🦅 IRANLORE | ایران‌نامه
بازگشت به فهرست پهلوانان و چهره‌ها
⚔️

قراخان

human hero خاستگاه / مسکن: Turan وابستگی / جبهه: touran

سرگذشت و جایگاه در حماسه

از سرداران و سالاران برجسته توران در سپاه افراسیاب. در شبیخون ناگهانی گستهم نوذر، بیشتر نامداران توران کشته شدند و تنها قراخان جان سالم به در برد. اما سپیده‌دم روز بعد، رستم دستان او را تعقیب کرد و با تیری کاری او را سخت مجروح ساخت که موجب فرار و آشفتگی بیشتر لشکر توران گردید.

نمونه ابیات شاهنامه در پیوند با این موجودیت (7)

ز کار منیژه دلش خیره ماند / قراخان سالار را پیش خواند
معنی: دل افراسیاب از کار منیژه شگفت‌زده و سرگردان ماند؛ پس سپهسالار قراخان را به نزد خویش فراخواند.
داستان بیژن و منیژه • بخش ۳ - آگاهی دربان از نهان بیژن، بستن او به دست گرسیوز و فرمان دار افراسیاب بیت #15968
قراخان چنین داد پاسخ به شاه / که در کار هشیارتر کن نگاه
معنی: قراخان به شاه چنین پاسخ داد: در این موضوع با هوشیاری بیشتری بنگر.
داستان بیژن و منیژه • بخش ۳ - آگاهی دربان از نهان بیژن، بستن او به دست گرسیوز و فرمان دار افراسیاب بیت #15970
چو پیران و گرسیوز رهنمون / قراخان و چون شیده و گرسیون
معنی: بزرگانی چون پیران و گرسیوزِ راهنما، قراخان، شیده و گرسیون.
داستان دوازده رخ • بخش ۲ - بازگشت ننگین افراسیاب به خلخ، شورای جنگ و گسیل شیده به خوارزم و پیران به ایران بیت #17039
به پیش سپاه قراخان رسید / همی گفت هر کس ز جنگ آنچه دید
معنی: به پیشگاه سپاه قراخان آمد و هر کس آنچه از سختی نبرد دیده بود بازگفت.
جنگ بزرگ کیخسرو با افراسیاب • بخش ۱۰ - نامهٔ سه رزم به کاووس، گریز افراسیاب به گنگ و رسیدن کیخسرو به گلزریون بیت #20401
چو شب روز شد جز قراخان نماند / ز مردان ایشان فراوان نماند
معنی: وقتی شب به روز تبدیل شد، جز قراخان کسی زنده نماند و از دلاوران آنان تعداد کمی بر جای ماندند.
جنگ بزرگ کیخسرو با افراسیاب • بخش ۱۱ - نبرد کیخسرو و افراسیاب: دعای شاه و باد سخت، گریز به بهشت گنگ و نامه به فغفور چین بیت #20530
نخستین که از کلک بگشاد شست / قراخان ز پیکان رستم بخست
معنی: نخستین تیری که رستم رها کرد، قراخان از پیکان او زخمی شد.
جنگ بزرگ کیخسرو با افراسیاب • بخش ۱۱ - نبرد کیخسرو و افراسیاب: دعای شاه و باد سخت، گریز به بهشت گنگ و نامه به فغفور چین بیت #20537
که از لشکر ما قراخان برست / رسیدست نزدیک ما مرد شست
معنی: که قراخان از میان سپاه ما به‌سختی گریخت و تیراندازی توانا و قوی به نزدیکی ما رسیده است.
جنگ بزرگ کیخسرو با افراسیاب • بخش ۱۱ - نبرد کیخسرو و افراسیاب: دعای شاه و باد سخت، گریز به بهشت گنگ و نامه به فغفور چین بیت #20542
رهنما
هم‌سخن رازهای کهن و راهنمای شاهنامه
درود بر شما، پویندهٔ کارنامهٔ کهن! من «رهنما» هستم؛ همراه شما در شناخت پهلوانان، شهریاران، دیوان، جانوران شگفت و بازخوانی ابیات شاهنامه فردوسی. از هر گوشهٔ این حماسه بپرسید تا با هم به بازخوانی آن بنشینیم.
پیشنهادهای خوانش: