🦅 IRANLORE | ایران‌نامه
بازگشت به جانورنامه و دیوان
👹

پولادوند

demon div خاستگاه / مسکن: Turanian borders وابستگی / جبهه: touran

سرگذشت و جایگاه در حماسه

دیو یا پهلوان دیوسیمای سرکش توران که به یاری افراسیاب آمد. او در نبرد تن‌به‌تن با رستم کشتی گرفت، اما رستم او را بر زمین کوبید و بی‌هوش ساخت. پس از آمدن به هوش، پولادوند از بیم جان سوار بر اسب شد و به شتاب گریخت.

نمونه ابیات شاهنامه در پیوند با این موجودیت (40)

یکی نامه نزدیک پولادوند / بیارای وز رای بگشای بند
معنی: نامه‌ای خطاب به پولادوند بنویس و با تدبیر گره از این کار بگشا.
داستان خاقان چین • بخش ۱۴ - کشتن کافور و گشودن دژ بیداد، نامهٔ افراسیاب به پولادوند و لاف کشتن رستم بیت #15246
اگر یارمندست چرخ بلند / بیاید بدین دشت پولادوند
معنی: اگر چرخ گردون یاور ما باشد، باید پولادوند به این دشت نبرد بیاید.
داستان خاقان چین • بخش ۱۴ - کشتن کافور و گشودن دژ بیداد، نامهٔ افراسیاب به پولادوند و لاف کشتن رستم بیت #15248
بکردار آتش ز بیم گزند / بیامد بنزدیک پولادوند
معنی: او به سرعتِ آتش و از بیمِ گزند، خود را به نزد پولادوند رساند.
داستان خاقان چین • بخش ۱۴ - کشتن کافور و گشودن دژ بیداد، نامهٔ افراسیاب به پولادوند و لاف کشتن رستم بیت #15259
درفش از پس و پیش پولادوند / سپردار با ترکش و با کمند
معنی: درفش‌ها از پیش و پسِ پولادوند در حرکت بودند و سپرداران با تیردان و کمند او را همراهی می‌کردند.
داستان خاقان چین • بخش ۱۴ - کشتن کافور و گشودن دژ بیداد، نامهٔ افراسیاب به پولادوند و لاف کشتن رستم بیت #15268
فرود آمد از کوه و بگذاشت آب / بیامد بنزدیک افراسیاب
معنی: او از کوه فرود آمد، از آب گذشت و به نزد افراسیاب آمد.
داستان خاقان چین • بخش ۱۴ - کشتن کافور و گشودن دژ بیداد، نامهٔ افراسیاب به پولادوند و لاف کشتن رستم بیت #15269
پر اندیشه شد جان پولادوند / که آن بند را چون شود کاربند
معنی: جان پولادوند پر از اندیشه و نگرانی شد که چگونه می‌تواند گره این مشکل را بگشاید.
داستان خاقان چین • بخش ۱۴ - کشتن کافور و گشودن دژ بیداد، نامهٔ افراسیاب به پولادوند و لاف کشتن رستم بیت #15280
بدانگه که شد مست پولادوند / چنین گفت با او ببانگ بلند
معنی: آن‌گاه که پولادوند مست شد، افراسیاب با صدای بلند به او گفت:
داستان خاقان چین • بخش ۱۴ - کشتن کافور و گشودن دژ بیداد، نامهٔ افراسیاب به پولادوند و لاف کشتن رستم بیت #15290
بپیش سپه بود پولادوند / بتن زورمند و ببازو کمند
معنی: پیشاپیش سپاه توران، پولادوند جای داشت که تنش بس نیرومند بود و کمند در بازو داشت.
داستان خاقان چین • بخش ۱۵ - افکندن گردان ایران و بریدن درفش کاویان، کشتی رستم با پولادوند و گریز دیو بیت #15296
ازان پس غمی گشت پولادوند / ز فتراک بگشاد پیچان کمند
معنی: پس از آن پولادوند غمگین و خشمگین شد و کمند پیچان خود را از فتراک اسب باز کرد.
داستان خاقان چین • بخش ۱۵ - افکندن گردان ایران و بریدن درفش کاویان، کشتی رستم با پولادوند و گریز دیو بیت #15300
برآویخت با طوس چون پیل مست / کمندی به بازوی گُرزی به دست
معنی: با طوس همچون پیل مست درآویخت، در حالی که کمند بر بازو و گرز بر دست داشت.
داستان خاقان چین • بخش ۱۵ - افکندن گردان ایران و بریدن درفش کاویان، کشتی رستم با پولادوند و گریز دیو بیت #15301
کمربند بگرفت و او را ز زین / برآورد و آسان بزد بر زمین
معنی: کمربند طوس را گرفت و او را از زین برکند و به آسانی بر زمین زد.
داستان خاقان چین • بخش ۱۵ - افکندن گردان ایران و بریدن درفش کاویان، کشتی رستم با پولادوند و گریز دیو بیت #15302
برآویخت با دیو چون شیر نر / زره‌دار با گرزهٔ گاوسر
معنی: گیو زره‌پوش و با گرز گاوسار مانند شیر ژیان با دیو درآویخت.
داستان خاقان چین • بخش ۱۵ - افکندن گردان ایران و بریدن درفش کاویان، کشتی رستم با پولادوند و گریز دیو بیت #15305
کمندی بینداخت پولادوند / سر گیو گرد اندر آمد ببند
معنی: پولادوند کمندی انداخت و سر گیو در کمند او گرفتار شد.
داستان خاقان چین • بخش ۱۵ - افکندن گردان ایران و بریدن درفش کاویان، کشتی رستم با پولادوند و گریز دیو بیت #15306
نگه کرد رهام و بیژن ز راه / بدان زور و بالا و آن دستگاه
معنی: رهام و بیژن از راه نگریستند و آن زور و قد و قامت و شکوه دیو را دیدند.
داستان خاقان چین • بخش ۱۵ - افکندن گردان ایران و بریدن درفش کاویان، کشتی رستم با پولادوند و گریز دیو بیت #15307
برفتند تا دست پولادوند / ببندند هر دو بخم کمند
معنی: هر دو تاختند تا دست پولادوند را با خم کمند ببندند.
داستان خاقان چین • بخش ۱۵ - افکندن گردان ایران و بریدن درفش کاویان، کشتی رستم با پولادوند و گریز دیو بیت #15308
بزد دست پولاد بسیار هوش / برانگیخت اسپ و برآمد خروش
معنی: پولادوند زور و هوش فراوان به کار برد، اسب را برانگیخت و خروشی برآورد.
داستان خاقان چین • بخش ۱۵ - افکندن گردان ایران و بریدن درفش کاویان، کشتی رستم با پولادوند و گریز دیو بیت #15309
بخاک اندر افگند و بسپرد خوار / نظاره بران دشت چندان سوار
معنی: ...به خاک اندر افکند و به خواری زیر پا له کرد، در حالی که سواران بسیاری تماشاگر بودند.
داستان خاقان چین • بخش ۱۵ - افکندن گردان ایران و بریدن درفش کاویان، کشتی رستم با پولادوند و گریز دیو بیت #15311
بیامد بر اختر کاویان / بخنجر بدو نیم کردش میان
معنی: سپس به سوی درفش کاویانی آمد و با خنجر آن را دو نیم کرد.
داستان خاقان چین • بخش ۱۵ - افکندن گردان ایران و بریدن درفش کاویان، کشتی رستم با پولادوند و گریز دیو بیت #15312
بگفتند با رستم کینه‌خواه / که پولادوند اندرین رزمگاه
معنی: و به رستم کینه‌خواه گفتند که پولادوند در این نبردگاه...
داستان خاقان چین • بخش ۱۵ - افکندن گردان ایران و بریدن درفش کاویان، کشتی رستم با پولادوند و گریز دیو بیت #15315
بزین بر یکی نامداری نماند / ز گردان لشکر سواری نماند
معنی: هیچ پهلوان نامداری را بر زین باقی نگذاشته و سواری از گردان نمانده است،
داستان خاقان چین • بخش ۱۵ - افکندن گردان ایران و بریدن درفش کاویان، کشتی رستم با پولادوند و گریز دیو بیت #15316
که نفگند بر خاک پولادوند / بگرز و بخنجر بتیر و کمند
معنی: که پولادوند او را با گرز و خنجر و تیر و کمند بر خاک نیفکنده باشد.
داستان خاقان چین • بخش ۱۵ - افکندن گردان ایران و بریدن درفش کاویان، کشتی رستم با پولادوند و گریز دیو بیت #15317
بیامد بنزدیک پولادوند / ورا دید برسان کوه بلند
معنی: به نزدیکی پولادوند آمد و او را چون کوهی بلند دید.
داستان خاقان چین • بخش ۱۵ - افکندن گردان ایران و بریدن درفش کاویان، کشتی رستم با پولادوند و گریز دیو بیت #15326
بدو گفت کای دیو ناسازگار / ببینی کنون گردش روزگار
معنی: به او گفت: ای دیو ناهمساز، اکنون گردش روزگار را خواهی دید!
داستان خاقان چین • بخش ۱۵ - افکندن گردان ایران و بریدن درفش کاویان، کشتی رستم با پولادوند و گریز دیو بیت #15331
کزین سان برآمد ز ایران غریو / ز پیران و هومان وز نره دیو
معنی: که این گونه فریاد شادی از پیران و هومان و نره‌دیو برآید!
داستان خاقان چین • بخش ۱۵ - افکندن گردان ایران و بریدن درفش کاویان، کشتی رستم با پولادوند و گریز دیو بیت #15336
بدو گفت پولادوند ای دلیر / جهاندیده و نامبردار و شیر
معنی: پولادوند به رستم گفت: ای دلاور جهاندیده، نامدار و شیردل،
داستان خاقان چین • بخش ۱۵ - افکندن گردان ایران و بریدن درفش کاویان، کشتی رستم با پولادوند و گریز دیو بیت #15339
چنین گفت رستم بپولادوند / که تا چند ازین بیم و نیرنگ و بند
معنی: رستم به پولادوند گفت: تا کی این همه بیم‌افکنی و نیرنگ و سخنان تهدیدآمیز؟
داستان خاقان چین • بخش ۱۵ - افکندن گردان ایران و بریدن درفش کاویان، کشتی رستم با پولادوند و گریز دیو بیت #15344
چو بشنید پولادوند این سخن / بیاد آمدش گفته‌های کهن
معنی: چون پولادوند این سخن را شنید، اندرزها و گفتارهای کهن به یادش آمد،
داستان خاقان چین • بخش ۱۵ - افکندن گردان ایران و بریدن درفش کاویان، کشتی رستم با پولادوند و گریز دیو بیت #15346
برانگیخت آن باره پولادوند / بینداخت پس تاب داده کمند
معنی: پولادوند اسب خویش را برانگیخت و سپس کمندِ تاب‌داده‌اش را به سوی رستم انداخت.
داستان خاقان چین • بخش ۱۵ - افکندن گردان ایران و بریدن درفش کاویان، کشتی رستم با پولادوند و گریز دیو بیت #15352
بپیچید زان پس سوی دست راست / بدانست کان روز روز بلاست
معنی: پس از آن، پولادوند به سمت راست چرخید و دانست که امروز، روز بلا و سختی است.
داستان خاقان چین • بخش ۱۵ - افکندن گردان ایران و بریدن درفش کاویان، کشتی رستم با پولادوند و گریز دیو بیت #15355
چنان تیره شد چشم پولادوند / که دستش عنان را نبد کار بند
معنی: چشمان پولادوند چنان تیره و تار شد که دستش توانِ نگه داشتن عنان اسب را نداشت.
داستان خاقان چین • بخش ۱۵ - افکندن گردان ایران و بریدن درفش کاویان، کشتی رستم با پولادوند و گریز دیو بیت #15357
چو پولادوند از بر زین بماند / تهمتن جهان آفرین را بخواند
معنی: چون پولادوند بر روی زین بی‌حال ماند، تهمتن آفریننده جهان را خواند و نیایش کرد:
داستان خاقان چین • بخش ۱۵ - افکندن گردان ایران و بریدن درفش کاویان، کشتی رستم با پولادوند و گریز دیو بیت #15359
روا دارم از دست پولادوند / روان مرا برگشاید ز بند
معنی: روا می‌دانم که به دست پولادوند روانم از بندِ تن رها شود و کشته شوم،
داستان خاقان چین • بخش ۱۵ - افکندن گردان ایران و بریدن درفش کاویان، کشتی رستم با پولادوند و گریز دیو بیت #15362
چو پولادوند و تهمتن بهم / برآویختند آن دو شیر دژم
معنی: هنگامی که پولادوند و تهمتن با یکدیگر درآویختند، آن دو شیرِ خشمگین،
داستان خاقان چین • بخش ۱۵ - افکندن گردان ایران و بریدن درفش کاویان، کشتی رستم با پولادوند و گریز دیو بیت #15369
برو تا ببینی که پولادوند / بکشتی همی چون کند دست بند
معنی: برو تا ببینی که پولادوند در نبرد کشتی چگونه دست‌می‌اندازد و حریف را مغلوب می‌سازد.
داستان خاقان چین • بخش ۱۵ - افکندن گردان ایران و بریدن درفش کاویان، کشتی رستم با پولادوند و گریز دیو بیت #15376
بدو گفت اگر دیو پولادوند / ازین مرد بدخواه یابد گزند
معنی: به او گفت: اگر دیو پولادوند از این دشمن بدخواه (رستم) آسیبی ببیند...
داستان خاقان چین • بخش ۱۵ - افکندن گردان ایران و بریدن درفش کاویان، کشتی رستم با پولادوند و گریز دیو بیت #15381
بپولاد گفت ای سرافراز شیر / بکشتی گر آری مر او را بزیر
معنی: به پولادوند گفت: ای شیر سرافراز، اگر در کشتی او را به خاک بفکنی...
داستان خاقان چین • بخش ۱۵ - افکندن گردان ایران و بریدن درفش کاویان، کشتی رستم با پولادوند و گریز دیو بیت #15385
من آکنون سر دیو پولادوند / بخاک اندر آرم ز چرخ بلند
معنی: من هم‌اکنون سر دیو پولادوند را از اوج آسمان به خاک تیره خواهم کشید.
داستان خاقان چین • بخش ۱۵ - افکندن گردان ایران و بریدن درفش کاویان، کشتی رستم با پولادوند و گریز دیو بیت #15397
که پولادوندست بیجان شده / بران خاک چون مار پیچان شده
معنی: زیرا پولادوند بی‌جان شده بود و بر روی خاک مانند ماری به خود می‌پیچید.
داستان خاقان چین • بخش ۱۵ - افکندن گردان ایران و بریدن درفش کاویان، کشتی رستم با پولادوند و گریز دیو بیت #15402
گمان برد رستم که پولادوند / ندارد بتن در درست ایچ بند
معنی: رستم گمان کرد که هیچ بندی از بندهای بدن پولادوند سالم نمانده است.
داستان خاقان چین • بخش ۱۵ - افکندن گردان ایران و بریدن درفش کاویان، کشتی رستم با پولادوند و گریز دیو بیت #15403
چو پیش صف آمد یل شیرگیر / نگه کرد پولاد برسان تیر
معنی: هنگامی که پهلوان شیرگیر پیش صف آمد، پولادوند مانند تیر از جایش جست.
داستان خاقان چین • بخش ۱۵ - افکندن گردان ایران و بریدن درفش کاویان، کشتی رستم با پولادوند و گریز دیو بیت #15405
رهنما
هم‌سخن رازهای کهن و راهنمای شاهنامه
درود بر شما، پویندهٔ کارنامهٔ کهن! من «رهنما» هستم؛ همراه شما در شناخت پهلوانان، شهریاران، دیوان، جانوران شگفت و بازخوانی ابیات شاهنامه فردوسی. از هر گوشهٔ این حماسه بپرسید تا با هم به بازخوانی آن بنشینیم.
پیشنهادهای خوانش: