🦅 IRANLORE | ایران‌نامه
بازگشت به جانورنامه و دیوان
🐎

شبدیز

legendary beast خاستگاه / مسکن: Royal Stables of Iran وابستگی / جبهه: iran

سرگذشت و جایگاه در حماسه

اسب سیاه‌فام، بادپا و بی‌همتای شاهنشاهی ساسانی که در این بخش، بهرام گور در سفر نهانی و گشت‌وگذار در دهکده‌ها بر او سوار بود و زیر گرمای خورشید او را نرم‌نرم می‌راند.

نمونه ابیات شاهنامه در پیوند با این موجودیت (7)

من و رستم و اسب شبدیز و تیغ / نیارد برو سایه گسترد میغ
معنی: «با وجود من و رستم و اسب شبدیز و شمشیرم، حتی ابر نیز جرأت سایه افکندن بر ما ندارد!»
منوچهر • بخش ۲۷ - آمدن سام برای دیدار رستم، جشن و پندهای پدرانه و بازگشت او به باختر بیت #3540
بگفت و برانگیخت شبدیز را / بداد آرمیدن دل تیز را
معنی: این را گفت و اسب شبدیز-فام خود را برانگیخت و دل بی‌پروایش را آرامش داد.
پادشاهی نوذر • بخش ۴ - نبرد دهستان، کشته شدن قباد به دست بارمان و جنگ شدید قارن با افراسیاب بیت #3778
برانگیخت از جای شبدیز را / تن و جان بیاراست آویز را
معنی: گیو اسب خود را برانگیخت و تن و جانش را برای پیکار آماده ساخت.
داستان خاقان چین • بخش ۱۵ - افکندن گردان ایران و بریدن درفش کاویان، کشتی رستم با پولادوند و گریز دیو بیت #15304
شب تیره شبدیز لهراسپی / بیاورد با زین گشتاسپی
معنی: در شبی تاریک، اسب سیاه‌فام (شبدیز) لهراسپ را آورد و زین گشتاسپی بر آن نهاد.
پادشاهی لهراسپ • بخش ۴ - گریز شبانهٔ گشتاسپ از ایران به روم، پند موبد و بازگشت نومید فرستادگان بیت #22755
مرا اسپ شبدیز و شمشیر تیز / نگیرم فریب و ندانم گریز
معنی: اسب شبدیز و شمشیر بران از آنِ من است؛ فریب کسی را نمی‌خورم و راه فرار را نمی‌شناسم.
پادشاهی بهرام گور • بخش ۱۱ - یافتن گنج گاوان جمشید به نشان دهقان، نپذیرفتن بهرام و بخشش گوهر به نیازمندان بیت #34773
برانگیخت شبدیز بهرام را / همی تیز کرد او دلارام را
معنی: بهرام باره تیزپای خویش را برانگیخت و آن مرکب دلخواه را به شتاب آورد.
پادشاهی بهرام گور • بخش ۱۷ - شکار بهرام گور: زخم شگفت تیر و تیغ، بخشش گوران و باژ، آراستن شبستان در اصطخر بیت #35390
همی راند شبدیز را نرم‌نرم / برین‌گونه تا روز برگشت گرم
معنی: اسب شبدیز را نرم‌نرم می‌راند تا آن‌که خورشید برآمد و روز گرم شد.
پادشاهی بهرام گور • بخش ۱۹ - کشتن اژدها، میهمانی نهانی بهرام گور و خشک شدن شیر گاو از بیداد بیت #35529
رهنما
هم‌سخن رازهای کهن و راهنمای شاهنامه
درود بر شما، پویندهٔ کارنامهٔ کهن! من «رهنما» هستم؛ همراه شما در شناخت پهلوانان، شهریاران، دیوان، جانوران شگفت و بازخوانی ابیات شاهنامه فردوسی. از هر گوشهٔ این حماسه بپرسید تا با هم به بازخوانی آن بنشینیم.
پیشنهادهای خوانش: