🦅 IRANLORE | ایران‌نامه
بازگشت به فهرست پهلوانان و چهره‌ها
⚔️

دقیقی شاعر

human hero خاستگاه / مسکن: Tus / Greater Khorasan وابستگی / جبهه: iran

سرگذشت و جایگاه در حماسه

ابومنصور محمد بن احمد دقیقی طوسی، شاعر فصیح‌زبان و خوش‌طبع سده چهارم هجری که نخستین کسی بود که همت بر نظم شاهنامه و گردآوری داستان‌های باستان گماشت. او هزار بیت در داستان گشتاسپ و زرتشت سرود، اما به دلیل تندخویی و خوی ناپسند، به دست بنده‌اش کشته شد و این کار بزرگ ناتمام ماند تا بعدها فردوسی آن را به کمال رسانید.

نمونه ابیات شاهنامه در پیوند با این موجودیت (7)

جوانی بیامد گُشاده زبان / سُخن گفتنِ خوب و طبعِ روان
معنی: در این هنگام جوانی شیرین‌سخن برپاشد که گفتاری زیبا و طبعی بس روان داشت.
آغاز کتاب • بخش ۹ - داستانِ دقیقی شاعر بیت #139
به شعر آرَم این نامه را گفت مَن / از او شادمان شُد دلِ انجمن
معنی: او گفت: «من این نامهٔ شاهان را به شعر درمی‌آورم»، و از این سخن، دلِ اهلِ مجلس شادمان گشت.
آغاز کتاب • بخش ۹ - داستانِ دقیقی شاعر بیت #140
جوانیش را خوی بَد یار بود / اَبا بَد همیشه به پیکار بود
معنی: اما خویِ ناپسند رفیقِ روزگارِ جوانی‌اش بود و همواره با تندخویی و بدی در کشمکش بود.
آغاز کتاب • بخش ۹ - داستانِ دقیقی شاعر بیت #141
بر او تاختن کَرد ناگاه مرگ / نهادش به سَر بر یکی تیره تَرگ
معنی: ناگهان مرگ بر او تاخت آورد و کلاه‌خودِ تیرهٔ نیستی را بر سرش نهاد.
آغاز کتاب • بخش ۹ - داستانِ دقیقی شاعر بیت #142
بِدان خوی بَد جانِ شیرین بِداد / نَبُد از جوانیش یک روز شاد
معنی: به سبب همان بدخویی، جانِ شیرینش را داد و از روزگارِ جوانی خویش حتی یک روز هم شادمان نزیست.
آغاز کتاب • بخش ۹ - داستانِ دقیقی شاعر بیت #143
یکایک از او بخت برگَشته شد / به دستِ یکی بنده بر کُشته شد
معنی: یکباره بخت و اقبال از او برگشت و به دست یکی از بندگانش به قتل رسید.
آغاز کتاب • بخش ۹ - داستانِ دقیقی شاعر بیت #144
بِرَفت او و این نامه ناگفته ماند / چُنان بختِ بیدارِ او خُفته ماند
معنی: او رفت و این نامهٔ خسروان ناتمام ماند؛ این‌گونه بود که بختِ بیدارِ او به خوابی سنگین فرو رفت.
آغاز کتاب • بخش ۹ - داستانِ دقیقی شاعر بیت #145
رهنما
هم‌سخن رازهای کهن و راهنمای شاهنامه
درود بر شما، پویندهٔ کارنامهٔ کهن! من «رهنما» هستم؛ همراه شما در شناخت پهلوانان، شهریاران، دیوان، جانوران شگفت و بازخوانی ابیات شاهنامه فردوسی. از هر گوشهٔ این حماسه بپرسید تا با هم به بازخوانی آن بنشینیم.
پیشنهادهای خوانش: