🦅 IRANLORE | ایران‌نامه
بازگشت به فهرست پهلوانان و چهره‌ها
⚔️

قباد

human hero خاستگاه / مسکن: Iran وابستگی / جبهه: iran

سرگذشت و جایگاه در حماسه

قباد برادر کهنسال و خردمند قارن کاوگان و از پهلوانان دلاور روزگار منوچهر بود. او در نبرد دهستان هنگامی که هیچ‌یک از جوانان ایرانی جرأت پاسخ به هم‌نبردی بارمان تورانی را نداشتند، پیش تاخت. با وجود مخالفت و اصرار برادرش قارن، قباد مرگ را سرنوشت محتوم انسان دانست و پس از نبردی جانانه و طولانی از بامداد تا شامگاه، به ضربت خشت بارمان از اسب فرو افتاد و جان سپرد.

نمونه ابیات شاهنامه در پیوند با این موجودیت (16)

چپ لشکرش را بگرشاسپ داد / ابر میمنه سام یل با قباد
معنی: جناح چپ سپاه را به گرشاسپ سپرد و بر جناح راست، سامِ یل را همراه با قباد قرار داد.
فریدون • بخش ۱۴ - لشکرکشی سلم و تور به ایران بیت #1715
طلایه به پیش اندرون چون قباد / کمین ور چو گرد تلیمان نژاد
معنی: قباد به عنوان طلایه پیش می‌رفت و گردِ تلیمان‌نژاد در کمینگاه قرار گرفته بود.
فریدون • بخش ۱۴ - لشکرکشی سلم و تور به ایران بیت #1719
یکایک طلایه بیامد قباد / چو تور آگهی یافت آمد چو باد
معنی: پیشتازان یکی‌یکی جلو آمدند و چون قباد پدیدار شد، تور همچون باد به سویش آمد.
فریدون • بخش ۱۴ - لشکرکشی سلم و تور به ایران بیت #1725
بدو گفت نزد منوچهر شو / بگویش که ای بی‌پدر شاه نو
معنی: تور به قباد گفت: نزد منوچهر برو و به او بگو ای شاه نوپدیدِ بی‌بی‌تبار و بی‌پدر!
فریدون • بخش ۱۴ - لشکرکشی سلم و تور به ایران بیت #1726
بدو گفت آری گزارم پیام / بدین سان که گفتی و بردی تو نام
معنی: قباد به او گفت: آری، من این پیام را دقیقاً همان‌گونه که گفتی و نام بردی خواهم رساند.
فریدون • بخش ۱۴ - لشکرکشی سلم و تور به ایران بیت #1728
قباد آمد آنگه به نزدیک شاه / بگفت آنچه بشنید ازان رزم خواه
معنی: سپس قباد به نزد پادشاه آمد و آنچه را که از آن جنگ‌طلبان شنیده بود، بازگو کرد.
فریدون • بخش ۱۴ - لشکرکشی سلم و تور به ایران بیت #1735
کس از نامدارانش پاسخ نداد / مگر پیرگشته دلاور قباد
معنی: هیچ‌یک از نامداران پاسخ نداد، مگر قباد سالخورده و دلاور.
پادشاهی نوذر • بخش ۴ - نبرد دهستان، کشته شدن قباد به دست بارمان و جنگ شدید قارن با افراسیاب بیت #3753
دژم گشت سالار بسیار هوش / ز گفت برادر برآمد به جوش
معنی: قارنِ خردمند غمگین شد و از سخن برادرش قباد به جوش و خروش آمد.
پادشاهی نوذر • بخش ۴ - نبرد دهستان، کشته شدن قباد به دست بارمان و جنگ شدید قارن با افراسیاب بیت #3754
دل قارن آزرده گشت از قباد / میان دلیران زبان برگشاد
معنی: دل قارن از قباد آزرده شد و در میان دلیران زبان به سخن گشود.
پادشاهی نوذر • بخش ۴ - نبرد دهستان، کشته شدن قباد به دست بارمان و جنگ شدید قارن با افراسیاب بیت #3757
نگه کن که با قارن رزم زن! / چه گوید قباد اندران انجمن:
معنی: ببین که قباد در آن انجمن به قارنِ رزم‌آور چه پاسخ می‌دهد:
پادشاهی نوذر • بخش ۴ - نبرد دهستان، کشته شدن قباد به دست بارمان و جنگ شدید قارن با افراسیاب بیت #3762
چنین گفت مر بارمان را قباد / که یکچند گیتی مرا داد داد
معنی: قباد به بارمان گفت: جهان روزگاری دراز به من دادگری و بهره خویش را ارزانی داشت.
پادشاهی نوذر • بخش ۴ - نبرد دهستان، کشته شدن قباد به دست بارمان و جنگ شدید قارن با افراسیاب بیت #3776
یکی خشت زد بر سرین قباد / که بند کمرگاه او برگشاد
معنی: بارمان خشتی به کفل قباد زد، چنان‌که بند کمرگاه او باز شد و فرو ریخت.
پادشاهی نوذر • بخش ۴ - نبرد دهستان، کشته شدن قباد به دست بارمان و جنگ شدید قارن با افراسیاب بیت #3781
ز اسپ اندر آمد نگونسار سر / شد آن شیردل پیر سالار سر
معنی: او سرنگون از اسب بر زمین افتاد و آن سالار کهنسال و شیردل جان سپرد.
پادشاهی نوذر • بخش ۴ - نبرد دهستان، کشته شدن قباد به دست بارمان و جنگ شدید قارن با افراسیاب بیت #3782
چو او کشته شد قارن رزمجوی / سپه را بیاورد و بنهاد روی
معنی: چون قباد کشته شد، قارنِ رزم‌جو سپاه را پیش آورد و رو به سوی دشمن نهاد.
پادشاهی نوذر • بخش ۴ - نبرد دهستان، کشته شدن قباد به دست بارمان و جنگ شدید قارن با افراسیاب بیت #3785
بر نوذر آمد به پرده سرای / ز خون برادر شده دل ز جای
معنی: قارن به خیمه و خرگاه نوذر وارد شد، در حالی که دلش از کشته شدن برادرش (قباد) آشفته و بی‌قرار بود.
پادشاهی نوذر • بخش ۴ - نبرد دهستان، کشته شدن قباد به دست بارمان و جنگ شدید قارن با افراسیاب بیت #3795
چو خورشید بادا روان قباد / ترا زین جهان جاودان بهر باد
معنی: روانِ قباد همچون خورشید درخشان باد و بهرهٔ تو از این جهان جاودانه بماند.
پادشاهی نوذر • بخش ۴ - نبرد دهستان، کشته شدن قباد به دست بارمان و جنگ شدید قارن با افراسیاب بیت #3798
رهنما
هم‌سخن رازهای کهن و راهنمای شاهنامه
درود بر شما، پویندهٔ کارنامهٔ کهن! من «رهنما» هستم؛ همراه شما در شناخت پهلوانان، شهریاران، دیوان، جانوران شگفت و بازخوانی ابیات شاهنامه فردوسی. از هر گوشهٔ این حماسه بپرسید تا با هم به بازخوانی آن بنشینیم.
پیشنهادهای خوانش: