید تفت
معنی: آن نه پیر خردمند رومی شتابان از پیش اسکندر به سوی کید رفتند.
پادشاهی اسکندر • بخش ۱۰ - دیدار نه فرزانهٔ اسکندر از دختر کید، وصف اندام‌ها و شگفتی شاه از خرم‌بهشت بیت #29336
فرستادشان شاه سوی عروس / بر آواز اسکندر فیلقوس
معنی: شاه هند آنان را به عنوان فرستادگان اسکندر فیلقوس به نزد عروس فرستاد.
پادشاهی اسکندر • بخش ۱۰ - دیدار نه فرزانهٔ اسکندر از دختر کید، وصف اندام‌ها و شگفتی شاه از خرم‌بهشت بیت #29344
کنون هر یکی از یک اندام ماه / فرستیم یک نامه نزدیک شاه
معنی: اکنون هر یک از ما نامه‌ای درباره یکی از اندام‌های این ماهرو به نزد شاه می‌فرستیم.
پادشاهی اسکندر • بخش ۱۰ - دیدار نه فرزانهٔ اسکندر از دختر کید، وصف اندام‌ها و شگفتی شاه از خرم‌بهشت بیت #29353
ز نزدیک ایشان سواری برفت / به نزد سکندر به میلاد تفت
معنی: سواری شتابان از نزد آنان به سوی اسکندر در میلاد به راه افتاد.
پادشاهی اسکندر • بخش ۱۰ - دیدار نه فرزانهٔ اسکندر از دختر کید، وصف اندام‌ها و شگفتی شاه از خرم‌بهشت بیت #29356
چو شاه جهان نامه‌هاشان بخواند / ز گفتارشان در شگفتی بماند
معنی: چون شاه جهان نامه‌های آنان را خواند، از گفتارشان در شگفتی فراوان بماند.
پادشاهی اسکندر • بخش ۱۰ - دیدار نه فرزانهٔ اسکندر از دختر کید، وصف اندام‌ها و شگفتی شاه از خرم‌بهشت بیت #29357
بدیشان جهاندار پاسخ نوشت / که بخ‌بخ که دیدم خرم بهشت
معنی: جهاندار به آنان پاسخ نوشت که: آفرین! به راستی که بهشت خرم را دیدم!
پادشاهی اسکندر • بخش ۱۰ - دیدار نه فرزانهٔ اسکندر از دختر کید، وصف اندام‌ها و شگفتی شاه از خرم‌بهشت بیت #29359
نیازارد او را کسی زین سپس / ازو در جهان یافتم داد و بس
معنی: از این پس هیچ‌کس او را نیازارد؛ من از او دادگری یافتم و همین بس است.
پادشاهی اسکندر • بخش ۱۰ - دیدار نه فرزانهٔ اسکندر از دختر کید، وصف اندام‌ها و شگفتی شاه از خرم‌بهشت بیت #29362
رهنما
هم‌سخن رازهای کهن و راهنمای شاهنامه
درود بر شما، پویندهٔ کارنامهٔ کهن! من «رهنما» هستم؛ همراه شما در شناخت پهلوانان، شهریاران، دیوان، جانوران شگفت و بازخوانی ابیات شاهنامه فردوسی. از هر گوشهٔ این حماسه بپرسید تا با هم به بازخوانی آن بنشینیم.
پیشنهادهای خوانش: