🦅 IRANLORE | ایران‌نامه
بازگشت به جانورنامه و دیوان
🏹

مهره رستم

artifact item خاستگاه / مسکن: Zabulistan / Samangan وابستگی / جبهه: iran

سرگذشت و جایگاه در حماسه

مهره یا گوهر رازآمیزی که رستم به عنوان یادگار به تهمینه سپرد تا بر بازوی فرزندشان ببندد. این مهره در واپسین لحظات زندگی سهراب هویت او را بر رستم آشکار ساخت و بزرگ‌ترین فاجعه تراژیک شاهنامه را رقم زد.

نمونه ابیات شاهنامه در پیوند با این موجودیت (6)

به بازوی رستم یکی مهره بود / که آن مهره اندر جهان شهره بود
معنی: بر بازوی رستم مهره‌ای جادویی و نامدار بود که در همه جهان آوازه داشت.
سهراب • بخش ۴ - شب دیدار رستم و تهمینه، پیمان ازدواج و سپردن مهره بیت #6229
بدو داد و گفتش که این را بدار / اگر دختر آرد ترا روزگار
معنی: آن مهره را به تهمینه داد و گفت: این را نگاه دار؛ اگر روزگار به تو دختری بخشید،
سهراب • بخش ۴ - شب دیدار رستم و تهمینه، پیمان ازدواج و سپردن مهره بیت #6230
بگیر و بگیسوی او بر بدوز / به نیک اختر و فال گیتی فروز
معنی: آن را بگیر و به فال نیک در میان گیسوان او بدوز تا نگهدارش باشد.
سهراب • بخش ۴ - شب دیدار رستم و تهمینه، پیمان ازدواج و سپردن مهره بیت #6231
ور ایدونک آید ز اختر پسر / ببندش ببازو نشان پدر
معنی: و اگر از بخشش ستاره فرزندی پسر به دنیا آمد، آن را به عنوان نشان پدر بر بازویش ببند.
سهراب • بخش ۴ - شب دیدار رستم و تهمینه، پیمان ازدواج و سپردن مهره بیت #6232
همی جانش از رفتن من بخست / یکی مهره بر بازوی من ببست
معنی: «جانش از رفتن من خسته و دردناک بود، پس مهره‌ای بر بازوی من ببست.»
سهراب • بخش ۱۸ - کشته شدن سهراب بر دست رستم، شناختن پسر از مهره و بازداشتن پدر از خودکشی بیت #7038
چو بگشاد خفتان و آن مهره دید / همه جامه بر خویشتن بردرید
معنی: چون رستم خفتان او را گشود و آن مهره را دید، تمام جامه خویش را بر تن بردید و بردرود.
سهراب • بخش ۱۸ - کشته شدن سهراب بر دست رستم، شناختن پسر از مهره و بازداشتن پدر از خودکشی بیت #7045
رهنما
هم‌سخن رازهای کهن و راهنمای شاهنامه
درود بر شما، پویندهٔ کارنامهٔ کهن! من «رهنما» هستم؛ همراه شما در شناخت پهلوانان، شهریاران، دیوان، جانوران شگفت و بازخوانی ابیات شاهنامه فردوسی. از هر گوشهٔ این حماسه بپرسید تا با هم به بازخوانی آن بنشینیم.
پیشنهادهای خوانش: