سرگذشت و جایگاه در حماسه

داماد قیصر روم که شاه‌دختر روم را با یاری نهانی گشتاسپ (فرخ‌زاد) در کشتن گرگ‌های گرگسار به دست آورد. او همواره نسبت به گشتاسپ حسادت می‌ورزید و کوشید دل قیصر را از جنگ با الیاس بسوزاند و فرخ‌زاد را به هراس اندازد.

نمونه ابیات شاهنامه در پیوند با این موجودیت (40)

یکی رومئی بود میرین به نام / سرافراز و بارای و با گنج و کام

معنی: مردی رومی به نام میرین وجود داشت که سرافراز، باکفایت، دارنده گنج و کامروا بود.

پادشاهی لهراسپ • بخش ۹ - خواستگاری میرین از دختر قیصر، شرط گرگ فاسقون و رفتن گشتاسپ به بیشه بیت #22930

فرستاد نزدیک قیصر پیام / که من سرفرازم به گنج و به نام

معنی: او پیامی به نزد قیصر فرستاد و گفت: من به دارایی و نام‌آوری سرافرازم...

پادشاهی لهراسپ • بخش ۹ - خواستگاری میرین از دختر قیصر، شرط گرگ فاسقون و رفتن گشتاسپ به بیشه بیت #22931

به من ده دل‌آرام دخترت را / به من تازه کن نام و افسرت را

معنی: دختر دل‌آرام خود را به همسری من درآور و با این پیوند، نام و تاج خود را تازه و درخشان کن.

پادشاهی لهراسپ • بخش ۹ - خواستگاری میرین از دختر قیصر، شرط گرگ فاسقون و رفتن گشتاسپ به بیشه بیت #22932

چنین گفت میرین برین زادبوم / جهان آفرین تا پی افگند روم

معنی: میرین با خود گفت: در این سرزمین، از آن زمانی که آفریننده جهان روم را بنیان نهاد،

پادشاهی لهراسپ • بخش ۹ - خواستگاری میرین از دختر قیصر، شرط گرگ فاسقون و رفتن گشتاسپ به بیشه بیت #22943

نیاکان ما جز به گرز گران / نکردند پیکار با مهتران

معنی: نیاکان ما تنها با گرزهای سنگین به نبرد با بزرگان و فرمانروایان می‌رفتند...

پادشاهی لهراسپ • بخش ۹ - خواستگاری میرین از دختر قیصر، شرط گرگ فاسقون و رفتن گشتاسپ به بیشه بیت #22944

کنون قیصر از من بجوید همی / سخن با من از کینه گوید همی

معنی: اکنون قیصر چنین شرط سختی از من می‌طلبد و از روی کینه و دل‌چرکینی سخن می‌گوید.

پادشاهی لهراسپ • بخش ۹ - خواستگاری میرین از دختر قیصر، شرط گرگ فاسقون و رفتن گشتاسپ به بیشه بیت #22945

من این چاره اکنون بجای آورم / ز هرگونه پاکیزه رای آورم

معنی: من باید تدبیری اندیشه کنم و راه چاره‌ای پاکیزه و خردمندانه پیش پای خود بگذارم.

پادشاهی لهراسپ • بخش ۹ - خواستگاری میرین از دختر قیصر، شرط گرگ فاسقون و رفتن گشتاسپ به بیشه بیت #22946

چو آمد به ایوان پسندیده مرد / ز هرگونه اندیشه‌ها یاد کرد

معنی: چون میرین به کاخ خویش بازآمد، اندیشه‌های گوناگونی را در سر پروراند.

پادشاهی لهراسپ • بخش ۹ - خواستگاری میرین از دختر قیصر، شرط گرگ فاسقون و رفتن گشتاسپ به بیشه بیت #22947

نوشته بیاورد و بنهاد پیش / همان اختر و طالع و فال خویش

معنی: کتاب‌های پیشگویی و طالع‌بینی را آورد و طالع و فال خویش را پیش روی نهاد.

پادشاهی لهراسپ • بخش ۹ - خواستگاری میرین از دختر قیصر، شرط گرگ فاسقون و رفتن گشتاسپ به بیشه بیت #22948

چنان دید کاندر فلان روزگار / از ایران بیاید یکی نامدار

معنی: در طالع چنان دید که در روزگاری مشخص، نامداری از سرزمین ایران خواهد آمد.

پادشاهی لهراسپ • بخش ۹ - خواستگاری میرین از دختر قیصر، شرط گرگ فاسقون و رفتن گشتاسپ به بیشه بیت #22949

ز کار کتایون خود آگاه بود / که با نیو گشتاسپ همراه بود

معنی: میرین از ماجرای کتایون آگاه بود که چگونه با گشتاسپ پهلوان همراه شده بود.

پادشاهی لهراسپ • بخش ۹ - خواستگاری میرین از دختر قیصر، شرط گرگ فاسقون و رفتن گشتاسپ به بیشه بیت #22954

بیامد به نزدیک هیشوی تفت / سراسر بگفت آن سخنها که رفت

معنی: شتابان به نزد هیشوی آمد و تمام آنچه را که گذشته بود بازگو کرد.

پادشاهی لهراسپ • بخش ۹ - خواستگاری میرین از دختر قیصر، شرط گرگ فاسقون و رفتن گشتاسپ به بیشه بیت #22956

وزان اختر فیلسوفان روم / شگفتی که آید بدان مرز و بوم

معنی: و از طالع فیلسوفان روم و شگفتی‌هایی که قرار بود در آن مرز و بوم رخ دهد سخن گفت.

پادشاهی لهراسپ • بخش ۹ - خواستگاری میرین از دختر قیصر، شرط گرگ فاسقون و رفتن گشتاسپ به بیشه بیت #22957

بدو گفت هیشوی کامروز شاد / بر ما همی باش با مهر و داد

معنی: هیشوی به او گفت: امروز شادمانه با مهر و داد نزد ما بمان.

پادشاهی لهراسپ • بخش ۹ - خواستگاری میرین از دختر قیصر، شرط گرگ فاسقون و رفتن گشتاسپ به بیشه بیت #22958

می و رود آورد با بوی و رنگ / نشستند با جام زرین به چنگ

معنی: می و ساز آوردند و با جام‌های زرین در دست، به بزم نشستند.

پادشاهی لهراسپ • بخش ۹ - خواستگاری میرین از دختر قیصر، شرط گرگ فاسقون و رفتن گشتاسپ به بیشه بیت #22963

چو هیشوی و میرین بدیدند گرد / پذیره شدندش به دشت نبرد

معنی: چون هیشوی و میرین غبار سوار را دیدند، به استقبالش به دشت شتافتند.

پادشاهی لهراسپ • بخش ۹ - خواستگاری میرین از دختر قیصر، شرط گرگ فاسقون و رفتن گشتاسپ به بیشه بیت #22965

چو میرین بدیدش به هیشوی گفت / که این را به گیتی کسی نیست جفت

معنی: چون میرین گشتاسپ را دید، به هیشوی گفت: در کل جهان کسی همتای او نیست!

پادشاهی لهراسپ • بخش ۹ - خواستگاری میرین از دختر قیصر، شرط گرگ فاسقون و رفتن گشتاسپ به بیشه بیت #22966

بدین شاخ و این یال و این دستبرد / ز تخمی بود نامبردار و گرد

معنی: با این قد و قامت و یال و قدرت، او بی‌گمان از نژاد پهلوانان نامدار است.

پادشاهی لهراسپ • بخش ۹ - خواستگاری میرین از دختر قیصر، شرط گرگ فاسقون و رفتن گشتاسپ به بیشه بیت #22967

چو گشتاسپ تنگ آمد این هر دو مرد / پیاده ببودند ز اسپ نبرد

معنی: چون گشتاسپ نزدیک شد، آن دو به احترام از اسب نبرد پیاده شدند.

پادشاهی لهراسپ • بخش ۹ - خواستگاری میرین از دختر قیصر، شرط گرگ فاسقون و رفتن گشتاسپ به بیشه بیت #22969

نشستی نو آراست بر پیش آب / یکی خوان نو ساخت اندر شتاب

معنی: مجلس بزم تازه‌ای کنار آب آراستند و سفره و خوانی نو به شتاب پهن کردند.

پادشاهی لهراسپ • بخش ۹ - خواستگاری میرین از دختر قیصر، شرط گرگ فاسقون و رفتن گشتاسپ به بیشه بیت #22970

می آورد با میگساران نو / نشستی نو آیین و یاران نو

معنی: می آوردند با ساقیانی جدید و نشستی برپا ساختند با یارانی نوآیین.

پادشاهی لهراسپ • بخش ۹ - خواستگاری میرین از دختر قیصر، شرط گرگ فاسقون و رفتن گشتاسپ به بیشه بیت #22971

کنون سوی من کرد میرین پناه / یکی نامدارست با دستگاه

معنی: اکنون میرین به من پناه آورده است؛ او بزرگی نامدار و صاحب دستگاه و مقام است.

پادشاهی لهراسپ • بخش ۹ - خواستگاری میرین از دختر قیصر، شرط گرگ فاسقون و رفتن گشتاسپ به بیشه بیت #22974

چو بشنید میرین زانجا برفت / سوی خانهٔ خویش تازید تفت

معنی: چون میرین این سخن را شنید، از آنجا شتابان به سوی خانه خویش تاخت.

پادشاهی لهراسپ • بخش ۹ - خواستگاری میرین از دختر قیصر، شرط گرگ فاسقون و رفتن گشتاسپ به بیشه بیت #22995

جهانجوی میرین ز ایوان برفت / بیامد به نزدیک هیشوی تفت

معنی: میرینِ جهانجو از کاخ خود بیرون آمد و شتابان به نزد هیشوی آمد.

پادشاهی لهراسپ • بخش ۹ - خواستگاری میرین از دختر قیصر، شرط گرگ فاسقون و رفتن گشتاسپ به بیشه بیت #23000

همی رفت هیشوی با او به راه / جهانجوی میرین فریاد خواه

معنی: هیشوی با او در راه همراه شد، در حالی که میرینِ جهانجو دادخواه و خواهانِ کمک بود.

پادشاهی لهراسپ • بخش ۹ - خواستگاری میرین از دختر قیصر، شرط گرگ فاسقون و رفتن گشتاسپ به بیشه بیت #23007

چو نزدیک شد بیشه و جای گرگ / بپیچید میرین و مرد سترگ

معنی: چون به نزدیکی بیشه و کمینگاه گرگ رسیدند، میرین و آن مرد تنومند (هیشوی) از ترس پس کشیدند.

پادشاهی لهراسپ • بخش ۱۰ - کشتن گرگ بیشه به دست گشتاسپ، پنهان داشتن راز از کتایون و دعوی دروغین میرین نزد قیصر بیت #23009

وزو بازگشتند هر دو به‌درد / پر از خون دل و دیده پر آب زرد

معنی: پس هر دو با دلی پر از درد و چشمانی اشک‌بار از او روی برتافتند و بازگشتند.

پادشاهی لهراسپ • بخش ۱۰ - کشتن گرگ بیشه به دست گشتاسپ، پنهان داشتن راز از کتایون و دعوی دروغین میرین نزد قیصر بیت #23011

بر آب هیشوی و میرین به درد / نشسته زبان‌ها پر از یاد کرد

معنی: در کنار آب، هیشوی و میرین غمگین نشسته بودند و با زبان خویش از او یاد می‌کردند.

پادشاهی لهراسپ • بخش ۱۰ - کشتن گرگ بیشه به دست گشتاسپ، پنهان داشتن راز از کتایون و دعوی دروغین میرین نزد قیصر بیت #23041

چو دیدنش از جای برخاستند / به زاری خروشیدن آراستند

معنی: چون او را دیدند از جای برخاستند و به زاری خروش برآوردند.

پادشاهی لهراسپ • بخش ۱۰ - کشتن گرگ بیشه به دست گشتاسپ، پنهان داشتن راز از کتایون و دعوی دروغین میرین نزد قیصر بیت #23045

بسی هدیه آورد میرین برش / بر آن‌سان که بد مرد را در خورش

معنی: میرین هدیه‌های فراوانی برای او آورد، آن‌گونه که شایستهٔ چنان مرد بزرگی بود.

پادشاهی لهراسپ • بخش ۱۰ - کشتن گرگ بیشه به دست گشتاسپ، پنهان داشتن راز از کتایون و دعوی دروغین میرین نزد قیصر بیت #23059

وزان روی چون باد میرین برفت / به نزدیک قیصر خرامید تفت

معنی: از آن سو، میرین مانند باد شتافت و به‌سرعت نزد قیصر رفت.

پادشاهی لهراسپ • بخش ۱۰ - کشتن گرگ بیشه به دست گشتاسپ، پنهان داشتن راز از کتایون و دعوی دروغین میرین نزد قیصر بیت #23083

همان روز قیصر سقف را بخواند / به ایوان و دختر به میرین رساند

معنی: در همان روز قیصر، اسقف را به کاخ فراخواند و دخترش را به عقد میرین درآورد.

پادشاهی لهراسپ • بخش ۱۰ - کشتن گرگ بیشه به دست گشتاسپ، پنهان داشتن راز از کتایون و دعوی دروغین میرین نزد قیصر بیت #23096

که میرین شیر آن سرافراز روم / ز گرگ دلاور تهی کرد بوم

معنی: که میرینِ شیردل و سرافرازِ روم، سرزمین را از شرّ آن گرگ دلاور پاک کرده است.

پادشاهی لهراسپ • بخش ۱۰ - کشتن گرگ بیشه به دست گشتاسپ، پنهان داشتن راز از کتایون و دعوی دروغین میرین نزد قیصر بیت #23098

ز میرین یکی بود کهتر به سال / ز گردان رومی برآورده یال

معنی: در میان پهلوانان رومی، مردی جوان‌تر از میرین بود که گردنی افراشته و قامتی پهلوانی داشت.

پادشاهی لهراسپ • بخش ۱۱ - خواستگاری اهرن از دختر کهتر قیصر، شرط اژدهای سقیلا و چاره‌جویی از میرین و هیشوی بیت #23099

ز میرین به هر گوهری بگذرم / به تیغ و به گنج درم برترم

معنی: «من در گوهر و نژاد از میرین برترم و در شمشیرزنی و ثروت و گنج نیز بر او فزونی دارم.»

پادشاهی لهراسپ • بخش ۱۱ - خواستگاری اهرن از دختر کهتر قیصر، شرط اژدهای سقیلا و چاره‌جویی از میرین و هیشوی بیت #23102

چو میرین یکی کار بایدت کرد / ازان پس تو باشی ورا هم نبرد

معنی: «مگر آنکه تو نیز کاری همانند کار میرین انجام دهی؛ تنها پس از آن است که همتای او در رزم شناخته خواهی شد.»

پادشاهی لهراسپ • بخش ۱۱ - خواستگاری اهرن از دختر کهتر قیصر، شرط اژدهای سقیلا و چاره‌جویی از میرین و هیشوی بیت #23106

ز میرین کی آید چنین کارکرد / نداند همی قیصر از مرد مرد

معنی: «چگونه ممکن است چنین کاری از میرین برآید؟ قیصر مردِ واقعیِ میدان را از دیگران بازنمی‌شناسد!»

پادشاهی لهراسپ • بخش ۱۱ - خواستگاری اهرن از دختر کهتر قیصر، شرط اژدهای سقیلا و چاره‌جویی از میرین و هیشوی بیت #23113

بشد تا به ایوان میرین چوگرد / پرستنده‌ای رفت و آواز کرد

معنی: مانند گردوغباری شتابان به ایوان میرین رفت؛ خدمتکاری نزد میرین رفت و خبر حضورش را داد.

پادشاهی لهراسپ • بخش ۱۱ - خواستگاری اهرن از دختر کهتر قیصر، شرط اژدهای سقیلا و چاره‌جویی از میرین و هیشوی بیت #23115

نشستنگهی داشت میرین که ماه / به گردون ندارد چنان جایگاه

معنی: میرین دارای جایگاهی چنان باجلال بود که حتی ماه در آسمان چنان پایگاهی نداشت.

پادشاهی لهراسپ • بخش ۱۱ - خواستگاری اهرن از دختر کهتر قیصر، شرط اژدهای سقیلا و چاره‌جویی از میرین و هیشوی بیت #23116

به ایوان میرین نماندند کس / دو مهتر نشستند بر تخت بس

معنی: در قصر میرین هیچ‌کس نماند و آن دو بزرگ‌زاده تنها بر تخت نشستند.

پادشاهی لهراسپ • بخش ۱۱ - خواستگاری اهرن از دختر کهتر قیصر، شرط اژدهای سقیلا و چاره‌جویی از میرین و هیشوی بیت #23120