سرگذشت و جایگاه در حماسه

دختر و همسر بهمن اردشیر و مادر داراب، که پس از بهمن سال‌ها با تدبیر و داد بر ایران‌زمین شهریاری کرد و سپس تاج را به فرزندش داراب سپرد.

نمونه ابیات شاهنامه در پیوند با این موجودیت (13)

ز درگاه پرده فروهشت شاه / به یک هفته کس را ندادند راه

معنی: شاه پرده‌های بارگاه را فرو انداخت و به مدت یک هفته به هیچ‌کس اجازه ورود نداد.

پادشاهی همای چهرزاد سی و دو سال بود • بخش ۷ - تاج‌گذاری داراب به دست همای، آشکار کردن نسب و پاداش گازران بیت #28409

جهاندار زرین یکی تخت کرد / دو کرسی ز پیروزه و لاژورد

معنی: جهان‌دار تختی از زر ساخت و دو صندلی از فیروزه و لاژورد در دو سوی آن قرار داد.

پادشاهی همای چهرزاد سی و دو سال بود • بخش ۷ - تاج‌گذاری داراب به دست همای، آشکار کردن نسب و پاداش گازران بیت #28410

نشسته ستاره‌شمر پیش شاه / ز اختر همی کرد روزی نگاه

معنی: اختربین در برابر شاه نشست و با نگاه به ستارگان، روزی خجسته را جستجو می‌کرد.

پادشاهی همای چهرزاد سی و دو سال بود • بخش ۷ - تاج‌گذاری داراب به دست همای، آشکار کردن نسب و پاداش گازران بیت #28413

به شهریور بهمن از بامداد / جهاندار داراب را بار داد

معنی: در بامداد روز شهریور از ماه بهمن، جهاندار همای به داراب بار عام داد.

پادشاهی همای چهرزاد سی و دو سال بود • بخش ۷ - تاج‌گذاری داراب به دست همای، آشکار کردن نسب و پاداش گازران بیت #28414

یکی جام پر سرخ یاقوت کرد / یکی دیگری پر ز یاقوت زرد

معنی: جامی را پر از یاقوت سرخ کرد و جام دیگری را از یاقوت زرد آکند.

پادشاهی همای چهرزاد سی و دو سال بود • بخش ۷ - تاج‌گذاری داراب به دست همای، آشکار کردن نسب و پاداش گازران بیت #28415

چو آمد به نزدیک ایوان فراز / همای آمد از دور و بردش نماز

معنی: چون داراب به ایوان نزدیک شد، همای از دور پیش آمد و در برابر او تعظیم و نیایش کرد.

پادشاهی همای چهرزاد سی و دو سال بود • بخش ۷ - تاج‌گذاری داراب به دست همای، آشکار کردن نسب و پاداش گازران بیت #28416

برافشاند آن گوهر شاهوار / فرو ریخت از دیده خون برکنار

معنی: آن گوهرهای شاهانه را بر سر او افشاند و اشک خونین از دیدگان بر چهره جاری ساخت.

پادشاهی همای چهرزاد سی و دو سال بود • بخش ۷ - تاج‌گذاری داراب به دست همای، آشکار کردن نسب و پاداش گازران بیت #28417

پسر را گرفت اندر آغوش تنگ / ببوسید و ببسود رویش به چنگ

معنی: فرزندش را تنگ در آغوش گرفت، او را ببوسید و صورتش را نوازش کرد.

پادشاهی همای چهرزاد سی و دو سال بود • بخش ۷ - تاج‌گذاری داراب به دست همای، آشکار کردن نسب و پاداش گازران بیت #28418

چو داراب بر تخت شاهی نشست / همای آمد و تاج شاهی به دست

معنی: هنگامی که داراب بر تخت شاهی جلوس کرد، همای تاج پادشاهی به دست پیش آمد.

پادشاهی همای چهرزاد سی و دو سال بود • بخش ۷ - تاج‌گذاری داراب به دست همای، آشکار کردن نسب و پاداش گازران بیت #28420

چو از تاج دارا فروزش گرفت / هما اندران کار پوزش گرفت

معنی: چون تاج بر سر داراب درخشش یافت، همای نسبت به گذشته پوزش‌خواهی کرد.

پادشاهی همای چهرزاد سی و دو سال بود • بخش ۷ - تاج‌گذاری داراب به دست همای، آشکار کردن نسب و پاداش گازران بیت #28422

برو آفرین کرد فرخ همای / که تا جای باشد تو بادی به جای

معنی: همای فرخنده او را آفرین گفت و دعا کرد که تا جهان برپاست، تو پایدار بمانی.

پادشاهی همای چهرزاد سی و دو سال بود • بخش ۷ - تاج‌گذاری داراب به دست همای، آشکار کردن نسب و پاداش گازران بیت #28430

بگفت آنک اندر نهان کرده بود / ازان کرده بسیار غم خورده بود

معنی: آن رازی را که در نهان نگاه داشته بود و از آن اندوه بسیار خورده بود، آشکار ساخت.

پادشاهی همای چهرزاد سی و دو سال بود • بخش ۷ - تاج‌گذاری داراب به دست همای، آشکار کردن نسب و پاداش گازران بیت #28435

همای آن زمان گفت با موبدان / که ای نامور باگهر بخردان

معنی: همای در آن هنگام به موبدان گفت: ای دانایان نامور و باگهر...

پادشاهی همای چهرزاد سی و دو سال بود • بخش ۷ - تاج‌گذاری داراب به دست همای، آشکار کردن نسب و پاداش گازران بیت #28442