سرگذشت و جایگاه در حماسه

کافور، حاکم ظالم و بی‌رحم دژ بیداد تحت فرمان توران بود. وی خوانی شوم و جنایتکارانه داشت که در آن گوشت کودکان نارسیده و دختران جوان سرو می‌شد. در جریان حمله سپاه ایران به دژ بیداد، کافور با خفتان رزم و سپاهی سرکش به میدان آمد و خساراتی به ایرانیان وارد کرد، اما رستم پس از ورود به میدان نبرد با گرز گران خویش سر و کلاه‌خود او را خرد کرد و جان پلیدش را ستاند.

نمونه ابیات شاهنامه در پیوند با این موجودیت (11)

بخوان چنان شهریار پلید / نبودی جز از کودک نارسید

معنی: بر خوان آن شهریار پلید، خوراکی جز گوشت کودکان نارسیده برنهاده نمی‌شد.

داستان خاقان چین • بخش ۱۴ - کشتن کافور و گشودن دژ بیداد، نامهٔ افراسیاب به پولادوند و لاف کشتن رستم بیت #15050

از آن ساختندی بخوان بر خورش / بدین گونه بد شاه را پرورش

معنی: از پیکر آنان سفره‌اش را می‌آراستند و پرورش آن پادشاه این‌گونه خبیثانه بود.

داستان خاقان چین • بخش ۱۴ - کشتن کافور و گشودن دژ بیداد، نامهٔ افراسیاب به پولادوند و لاف کشتن رستم بیت #15052

مرین مرد را نام کافور بود / که او را بران شهر منشور بود

معنی: نام حاکم آن شهر کافور بود که فرمانروایی آن دیار را در دست داشت.

داستان خاقان چین • بخش ۱۴ - کشتن کافور و گشودن دژ بیداد، نامهٔ افراسیاب به پولادوند و لاف کشتن رستم بیت #15055

بپوشید کافور خفتان جنگ / همه شهر با او بسان پلنگ

معنی: کافور زره جنگ پوشید و همه مردم شهر چون پلنگان رزم‌جو با او همراه شدند.

داستان خاقان چین • بخش ۱۴ - کشتن کافور و گشودن دژ بیداد، نامهٔ افراسیاب به پولادوند و لاف کشتن رستم بیت #15056

چنین گفت کافور با سرکشان / که سندان نگیرد ز پیکان نشان

معنی: کافور به سرکشان خویش گفت: تیرهای اینان بر ما اثر ندارد، همان‌طور که سندان از پیکان آسیب نمی‌بیند.

داستان خاقان چین • بخش ۱۴ - کشتن کافور و گشودن دژ بیداد، نامهٔ افراسیاب به پولادوند و لاف کشتن رستم بیت #15060

بکافور گفت ای سگ بدگهر / کنون رزم و رنج تو آمد بسر

معنی: به کافور بانگ زد: ای سگ بدگهر! اکنون نبرد و رنج تو به پایان رسید.

داستان خاقان چین • بخش ۱۴ - کشتن کافور و گشودن دژ بیداد، نامهٔ افراسیاب به پولادوند و لاف کشتن رستم بیت #15070

یکی حمله آورد کافور سخت / بران بارور خسروانی درخت

معنی: کافور حمله‌ای سخت بر آن درخت بارور خسروانی (رستم) برد.

داستان خاقان چین • بخش ۱۴ - کشتن کافور و گشودن دژ بیداد، نامهٔ افراسیاب به پولادوند و لاف کشتن رستم بیت #15071

بینداخت تیغی بکردار تیر / که آید مگر بر یل شیرگیر

معنی: شمشیری چون تیر انداخت به این امید که بر آن پهلوان شیرگیر فرود آید.

داستان خاقان چین • بخش ۱۴ - کشتن کافور و گشودن دژ بیداد، نامهٔ افراسیاب به پولادوند و لاف کشتن رستم بیت #15072

بپیش اندر آورد رستم سپر / فرو ماند کافور پرخاشخر

معنی: رستم سپر پیش آورد و کافورِ پرخاشجو در کار خویش فرو ماند.

داستان خاقان چین • بخش ۱۴ - کشتن کافور و گشودن دژ بیداد، نامهٔ افراسیاب به پولادوند و لاف کشتن رستم بیت #15073

کمندی بینداخت بر سوی طوس / بسی کرد رستم برو بر فسوس

معنی: کافور کمندی به سوی طوس انداخت و رستم بسیار او را ریشخند نمود.

داستان خاقان چین • بخش ۱۴ - کشتن کافور و گشودن دژ بیداد، نامهٔ افراسیاب به پولادوند و لاف کشتن رستم بیت #15074

عمودی بزد بر سرش پور زال / که بر هم شکستش سر و ترگ و یال

معنی: فرزند زال گرزی بر سر او کوفت که سر و کلاه‌خود و یالش یکباره خرد شد.

داستان خاقان چین • بخش ۱۴ - کشتن کافور و گشودن دژ بیداد، نامهٔ افراسیاب به پولادوند و لاف کشتن رستم بیت #15075